اقتصادآنلاین گزارش می‌دهد؛

فناوری‌هایی که آینده کشاورزی را متحول می‌کنند

با افزایش فشارهای زیست‌محیطی، رشد جمعیت جهانی و چالش‌های مرتبط با تغییرات اقلیمی، کشاورزی سنتی دیگر به‌تنهایی قادر به تأمین نیازهای غذایی بشر نیست. در این میان، کشاورزی هوشمند به‌عنوان یک راه‌حل نوآورانه معرفی شده است که با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته، بازدهی را افزایش داده، مصرف منابع را کاهش داده و به تولید پایدار کمک می‌کند. اما آیا این فناوری می‌تواند مشکلات موجود را به‌طور کامل حل کند؟

کد خبر: ۲۰۳۶۱۱۵

۱۸ بهمن ۱۴۰۳

اقتصادآنلاین، مهرین نظری: کشاورزی به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین صنایع بشری، همیشه وابسته به تغییرات اقلیمی، دسترسی به منابع آبی و توانایی کشاورزان در بهینه‌سازی عملکرد مزارع بوده است. اما در سال‌های اخیر، افزایش تقاضای جهانی برای غذا، کاهش منابع طبیعی و اثرات مخرب تغییرات اقلیمی، این صنعت را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.

طبق گزارش سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، تا سال ۲۰۵۰، جمعیت جهان به حدود ۱۰ میلیارد نفر خواهد رسید. برای تأمین نیاز غذایی این جمعیت، تولید مواد غذایی باید حداقل ۷۰ درصد افزایش یابد، در حالی که زمین‌های قابل کشت به‌شدت محدود هستند. در این شرایط، کشاورزی هوشمند با استفاده از فناوری‌های اینترنت اشیا (IoT)، هوش مصنوعی (AI)، پهپادها، رباتیک و کلان‌داده (Big Data)، توانسته است بهره‌وری را افزایش دهد و مصرف آب، کود و سموم را به حداقل برساند.

فناوری‌های کلیدی در کشاورزی هوشمند

۱. اینترنت اشیا (IoT) در مزارع: یکی از تحولات مهم در کشاورزی هوشمند، استفاده از حسگر‌های هوشمند در مزارع است. این حسگر‌ها می‌توانند اطلاعاتی مانند رطوبت خاک، دمای هوا، شدت نور، میزان مواد مغذی خاک و وضعیت رشد گیاهان را جمع‌آوری کرده و به یک سیستم مرکزی مبتنی بر هوش مصنوعی ارسال کنند. کشاورزان با استفاده از این داده‌ها می‌توانند تصمیمات دقیق‌تری در زمینه آبیاری، کوددهی و کنترل آفات اتخاذ کنند.به‌عنوان مثال، کشاورزانی که از این فناوری استفاده می‌کنند، به‌جای اینکه کل مزرعه را به‌طور یکنواخت آبیاری کنند، می‌توانند دقیقاً مناطق کم‌آب را شناسایی کرده و فقط همان بخش‌ها را هدف قرار دهند. این روش باعث صرفه‌جویی قابل‌توجهی در مصرف آب می‌شود، که به‌خصوص در مناطقی که با خشکسالی مواجه هستند، بسیار حیاتی است.

۲. هوش مصنوعی و کلان‌داده در مدیریت کشاورزی: هوش مصنوعی با تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده از حسگر‌ها و پایگاه‌های داده، الگو‌های رشد گیاهان، میزان رطوبت مناسب، پیش‌بینی بیماری‌های گیاهی و مدیریت بهینه کوددهی را ارائه می‌دهد. این فناوری می‌تواند پیش‌بینی کند که کدام مناطق مزرعه دچار کمبود مواد مغذی هستند و میزان دقیق کود موردنیاز را پیشنهاد دهد. در نتیجه، از استفاده بی‌رویه کود‌های شیمیایی جلوگیری شده و هزینه‌های تولید کاهش می‌یابد.

یکی از موفق‌ترین پروژه‌های این حوزه، پروژه "FieldView" شرکت مونسانتو است که از کلان‌داده و هوش مصنوعی برای بهینه‌سازی عملکرد مزارع استفاده می‌کند. این پلتفرم اطلاعاتی از تصاویر ماهواره‌ای، حسگر‌های خاک و داده‌های آب‌وهوایی را تحلیل کرده و بهترین روش برای کاشت و برداشت را به کشاورزان پیشنهاد می‌دهد.

