همزمان با تلاش ترامپ برای تقویت اقتصاد آمریکا؛

خروج بی‌سابقه شرکت‌های آمریکایی از چین/ مقصد بعدی شرکت‌های امریکایی کجاست؟

تعداد شرکت‌های آمریکایی که چین را در اولویت برنامه‌های سرمایه‌گذاری خود نمی‌دانستند، افزایش یافته و در سال ۲۰۲۴ به ۲۱ درصد رسیده است. ۱۸ درصد از آنان گفته بودند که مشتاق بازگشت مجدد به ایالات متحده هستند. تقریباً ۵۰ درصد از مسئولان شرکت‌های مورد مصاحبه قرار گرفته در بخش فناوری از این که در بازار چین، سرمایه‌گذاری‌های محلی چینی بر فعالیت آنان در بخش تحقیق و توسعه و فناوری پیشرفته ترجیح داده می‌شود، ابراز نارضایتی کرده بودند.

کد خبر: ۲۰۳۵۸۸۴

۱۶ بهمن ۱۴۰۳

به گزارش اقتصادآنلاین، اندیشکده هندی "بنیاد تحقیقاتی آبزرور" که یکی از اصلی‌ترین اندیشکده‌های حوزه سیاستگذاری در آن کشور محسوب می‌شود در مقاله‌ای درباره تمایل فزاینده شرکت‌های آمریکایی به خروج از بازار چین به علل این موضوع پرداخته و می‌نویسد:"در زمانی که "دونالد ترامپ" رئیس‌جمهور تازه ایالات متحده تلاش می‌کند تا تولید را به آمریکا بازگرداند، شرکت‌هایی که در خارج از چین فعالیت می‌کنند، در مورد آن چه که یک "اقتصاد معجزه‌آسا" تلقی می‌شود در حال فکر کردن هستند. ترامپ در سخنرانی خود در نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس در ماه ژانویه، یک طرح ساده را مطرح کرد مبنی بر آن که اگر شرکت‌ها بر روی قابلیت‌های تولید آمریکا سرمایه‌گذاری کنند، کم‌ترین مالیات را بر آنان تحمیل خواهد کرد. علیرغم آن که ترامپ به وعده مطرح شده خود در کارزار انتخاباتی اش مبنی بر وضع تعرفه ۶۰ درصدی بر کالا‌های چینی عمل نکرد تهدید کرده که اگر پکن در مورد جلوگیری از صادرات مواد تشکیل دهنده فنتانیل یک ماده مخدر مصنوعی مضر اقدامی انجام دهد از اول فوریه ۱۰ درصد مالیات بر کالا‌های چینی وضع خواهد کرد. از جمله اولین فرامین رئیس جمهور آمریکا که شخص ترامپ آن را امضا کرد، بررسی جامع تجارت با چین بود، از جمله زنجیره‌های تامینی که کشور‌های دیگر برای فرار از قرار گرفتن در معرض تعرفه‌ها از آن استفاده می‌کنند".

این اندیشکده هندی که کارشناسان آن مشارکت زیادی در شکل دهی به سیاستگذاری اقتصادی استراتژیک دولت هند داشته‌اند، در ادامه می‌افزاید:" نظرسنجی سالانه اتاق بازرگانی آمریکا در چین نشان داد که با توجه به تنش‌های ژئوپولیتیکی فزاینده تعداد بی‌سابقه‌ای از شرکت‌های آمریکایی (به میزان ۳۰ درصد) یا در فکر انتقال برخی از فعالیت‌های خود از چین به نقاط دیگر هستند و یا در حال انتقال به نقاط دیگر می‌باشند. این میزان از خروج شرکت‌های آمریکایی از چین دو برابر بیش از میزان خروج آن شرکت‌های در سال ۲۰۲۰ از آن کشور است، زمانی که پاندمی کووید -۱۱۹ باعث شد تا چین به عنوان واکنشی به شرایط ایجاد شده قرنطینه‌ها و مقررات سخت گیرانه رفت و آمد را وضع کند".

فقدان سوددهی؛ علت اصلی خروج آمریکایی‌ها از بازار چین

"بنیاد تحقیقاتی آبزرور" در ادامه این مقاله با اشاره به عدم سوددهی مناسب بازار چین برای شرکت‌های آمریکایی می‌نویسد:" یکی از عوامل این خروج انبوه شرکت‌های آمریکایی از بازار چین آن است که هدف از هر سرمایه گذاری تجاری سودی است که در نهایت برای سرمایه گذار به ارمغان می‌آورد. این در حالیست که بیش از ۵۰ درصد از شرکت‌های آمریکایی اعلام کرده‌اند که در سال ۲۰۲۴ به سختی توانسته‌اند از فعالیت‌های شان در چین سودی کسب کنند. این امر بر بخش‌های "مصرف‌کننده" و "خدمات" تأثیر گذاشته است، جایی که ارقام برای شرکت‌هایی که در وضعیت قرمز و هشدار دهنده قرار دارند یا در آستانه آن وضعیت می‌باشند به ترتیب ۶۰ و ۵۰ درصد بوده است. در این باره، اعداد مربوط به بخش‌های "صنعتی" و "فناوری و تحقیقات"، ۴۸ درصد و ۴۵ درصد است. حدود ۱۷ درصد از پاسخ دهندگان اشاره کرده بودند که به طور فعال انتقال فرآیند تولید به خارج از چین را آغاز کرده‌اند که افزایشی تقریبا ۱۰ درصد از سال ۲۰۱۰ میلادی به این سو محسوب می‌شود. ۴۴ درصد از پاسخ دهندگان اختلافات تجاری میان چین و آمریکا را دلیل اصلی این تصمیم ذکر کرده بودند. ۳۸ درصد از پاسخ دهندگان گفته بودند که کشور‌های در حال توسعه آسیایی مانند هند، ویتنام، تایلند، مالزی و اندونزی را به عنوان مقصد ترجیحی برای جابجایی فعالیت‌های اقتصادی شان در نظر گرفته‌اند. ۱۸ درصد از آنان گفته بودند که مشتاق بازگشت مجدد به ایالات متحده هستند. تقریباً ۵۰ درصد از مسئولان شرکت‌های مورد مصاحبه قرار گرفته در بخش فناوری از این که در بازار چین، سرمایه‌گذاری‌های محلی چینی بر فعالیت آنان در بخش تحقیق و توسعه و فناوری پیشرفته ترجیح داده می‌شود، ابراز نارضایتی کرده بودند. هم چنین، ۹۳ درصد از کسب و کار‌ها اظهار داشتند که عدم دسترسی به بازار بر عملیات شان تأثیر گذاشته است. تعداد شرکت‌های آمریکایی که چین را در اولویت برنامه‌های سرمایه‌گذاری خود نمی‌دانستند، افزایش یافته و در سال ۲۰۲۴ به ۲۱ درصد رسیده است".

