حمام یخ واقعاً مفید است؟

حمام یخ یا غوطه‌ور شدن در آب سرد، شامل فرو بردن کامل بدن در آب یخ برای حدود ۵ تا ۱۵ دقیقه است. این روش نوعی سرمادرمانی است که سیستم بدن را برای مدت کوتاهی در معرض دمای بسیار سرد قرار می‌دهد.

کد خبر: ۲۰۳۷۲۶۶

۲۲ بهمن ۱۴۰۳

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از خبرآنلاین، هرچند تحقیقات کنونی در این زمینه محدود است، اما مردم قرن‌هاست که از حمام یخ به دلیل فواید درمانی احتمالی برای سلامتی استفاده می‌کنند. حمام یخ می‌تواند به کاهش دردهای عضلانی و بهبود خلق و خو کمک کند.

مکانیسم اثر حمام یخ چگونه است؟

در طول حمام یخ، آب سرد دمای بدن و پوست را کاهش می‌دهد. این تغییر دما رگ‌های خونی پوست را باریک می‌کند (انقباض عروق) و خون را به سمت هسته مرکزی بدن حرکت می‌دهد، چون بدن شما تمام تلاش خود را می‌کند تا گرم بماند.

هنگامی که از حمام یخ خارج می‌شوید، رگ‌های خونی شما منبسط می‌شوند (اتساع عروق) و خون غنی از اکسیژن و مواد مغذی را به بافت‌های بدن، از جمله ماهیچه‌ها، پمپ می‌کنند. این فرآیند ممکن است به کاهش التهاب -که می‌تواند باعث درد عضلانی شود- کمک کند.

به عنوان مثال، درد عضلانی تأخیری (DOMS)؛ که معمولاً پس از فعالیت‌های ورزشی -که به آنها عادت نداریم- رخ می‌دهد، با حمام یخ تا حد قابل توجهی بهبود می‌یابد. از همین رو ورزشکاران پس از فعالیت، با انجام این عمل نوعی ریکاوری می‌کنند.

هم‌چنین، غوطه‌ور شدن در آب سرد به بدن فشار وارد می‌کند که به آن «فشار هیدرواستاتیک» می‌گویند. فشار هیدرواستاتیک جریان خون را به سمت قلب، مغز و ریه‌ها حرکت می‌دهد و اکسیژن و مواد مغذی بیشتری را برای این اندام‌های اصلی فراهم می‌کند.

مزایای حمام یخ

درمان با آب سرد با کاهش دمای بدن و افزایش گردش خون، چندین مزیت فوق‌العاده برای سلامتی دارد:

۱. التهاب را تسکین می‌دهد

معمولاً از یخ برای باریک کردن رگ‌های خونی استفاده می‌شود؛ که به کاهش تورم، درد و التهاب پس از آسیب کمک می‌کند. هم‌چنین تحقیقات نشان می‌دهد که وقتی آب سرد به گیرنده‌های سرد روی پوست شما برخورد می‌کند، تکانه‌های الکتریکی را به مغز می‌فرستد که اثر کاهش درد دارند. با خروج از حمام یخ، افزایش گردش خون در بافت‌ها و ماهیچه‌ها به کاهش درد و التهاب کمک می‌کند.

۲. درد عضلانی را کاهش می‌دهد

بررسی ۳۲ کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده نشان داد که فرو رفتن در آب بسیار سرد یک ساعت پس از ورزش، به کاهش درد عضلانی بعد از تمرین و بهبود ریکاوری عضلانی تا ۲۴ ساعت کمک می‌کند.

البته برخی تحقیقات متناقض نیز نشان می‌دهند که حمام آب یخ پس از ورزش باعث کاهش توده و قدرت عضلانی می‌شود.

۳. خلق و خو و هوشیاری را بهبود می‌بخشد

تحقیقات محدود نشان می‌دهد که غوطه‌وری در آب سرد قادر است خلق و خو را بهبود بخشد. یک مطالعه در سال ۲۰۲۲ نشان داد افرادی که ۲۰ دقیقه درون آب با دمای پایین (۱۲ سانتی‌گراد) قرار می‌گیرند، خلق و خوی بهتری دارند و تنش و خشم‌شان کمتر است است.

مطالعه دیگری نشان داد که پنج دقیقه فرو رفتن درون آب سرد (تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد) به بهبود هوشیاری، کاهش عصبانیت و استرس کمک می‌کند.

عوارض و خطرات احتمالی

حمام یخ با تمام مزایایی که دارد، با برخی عوارض هم همراه است. نحوه واکنش بدن به حمام یخ به عواملی مانند شرایط سلامتی فردی، زمان سپری‌شده در آب و دمای آب بستگی دارد. عوارض جانبی احتمالی حمام یخ عبارتند از:

پانیکولیت سرد (بثورات ناشی از سرما): اگر سرمای شدید به لایه بافت چربی پوست آسیب برساند، بثورات پوستی خارش‌دار و دردناک ایجاد می‌شود. پانیکولیت سرد می‌تواند شبیه لک، پوسته، برجستگی‌های سخت یا توده‌های عمیق ظاهر شود.

