باز کردن سر شوخی با تعلیم و تربیت

دانشمندان می‌گویند طنز می‌تواند به والدین در تربیت فرزندان کمک کند.

کد خبر: ۲۰۰۲۶۷۱

۲۵ مرداد ۱۴۰۳

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا،  طنز، شیرین‌سخنی و شوخ‌طبعی از آن دسته مقولاتی است که هیچ‌کس نمی‌تواند اثرگذاری‌اش را حداقل در برقراری رابطه با دیگران انکار کند.

حالا نه اینکه ما از طرفداران شوخی گرفتنِ دنیا، زندگی و آدم‌ها باشیم اما تجربیات زیست چندهزارساله انسان نشان داده زندگی حتی در غمبارترین حالت و در حساس‌ترین برهه‌ها، همیشه در لایه‌های پنهان و آشکارش و چه بسا در آستینش طنزی را برای ما کنار گذاشته است. اگر کمی استعداد، روشن‌بینی و خوشفکری داشته باشیم، می‌توانیم سر بزنگاه و به وقتش این طنز را برای زندگی بهتر و مفیدتر به کار بگیریم. «نیایش احمدی» خبرنگار تحریریه جوان قدس، مطلبی را در همین زمینه از «ساینس دیلی» ترجمه کرده که در ادامه می‌خوانید.

پدرم طناز بود
ممکن است درباره «خنده درمانی» و اینکه بسیاری از ناراحتی‌های روحی و حتی مشکلات روحی ناشی از بیماری جسمی را می‌شود با خنده کنترل یا درمان کرد، زیاد شنیده باشید. استفاده از تکنیک طنز و خنداندن مخاطب میان سخنرانان ، معلمان و مدرسان دانشگاهی هم چیز بی‌سابقه‌ای نیست. یعنی دانشمندان هم نگفته باشند، تجربه زندگی به اغلب ما ثابت کرده تدریس یک معلم شوخ‌طبع برای دانش‌آموزان و دانشجویانش دوست‌داشتنی‌تر از همه روش‌های تدریس فقط علمی و رسمی است. اما مطالعه نظام‌مند و درست و حسابی درباره نقش شوخی و خنده در تربیت فرزند ازجمله مقولاتی است که شاید کمتر به آن پرداخته شده باشد. «ساینس دیلی» در این باره می‌نویسد: «در مطالعه جدیدی به رهبری محققان دانشگاه «پن استیت» مشخص شد خندیدن و شوخی می‌تواند یک ابزار خوب برای تربیت فرزند باشد. در یک مطالعه آزمایشی، تیم تحقیقاتی این دانشگاه دریافت بیشتر مردم، طنز را به‌عنوان یک ابزار مؤثر در تربیت فرزندان می‌دانند و استفاده از طنز توسط والدین یا سرپرستان بر کیفیت رابطه آن‌ها با فرزندانشان تأثیر می‌گذارد. در میان افرادی که والدینشان از طنز استفاده می‌کردند، اکثریت قریب به اتفاق، رابطه خود با والدین و شیوه تربیت خود را مثبت ارزیابی کردند».
«بنجامین لوی» استاد دانشکده پزشکی دانشگاه «پن استیت»  که نویسنده ارشد این پژوهش است، می‌گوید: «طنز می‌تواند انعطاف‌پذیری شناختی را به افراد بیاموزد، استرس را کاهش دهد و خلاقیت در حل مسئله و تاب‌آوری را تقویت کند. پدر من از طنز استفاده می‌کرد و بسیار مؤثر بود. من از طنز در کارهای بالینی و با فرزندان خودم استفاده می‌کنم».