۳. پهپاد‌ها و ربات‌های کشاورزی: پهپاد‌ها و ربات‌های خودران از دیگر فناوری‌های حیاتی در کشاورزی هوشمند محسوب می‌شوند. این دستگاه‌ها برای انجام کار‌هایی مانند پاشیدن کود و سموم، بررسی سلامت محصولات و حتی برداشت محصول استفاده می‌شوند.

پهپاد‌های کشاورزی مانند DJI Agras MG-۱ می‌توانند در مدت‌زمان کوتاهی یک زمین وسیع را بررسی کرده و میزان سلامت گیاهان را بر اساس رنگ و بافت برگ‌ها تشخیص دهند. این فناوری باعث می‌شود که بیماری‌های گیاهی در مراحل اولیه شناسایی شوند و اقدامات پیشگیرانه به‌موقع انجام گیرد.علاوه بر این، ربات‌های خودران کشاورزی که قادر به برداشت محصول، وجین کردن علف‌های هرز و حتی کاشت نهال هستند، به‌شدت در حال گسترش هستند. این فناوری‌ها می‌توانند به کمبود نیروی انسانی در کشاورزی پاسخ داده و هزینه‌های تولید را کاهش دهند.

چالش‌های کشاورزی هوشمند

با وجود تمامی مزایا، کشاورزی هوشمند با چالش‌هایی نیز مواجه است که می‌تواند مانع از پذیرش گسترده این فناوری‌ها شود.

۱. هزینه‌های بالای پیاده‌سازی: یکی از مشکلات اساسی کشاورزی هوشمند، هزینه‌های بالای اولیه برای خرید و راه‌اندازی تجهیزات پیشرفته است. حسگر‌های هوشمند، پهپاد‌ها و نرم‌افزار‌های تحلیلی نیازمند سرمایه‌گذاری اولیه قابل‌توجهی هستند که ممکن است برای کشاورزان کوچک و متوسط مقرون‌به‌صرفه نباشد.

۲. وابستگی به اینترنت و زیرساخت‌های مخابراتی: بسیاری از فناوری‌های کشاورزی هوشمند نیازمند اینترنت پایدار و پرسرعت هستند. در مناطقی که زیرساخت‌های ارتباطی ضعیف است، استفاده از این فناوری‌ها محدود خواهد بود. در برخی کشور‌های درحال‌توسعه، نبود پوشش اینترنت مناسب یکی از موانع اصلی در گسترش این فناوری است.

۳. نگرانی‌های زیست‌محیطی و امنیت داده‌ها: در حالی که کشاورزی هوشمند به کاهش استفاده از سموم و مصرف آب کمک می‌کند، برخی کارشناسان نگرانی‌هایی درباره اثرات زیست‌محیطی استفاده از ربات‌ها و تجهیزات الکترونیکی در مزارع دارند. همچنین، جمع‌آوری حجم عظیمی از داده‌های کشاورزان و وابستگی به شرکت‌های فناوری، بحث‌هایی درباره حریم خصوصی داده‌ها و امنیت سایبری در کشاورزی را مطرح کرده است.

آینده کشاورزی هوشمند

با توجه به رشد سریع فناوری، آینده کشاورزی هوشمند بسیار روشن به نظر می‌رسد. طبق پیش‌بینی مؤسسه تحقیقاتی MarketsandMarkets، بازار جهانی کشاورزی هوشمند تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۳۵ میلیارد دلار خواهد رسید. این رشد نشان‌دهنده افزایش پذیرش فناوری در میان کشاورزان و بهبود دسترسی به تجهیزات مدرن است.

کشور‌هایی مانند هلند، آمریکا و چین پیشگام در توسعه کشاورزی هوشمند هستند و پروژه‌های بزرگی را در این زمینه راه‌اندازی کرده‌اند. در ایران نیز شرکت‌های استارتاپی مانند "کشاورز هوشمند" و "نقشینه" در حال ارائه راهکار‌های هوشمند برای مدیریت مزارع هستند.

کشاورزی هوشمند بدون شک یکی از کلیدی‌ترین حوزه‌های تحول در دهه‌های آینده خواهد بود. این فناوری نه‌ تنها می‌تواند بهره‌وری کشاورزی را افزایش داده و امنیت غذایی را تضمین کند، بلکه به کاهش مصرف منابع طبیعی و کاهش اثرات منفی کشاورزی بر محیط‌زیست کمک خواهد کرد.

با این حال، موفقیت آن به کاهش هزینه‌های پیاده‌سازی، توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و رفع نگرانی‌های امنیتی بستگی دارد. اگر دولت‌ها، شرکت‌های فناوری و کشاورزان بتوانند به این چالش‌ها پاسخ دهند، آینده‌ای روشن برای کشاورزی پایدار و هوشمند در انتظار ما خواهد بود.