بررسی اقتصاد جهان در سالی که گذشت

صفر تا صد اقتصاد ۲۰۲۴ در ۹ نمودار

کاهش نرخ‌های بهره و تورم، رشد بازار سهام و تهدیدات تعرفه‌ای ترامپ از جمله بزرگترین مولفه‌هایی هستند که تجارت و اقتصاد را در سال ۲۰۲۵ میلادی شکل خواهند داد.

کد خبر: ۲۰۲۶۷۰۴

۰۲ دی ۱۴۰۳

به گزارش اقتصادآنلاین، روزنامه "نیویورک تایمز" در گزارشی درباره اقتصاد در سالی که گذشت می‌نویسد:"علیرغم کارزار انتخاباتی پرآشوب امریکا و تشدید منازعات جهانی، اقتصاد در آستانه پایان سال ۲۰۲۴ و ورود به سال ۲۰۲۵ در موقعیتی باثبات قرار دارد. نرخ تورم در امریکا به میزان قابل توجهی کاهش یافته و رشد اقتصادی به ویژه برای امریکا نسبتا قوی باقی مانده است. با این وجود، چشم انداز اقتصاد ۲۰۲۵ کماکان مبهم است، زیرا تغییرات احتمالی در سیاستگذاری‌ها از سوی دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا می‌تواند اقتصاد را به روش‌های غیر قابل پیش بینی تحت تاثیر قرار دهد".

این روزنامه در ادامه با انتشار ۹ نمودار روند طی شده اقتصاد در سال ۲۰۲۴ را بررسی کرده است:

اوج‌های بازار سهام

در پایان سال ۲۰۲۳، شاخص S&P ۵۰۰ (فهرستی از ۵۰۰ سهام برتر در بازار بورس سهام نیویورک و نزدک) به سمت بالاترین سطح صعود کرد. در ماه ژانویه این میزان به بالاترین سطح خود رسید که تا حدی توسط سهام فناوری Magnificent Seven هدایت شد: آلفابت، آمازون، اپل، متا، مایکروسافت، انویدیا و تسلا. S&P ۵۰۰ در سال ۲۰۲۴ به رکورد ۵۷ بار بسته شدن در بالاترین حد خود رسید.

یک سال کاهش نرخ

کاهش تورم در جهان، و همراه با آن، پیش‌بینی کاهش سیاست پولی، به تقویت بازار پرفروش سهام کمک کرده است. در چند سال گذشته، انقباض پولی قاعده بازی در تقریبا تمامی اقتصاد‌های بزرگ بود، زیرا بانک‌های مرکزی برای مهار تورم فزاینده نرخ‌های بهره را افزایش می‌دادند. در تابستان و پاییز سال جاری، اما بسیاری از اقتصاد‌های پیشرفته برای اولین بار از زمان پاندمی کووید به این سو، کاهش نرخ بهره را آغاز کردند. فدرال رزرو در ماه سپتامبر با کاهشی نیم واحدی نرخ بهره حرکتی غیر معمول و بزرگ را انجام داد و این پیام واضح را به بازار ارسال کرد مبنی بر آن که توجه خود را از مبارزه با تورم به حمایت از بازار کار معطوف کرده است. با این وجود، اقدامات اخیر فدرال رزرو نشان داده که خطرات تورمی بازگشته است. فدرال رزرو در تاریخ ۱۸ دسامبر سومین کاهش نرخ بهره در سال جاری را اعلام کرد و همان طور که انتظار می‌رفت یک چهارم واحد کاهش داشت. با این وجود، سیاستگذاران فدرال رزرو تلاش کردند انتظارات برای کاهش بیش‌تر نرخ بهره در سال آینده را رد کنند. آنان اشاره کرده بودند که تا پایان سال ۲۰۲۵ تنها دو کاهش نرخ بهره را در دستور کار قرار خواهند داد. در این میان، اما صرفا یک مقام فدرال رزرو بر این باور بوده که نرخ بهره در سال آینده باید ثابت باقی بماند و سایر مقام‌های آن نهاد از لزوم کاهش نرخ بهره سخن به میان آورده اند. این موضوع، همراه با دامنه عدم قطعیت در پیش‌بینی تصمیمات فدرال رزرو (یکی از مقام‌های فدرال رزرو انتظار دارد که در سال آینده اصلا کاهش نرخ بهره‌ای نداشته باشد در حالی که مقامی دیگر از آن نهاد انتظار پنچ کاهش نرخ بهره را دارد) باعث سقوط بازار‌ها شد.