طنزجدی
محققان هم می‌گویند در حالی که جنبه‌های طنز و بازی در رشد کودک مورد مطالعه قرار گرفته است، اما در مورد استفاده از طنز در تربیت فرزند به‌طور رسمی مطالعه‌ای انجام نشده است.
«لوسی اِمری» نویسنده اول این مقاله که در زمان انجام تحقیق، دانشجوی پزشکی دانشگاه پن استیت بود و در حال حاضر پزشک مقیم کودکان در بیمارستان کودکان بوستون است، می‌گوید: «میان کسب‌وکار و فرزندداری که هر دو سلسله‌مراتبی هستند، یک موازی‌جویی جالب وجود دارد. در کسب‌وکار نشان داده شده طنز به کاهش سلسله‌مراتب، ایجاد محیط‌های بهتر برای همکاری و خلاقیت و کاهش تنش کمک می‌کند. در حالی که روابط والد و فرزند نسبت به روابط تجاری محبت‌آمیزتر است، اما موقعیت‌های استرس‌زا در فرزندداری زیاد اتفاق می‌افتد. طنز می‌تواند به کاهش این تنش و سلسله مراتب و داشتن احساس بهتر در هر دو طرف در مورد یک موقعیت استرس‌زا کمک کند». البته معلوم است منظور و مقصود پژوهشگران از این مطالعه، شوخی و طنز بی‌حساب و کتاب و نسنجیده و در هر موقعیتی نیست و ادعایی هم وجود ندارد که باید به جای استفاده از هر روش دیگری، فقط و فقط از طنز برای تربیت کودکانمان استفاده کنیم. تحقیقات دانشمندان هم نخستین گام برای بررسی دیدگاه مردم در مورد رابطه میان طنز، تجربه تربیت شدن و تجربه والدین بود. این مطالعه به ایجاد زمینه برای درک نحوه استفاده سازنده از طنز و انواع موقعیت‌های پرخطر هنگام استفاده از طنز کمک خواهد کرد.

خدا والدینتان را بیامرزد
دانشمندان از ۳۱۲ نفر که ۱۸ تا ۴۵ سال داشتند، نظرسنجی کردند. بیش از نیمی از آن‌ها گفتند توسط افرادی بزرگ یا تربیت شده‌اند که از طنز استفاده می‌کردند.  ۷۱.۸درصد موافق بودند طنز می‌تواند یک ابزار مؤثر در تربیت فرزند باشد. اکثریت گفتند از طنز در ارتباط با فرزندان خود استفاده می‌کنند یا قصد دارند استفاده کنند و معتقدند مزایای بالقوه آن بیشتر از ضرر آن است.
تیم تحقیقاتی همچنین رابطه میان استفاده از طنز توسط والدین و نحوه دید فرزندانشان که اکنون بزرگسال هستند نسبت به شیوه تربیت شدن و رابطه خود با والدینشان را پیدا کرد. از افرادی که گزارش دادند والدینشان از طنز استفاده می‌کردند، ۵۰.۵درصد گفتند رابطه خوبی با والدین خود دارند و ۴۴.۲درصد گزارش دادند احساس می‌کنند والدینشان در تربیت آن‌ها خوب و مفید عمل کرده‌اند. از سوی دیگر، از کسانی که گفتند والدینشان از طنز استفاده نمی‌کردند، تنها ۲.۹درصد گزارش دادند رابطه خوبی با والدین خود دارند و ۳.۶درصد هم گفتند فکر می‌کنند والدینشان در تربیت آن‌ها کار خوبی انجام داده‌اند.
محققان امیدوارند مردم بتوانند طنز را به‌عنوان یک ابزار مؤثر در تربیت فرزند بیاموزند و نه تنها برای کاهش تنش بلکه برای توسعه تاب‌آوری و انعطاف‌پذیری شناختی و عاطفی در خود و الگوبرداری آن برای فرزندانشان استفاده کنند. به عبارت دیگر آن‌ها اعتراف می‌کنند طنز و شوخی، همزاد زندگی بشر است  و در عرصه‌های مختلف زندگی، همیشه موقعیت‌ها و لحظه‌هایی وجود دارند که اگر دقیق و تیزبین باشیم، می‌توانیم با بهره‌گیری از موهبت طنز، در آن عرصه‌ها موفق عمل کنیم.

انتهای پیام