پاسخ شوک سرد: شیرجه یا فرو رفتن ناگهانی در آب سرد (زیر ۱۵ درجه سانتی‌گراد) می‌تواند بدن شما را شوکه کند و منجر به علائمی مانند افزایش سریع تنفس، ضربان قلب و فشار خون شود و قلب را تحت فشار قرار دهد. هم‌چنین می‌تواند خطر غرق شدن را -صرفاً در آب‌های عمیق- افزایش دهد.

دمای پایین بدن (هیپوترمی): حمام یخ می‌تواند باعث شود دمای بدن به طور خطرناکی پایین بیاید. این اتفاق در نهایت می‌تواند منجر به نارسایی اندام شود.

سوختگی سرد: تماس مستقیم با یخ می‌تواند پوست را بسوزاند و باعث ایجاد تاول‌های دردناک و تغییر رنگ پوست به قرمز، سفید یا خاکستری شود. هم‌چنین می‌تواند با ایجاد سرمازدگی سبب آسیب پوست و مرگ بافت‌های زیرین شود.

آسیب عصبی: قرار گرفتن طولانی مدت در معرض سرما می‌تواند جریان خون را به قدری کاهش دهد که بافت را بُکشد و باعث نوروپاتی دائمی (آسیب عصبی) شود. آسیب عصبی می‌تواند منجر به درد، بی‌حسی و از دست دادن قدرت عضلانی شود. از همین رو، حمام یخ برای افراد دارای بیماری‌های قلبی یا ریوی، سندرم رینود و حساسیت پوستی به آب سرد مناسب نیست.

کدام سلبریتی‌ها به حمام یخ علاقه‌مند هستند و چرا؟

حمام یخ در میان افراد مشهور برای تقویت سلامت جسمی و روانی، در حال حاضر بسیار رایج است و اغلب آنها موافقند که حمام یخ، ارزش تحمل شوک سرد را دارد. چند چهره سرشناس که این کار را انجام می‌دهند، عبارتند از:

جنیفر آنیستون

از او نه تنها به عنوان یک بازیگر موفق، بلکه به عنوان یک نماد زیبایی نیز یاد می‌کنند. جنیفر حمام یخ را به دلیل فوایدی که برای سلامت و درخشندگی پوست دارد، انجام می‌دهد.

شکیل اونیل

این اسطوره بسکتبال برای کمک به کاهش درد عضلانی بعد از بازی، به حمام یخ روی می‌آورد. این کار به او کمک می‌کند آرام شود و ذهنش را پاکسازی کند.

تونی رابینز

تونی رابینز، سخنران انگیزشی مشهور امریکایی، روز خود را با فرو رفتن در آب یخ شروع می‌کند. رابینز معتقد است که شوک آب سرد سیستم بدنی او را بیدار می‌کند، استرس را کاهش و هوشیاری را افزایش می‌دهد و او را برای یک روز پربار آماده می‌کند.

هیو جکمن

هیو جکمن، بازیگر معروف، حمام یخ را در برنامه روزانه خود قرار  داده است. جکمن معتقد است این کار به کاهش درد عضلانی و افزایش تناسب اندام او کمک می‌کند.

جسیکا بیل

جسیکا بیل، هنرپیشه امریکایی، علاقه خود را به حمام یخ را در رسانه‌های اجتماعی به اشتراک می‌گذارد و بر تأثیرات مثبت آن بر جسم و ذهن تأکید می‌کند. بیل می‌گوید که سرمادرمانی به او کمک می‌کند تا پر انرژی و متمرکز بماند.

دیوید بکهام

دیوید بکهام، فوتبالیست حرفه‌ای سابق، نیز از علاقه‌مندان به سرمادرمانی است. روتین بعد از ورزش بکهام شامل حمام یخ برای کاهش التهاب و تسریع ترمیم عضلات است.

کریستیانو رونالدو

این ستاره فوتبال، به علت روتین تمرینی سخت‌گیرانه‌اش، که شامل حمام منظم یخ است، شهرت دارد. رونالدو می‌گوید که حمام یخ به بدن شوک وارد می‌کند و ذهن را وادار به تمرکز می‌کند.

گوئینت پالترو

گوئینت پالترو، هنرپیشه امریکایی، از طرفداران حمام یخ است و آنها را به عنوان بخشی از رویکرد کل‌نگر خود به سلامتی تبلیغ می‌کند. پالترو به اثرات مثبت این کار برای خواب بهتر و افزایش نشاط اعتقاد دارد.

کریس همسورث

حمام یخ در روتین کریس همسورث، بازیگر معروف استرالیایی، هم قرار دارد. فرو رفتن در آب سرد به او کمک می‌کند تا اوج عملکرد بدنی خود را حفظ کند و به سرعت پس از تمرینات سخت ریکاوری کند.