علی سعدوندی، اقتصاددان در گفت‌وگو با اقتصادآنلاین؛

شکست سنگین ارز ترجیحی در حمایت از مردم / همزمان با پرداخت ارز ترجیحی، جمعیت فقرا بیشتر شد

ناترازی‌های حوزه ارزی در سال‌های اخیر باعث شده است دولت چهاردهم دست به اصلاحات ارزی بزند، اما با وجودی که آمار‌ها گویای این هستند که ارز ترجیحی نتوانسته اهداف خود از جمله اهداف حمایتی و کنترل نرخ کالا‌های اساسی را محقق کند، اما همچنان مجلس و مجمع تشخیص مصلحت نظام از افزایش نرخ آن هم جلوگیری می‌کنند. یک اقتصاددان در این زمینه معتقد است که تاثیراتی که برای ارز ترجیحی متصور می‌شدند، مطلقا محقق نشده و تعداد جمعیتی که زیر خط فقر رفتند به شدت افزایش پیدا کرده است.

کد خبر: ۲۰۲۸۹۱۲

۱۴ دی ۱۴۰۳

اقتصادآنلاین- فرشته رضایی؛ علی سعدوندی، اقتصاددان در خصوص ارز ترجیحی و مزایای حذف آن به اقتصادآنلاین گفت: ارز ترجیحی کار بسیار غلطی بود و در کنار ارز نیما دو سیاست نادرست بود که اجرا شد و متاسفانه آثار سوئی بر اقتصاد کشور بر جای گذاشت. اول ارز ۴۲۰۰ تومانی بود که بعداً به صورت ارز ۲۸۵۰۰ تومانی اجرا شد و این رقم در قانون بودجه به نرخ ۳۸ هزار و ۵۰۰ تومان افزایش پیدا کرده بود. اگر این اقدام صورت بگیرد و فاصله ارز ترجیحی با ارز بازار آزاد کم شود، از میزان رانت و فساد کم می‌کند و از این جهت به نفع اقتصاد ایران است.

وی افزود: البته نرخ ۳۸۵۰۰ تومانی که در بودجه سال بعد آمده باید ببینیم که کجا استفاده می‌شود؟ اگر این ۳۸۵۰۰ تومان، نرخ تسعیر ارز باشد کار خیلی اشتباهی است. چون معمولا دولت ارز خود را با این نرخ تسعیر به بانک مرکزی می‌فروشد و موجب افزایش پایه پولی و تورم می‌شود. در حالی که هیچ نیازی به چنین کاری نیست و کار نادرستی است که صورت گرفته است. این دو مقوله خیلی با هم متفاوت هستند.

این اقتصاددان ادامه داد: ارز نیمایی، یک فاجعه در سیاست‌گذاری اقتصادی ایران مظلوم بود چرا که بر مبنای آن متاسفانه سود صادرکننده به عنوان رانت در اختیار واردکننده قرار می‌گرفت. متاسفانه، طراحان ارز ترجیحی به این مسئله افتخار می‌کردند، یعنی نه تنها ابایی نداشتند یا کتمان و انکار نمی‌کردند که از ابتدا هم گویا آگاه بودند که این وضعیت باعث می‌شود که صادرکننده خار و خفیف و در نهایت ورشکسته شود و واردکننده می‌تواند منابع بزرگی را از کشور خارج کند. نتیجه این شد که در تمام این سال‌ها صادرکنندگان اقدام به کم‌اظهاری و واردکنندگان به بیش‌اظهاری کردند.

سعدوندی اضافه کرد: برداشت بنده این است که بین ۱۰ تا ۳۰ درصد هر کدام از این‌ها کم اظهاری و بیش اظهاری می‌کردند. یعنی شاید نصف مبلغی که امروز واردات انجام شده، به صورت سوری انجام می‌گیرد و این متاسفانه باعث شد که در نهایت تراز تجاری به شدت منفی شود. به طوری که وزیر اقتصاد پیشین اعلام تراز تجاری را تغییر داد و درآمد نفتی را به درآمد غیر نفتی اضافه کرد تا ادعا کند که ما هنوز تراز تجاری‌مان منفی نیست؛ بنابراین هر دوی این سیاست‌های ارزی کار کاملاً نادرستی بوده و امیدواریم که چاره‌ای برای این معضل بزرگ اندیشیده شود.

وی در مورد آثار ارز ترجیحی هم گفت: تاثیراتی که برای ارز ترجیحی ذکر می‌کردند، مطلقا محقق نشده و تعداد جمعیتی که زیر خط فقر رفتند به شدت افزایش پیدا کرده است و این نشان می‌دهد متاسفانه این سیاست‌های فساد آمیز رانت جویانه مطلقاً در اصابت به اهداف خود کوچکترین موفقیتی نداشته است. البته اگر هدف پرداخت سوبسید به واردکنندگان، فرار سرمایه و به زانو درآوردن اقتصاد ایران باشد به نظر من تا حد زیادی در زمینه تخریب اقتصاد ایران موفقیت داشته است.

وی بیان کرد: بانک مرکزی مسئول سیاست ارزی است، اما مسئولیت را برعهده نمی‌گیرد. بانک مرکزی سیاستش این است که الان هر چه ارز در ترازنامه بانک مرکزی است تا وقتی که تمام شود در جامعه تخلیه کند و وقتی که تمام شد با بحران مواجه خواهیم شد. متاسفانه ریاست محترم بانک مرکزی اصلا نرخ بازار آزاد را به رسمیت نمی‌شناسد. یعنی اگر منظور از ثبات نرخ ارز، همین نرخ‌های ۴۲۰۰ و ۲۸۵۰۰ تومانی است، این یک اشتباه فاحش است که مسئولین کشور با آن زندگی می‌کنند، اما مردم عادی زندگی‌شان با دلار نرخ آزاد سپری می‌شود.