اوراق قرضه داستان کم‌تر خوش بینانه‌ای را بیان می‌کند

در میان اخبار خوب فدرال رزرو، بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه داری به بالاترین سطح خود از ماه مه به این سو رسید. بازدهی خزانه داری نیز در ماه سپتامبر و اوایل نوامبر افزایش یافت، حتی پس از آن که فدرال رزرو برای اولین بار کاهش نرخ بهره را آغاز کرد و ارزش سهام پس از پیروزی ترامپ افزایش یافت. میانگین نرخ وام مسکن ۳۰ ساله نیز افزایش یافت. این وضعیت ممکن است با توجه به کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو، متناقض به نظر برسد. با این وجود، سرمایه گذاران در دارایی‌هایی مانند اوراق خزانه ۱۰ ساله به این فکر می‌کنند که در طول ماه‌ها یا سال‌های آینده چه اتفاقی برای رشد و تورم خواهد افتاد. بازدهی بالاتر می‌تواند نشان دهنده این باشد که سرمایه گذاران برای سرمایه گذاری‌های بلند مدت، نرخ تورم بالاتری را در آینده پیش بینی می‌کنند. به همان اندازه همان عواملی که به افزایش ارزش سهام در نتیجه پیروزی ترامپ در انتخابات دامن زدند، اشتیاق به سیاست‌های کاهش مالیات، مقررات زدایی، مخارج محرک دولت و تعرفه‌ها می‌تواند باعث نگرانی سرمایه گذاران اوراق قرضه شود. چنین سرمایه‌گذارانی ممکن است نگران باشند که برنامه‌های اقتصادی ترامپ کسری بودجه فدرال و همراه با آن، نرخ تورم را افزایش دهد.

تهدیدات تعرفه‌ای ترامپ

ترامپ در طول کارزار انتخابات ریاست جمهوری همراه با "کامالا هریس" نامزد رقیب، از تعرفه‌ها به عنوان ابزاری ضروری برای محافظت از تولیدکنندگان آمریکایی در برابر رقبای چینی و دیگر جهانی حمایت کردند. ترامپ چند هفته پس از پیروزی در انتخابات اعلام کرد که در اولین روز ریاست جمهوری خود، بر تمامی محصولاتی که از کانادا، مکزیک و چین وارد ایالات متحده می‌شوند، تعرفه وضع خواهد کرد. ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری خود، تعرفه‌هایی را بر برخی از کالا‌های وارداتی، به ویژه واردات از چین اعمال کرد که باعث شد سهم چین از واردات کاهش یابد.

اگر سایر کشور‌ها نیز تصمیم بگیرند از طریق اعمال تعرفه بر کالا‌های وارداتی با تعرفه‌های ترامپ مقابله کنند تعرفه‌های گسترده‌تر می‌توانند باعث آغاز جنگ تجاری شوند. نتایج مطالعات نشان داده اند که هزینه تعرفه‌ها اغلب به مصرف کنندگان آمریکایی منتقل می‌شود که منجر به نرخ تورم بالاتر خواهد شد.

چشم انداز اقتصادی تقسیم شده

دموکرات‌ها و جمهوری خواهان اثرات بالقوه سیاست‌های ترامپ را متفاوت می‌بینند. بر اساس نظرسنجی انجام شده توسط دانشگاه میشیگان، احساسات مصرف‌کننده در میان جمهوری‌خواهان پس از روز انتخابات در میان جمهوری خواهان افزایش و در میان دموکرات‌ها کاهش یافت.