سرکوب مشاوران و موسسات تجاری از سوی دولت چین یکی از عوامل نگرانی در میان کسب و کار‌ها

این اندیشکده در ادامه با اشاره به این که رویکرد اخیر دولت چین در برخورد با فعالان اقتصادی و تجاری یکی از عوامل دلسردی صاحبان کسب و کار‌ها برای ادامه فعالیت در بازار چین بوده می‌نویسد:"چین دسترسی به بازار را گسترش داد و نیاز به اخذ روادید و محدودیت‌های سرمایه گذاری را در سال ۲۰۲۴ میلادی در تلاش برای بهبود احساسات سرمایه گذاران به منظور سرمایه گذاری در آن کشور کاهش داد و شرایط را تسهیل کرد. با این وجود، سرکوب مشاوران و موسسات تجاری باعث افزایش نگرانی در میان بازرگانان خارجی شده است".

باد‌ها در اروپا نیز به ضرر چین می‌وزند

"بنیاد تحقیقاتی آبزرور" در ادامه مقاله اشاره می‌کند تمایل به خروج از بازار چین صرفا محدود به شرکت‌های آمریکایی نمی‌شود شود و شرکت‌های اروپایی را نیز در بر می‌گیرد.

این اندیشکده می‌افزاید:"چین در نقاط دیگر جهان نیز با باد‌های مخالف مواجه است. آلمانی‌ها در ماه فوریه پای صندوق‌های رای می‌روند. "فردریش مرتس" سیاستمدار آلمانی از حزب راست میانه اتحادیه دموکرات مسیحی آلمان که پیشتاز انتخابات برای کسب مقام صدراعظمی آن کشور قلمداد می‌شود، به شرکت‌های آلمانی در مورد سرمایه گذاری در چین هشدار داده است. او از چین تحت عنوان بازیگری در "محور کشور‌های خودکامه" یاد کرده و از سرمایه گذاران آلمانی خواسته در چین سرمایه گذاری نکنند چرا که با ریسک بالایی مواجه خواهند شد. هم چنین، "مرتس" اظهار داشته که چین به "حاکمیت قانون" پایبند نیست. در تحولی مشابه در سال گذشته، اتاق بازرگانی اتحادیه اروپا در چین در گزارشی فاش ساخت که این تصور وجود دارد که کسب و کار‌های خارجی فعال در چین با کاهش بازده سرمایه خود در آن کشور مواجه هستند که به دلیل افزایش ریسک فعالیت در بازار ادامه فعالیت را برای آنان غیر قابل توجیه می‌سازد. سرمایه گذاران بر این عقیده بودند که به نظر می‌رسد چالش‌ها در بازار چین "ماهیت دائمی" داشته باشد که باعث "بازنگری استراتژیک اساسی" در سرمایه گذاری آنان شده است. علاوه بر این، حدود ۴۴ درصد از اعضای اتاق بازرگانی اتحادیه اروپا چشم انداز تیره و تاری را برای سودآوری آینده ناشی از فعالیت در بازار چین متصور بودند. آنان افزایش نظارت دولت چین بر امور، اولویت‌های دولت چین در زمینه تدارکات دولتی، نوع دسترسی به بازار و ظرفیت مازاد را از جمله علل کاهش انگیزه شان برای حضور در بازار چین اعلام کرده بودند".

فرصتی برای هند به منظور جذب سرمایه گذاران خارجی

این اندیشکده هندی در بخش پایانی مقاله اشاره می‌کند که سرخوردگی سرمایه گذاران و فعالان تجاری خارجی از ادامه حضور در بازار چین می‌تواند فرصتی در اختیار هند قرار دهد.

این اندیشکده می‌نویسد:"اخیرا "آی بی‌ام" غول فناوری اعلام کرده که به دنبال پایان عملیات تحقیقاتی خود در چین پس از نزدیک به ۲۵ سال حضور در بازار آن کشور به نقطه دیگری نقل مکان خواهد کرد. گزارش‌هایی وجود دارد مبنی بر این که این شرکت بزرگ فناوری قصد دارد به هند نقل مکان کند. این می‌تواند به الگویی برای سایر شرکت‌ها نیز تبدیل شود".