بیت کوین بازگشته است

رونق رمزارز‌های دیجیتال با پیروزی ترامپ ارتباط زیادی دارد. ترامپ در جریان کارزار انتخاباتی وعده داده بود که ایالات متحده را به "پایتخت رمزارز‌های دیجیتال سیاره زمین" تبدیل کند. یک روز پس از پیروزی او، بیت کوین به بالاترین حد خود رسید. سپس قیمت یک بیت کوین در اوایل ماه جاری برای نخستین بار به ۱۰۰ هزار دلار رسید که چرخشی شگفت انگیز پس از کاهش قیمت آن به زیر ۱۷۰۰۰ دلار در سال ۲۰۲۲ پس از فروپاشی صرافی رمز ارز دیجیتال FTX محسوب می‌شد. با این وجود، بیت کوین نیز همانند بازار سهام بی ثبات است و شاید این موضوع باعث شود تا بیت کوین شبیه یک دارایی برای سفته بازی شود و نه یک ارز. قیمت بیت کوین پس از رسیدن به بالاترین قیمت تاریخ به بالای ۱۰۸۰۰۰ دلار در هفته جاری اکنون به زیر ۱۰۰ هزار دلار کاهش یافته است. "جی پاول" رئیس فدرال رزرو در نشستی در ماه جاری گفته بود:"بیت کوین رقیبی برای دلار نیست بلکه رقیبی واقعی برای طلا است".

رشد نجومی ارزش سهام انویدیا

شرکت "انویدیا" یکی از بزرگترین شرکت‌های فناوری جهان که در سال جاری میلادی برای مدت کوتاهی از اپل و مایکروسافت نیز پیشی گرفت و به با ارزش‌ترین شرکت جهان تبدیل شد از رونق رمزارز‌های دیجیتال نیز سود خواهد برد چرا که تراشه‌های ساخت آن شرکت در بازی‌های ویدئویی و مدل‌های آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی برای استخراج رمزارز‌های دیجیتال مورد استفاده قرار می‌گیرند.

از میان سهام Magnificent Seven، انویدیا بیش‌ترین رشد را داشته است و سهام آن از ابتدای سال ۲۰۲۳ تقریبا ۸۰۰ درصد افزایش یافته است. در شاخص دیگری مرتبط با هوش مصنوعی، "برودکام کورپوریشن" شرکت طراحی نیمه‌رسانا در حوزه ارتباطات بی‌سیم و باند وسیع و تولید کننده تراشه در اوایل ماه جاری با افزایش ارزش سهام مواجه بود و ارزش آن در بازار به ۱ تریلیون دلار رسید. سهام انویدیا در هفته‌های اخیر پس از آغاز تحقیقات ضد انحصاری علیه تولید کنندگان چینی در امریکا در مورد سازندگان تراشه کاهش یافته است.

آینده معاملات

در سال ۲۰۲۴ ادغام و تملیک (M&A) (ادغام شرکت‌ها یا دارایی‌های تجاری عمده آن‌ها از طریق تراکنش‌های مالی بین شرکت ها) به پایین حد در یک دهه اخیر رسید که نشان دهنده نگرانی‌ها در مورد اقتصاد جهانی و تنش‌های ژئوپولیتیکی و هم چنین عدم اطمینان پیش از انتخابات در چندین کشور است. در سال جاری میلادی انجام معاملات بازگشتی متوسط داشته است.
در ایالات متحده این امید به وجود آمده که دولت دوم ترامپ برای ادغام و تملیک خوب باشد به ویژه آن که انتظار می‌رود "اندرو فرگوسن" گزینه انتخاباتی ترامپ برای تصدی ریاست کمیسیون تجارت فدرال (FTC) باعث شود تا در مقایسه با "لینا خان" رئیس فعلی آن کمیسیون به شکلی آسان‌تر فرآیند ادغام و تملیک را امکان پذیر سازد. با این وجود، فرگوسن نیز همانند خان وعده داده که با شرکت‌های فناوری بزرگ مقابله خواهد کرد. هم چنین، با ادامه ابهامات در مورد پیشنهاد‌های اقتصادی ترامپ، نرخ بهره ممکن است بالا باقی بماند.

آیا دوران ادغام‌های بسیار بزرگ شرکت‌ها به پایان رسیده یا آن که معاملات با انتقام باز می‌گردند؟ این ممکن پرسشی باشد که وال استریت بیش از همه مشتاق یافتن پاسخ آن در سال آینده میلادی خواهد بود.