در گفت‌وگو با اقتصاد آنلاین مطرح شد؛

تورم، تحریم و نوسانات ارزی؛ چالش‌های اصلی بازار سرمایه ایران

ویدا مهاجر، کارشناس بازار سرمایه، به بررسی ریسک‌های بازار سرمایه ایران و الزامات رشد پایدار آن پرداخت. وی با اشاره به چالش‌هایی مانند تورم، نوسانات ارزی، تحریم‌ها و دخالت‌های دولتی، بر لزوم اصلاح قوانین، افزایش شفافیت، توسعه زیرساخت‌های فناوری و بهبود نقدشوندگی تأکید کرد.

کد خبر: ۲۰۴۵۴۵۶

۳۰ اسفند ۱۴۰۳

ویدا مهاجر، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با اقتصاد آنلاین، در خصوص مهم‌ترین ریسک‌های اقتصادی بازار سرمایه عنوان کرد: تورم بالا یکی از مشکلات اساسی اقتصاد ایران است که تأثیر مستقیمی بر بازار سرمایه دارد. تورم مزمن باعث کاهش قدرت خرید سرمایه‌گذاران و تضعیف ارزش واقعی سرمایه‌گذاری‌ها می‌شود. در چنین شرایطی، حتی اگر ارزش اسمی دارایی‌ها افزایش یابد، بازده واقعی سرمایه‌گذاران کاهش پیدا می‌کند.

وی افزود: نوسانات نرخ ارز نیز یکی دیگر از چالش‌های اساسی برای شرکت‌های بورسی است. تغییرات شدید نرخ ارز می‌تواند به‌طور مستقیم بر سودآوری صنایع وابسته به واردات و صادرات تأثیر بگذارد. شرکت‌های واردکننده با افزایش هزینه‌های تأمین مواد اولیه و کاهش حاشیه سود مواجه می‌شوند، درحالی‌که برخی از شرکت‌های صادرات‌محور می‌توانند از این نوسانات منتفع شوند.

مهاجر همچنین به رکود اقتصادی به‌عنوان یک ریسک دیگر اشاره کرد و گفت: کاهش رشد اقتصادی می‌تواند تقاضا برای محصولات شرکت‌ها را کاهش داده و در نهایت منجر به افت سودآوری آنها شود. این امر به‌ویژه در صنایع داخلی که وابسته به مصرف داخلی هستند، نمود بیشتری دارد.

ریسک‌های سیاسی و تحریمی؛ تهدیدی برای بازار سرمایه

این تحلیلگر بازار سرمایه در خصوص تأثیر ریسک‌های سیاسی بر بورس اظهار داشت: تحریم‌های بین‌المللی یکی از بزرگ‌ترین موانع پیش روی بازار سرمایه ایران است. تحریم‌ها باعث محدود شدن تجارت خارجی، کاهش سرمایه‌گذاری خارجی و دشواری تأمین مواد اولیه برای بسیاری از شرکت‌ها می‌شود. این موضوع به‌طور خاص صنایع استراتژیک مانند نفت، پتروشیمی، فلزات و خودروسازی را تحت فشار قرار داده است.

وی افزود: ریسک‌های سیاسی داخلی نیز از جمله عواملی است که می‌تواند بر بازار سرمایه تأثیرگذار باشد. تغییرات در سیاست‌های داخلی، تنش‌های منطقه‌ای یا تصمیمات ناگهانی دولت ممکن است باعث ایجاد شوک در بازار شود و سرمایه‌گذاران را با عدم اطمینان مواجه کند.

مهاجر در ادامه به چالش‌های ناشی از تغییرات قانونی و مقرراتی اشاره کرد و گفت: یکی از مشکلات اصلی بازار سرمایه، عدم ثبات قوانین و مقررات است. تغییرات ناگهانی در قوانین مربوط به مالیات، نرخ بهره، دامنه نوسان، حجم مبنا و سایر سیاست‌های نظارتی می‌تواند فضای نامطمئنی برای سرمایه‌گذاران ایجاد کند. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران نمی‌توانند برنامه‌ریزی بلندمدت داشته باشند و این مسئله بر روند جذب نقدینگی در بازار اثر منفی دارد.

وی همچنین به دخالت‌های دولتی در بازار سرمایه اشاره کرد و تصریح کرد: برخی تصمیمات دولت، مانند قیمت‌گذاری دستوری یا عرضه‌های اولیه بزرگ و غیرکارشناسی، می‌تواند روند طبیعی بازار را مختل کند. این نوع سیاست‌گذاری‌های مقطعی باعث کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران و خروج سرمایه از بازار می‌شود.

مهاجر با اشاره به نقش نقدشوندگی در بازار سرمایه اظهار داشت: یکی از معضلاتی که گاهی بازار با آن روبه‌رو می‌شود، کمبود نقدینگی است. در برخی مواقع، به‌ویژه هنگام ریزش‌های شدید، نقدشوندگی سهام کاهش یافته و خروج از بازار دشوار می‌شود. این وضعیت باعث می‌شود سرمایه‌گذاران در زمان اصلاح‌های شدید نتوانند دارایی‌های خود را نقد کنند و متحمل زیان شوند.

این کارشناس بازار سرمایه در تحلیل رفتار سرمایه‌گذاران عنوان کرد: هیجانات و شایعات یکی از عواملی است که به‌طور مستقیم روی روند بازار اثر می‌گذارد. بسیاری از سرمایه‌گذاران بدون بررسی دقیق، تحت تأثیر اخبار غیررسمی قرار می‌گیرند و تصمیمات احساسی اتخاذ می‌کنند. این رفتار‌ها باعث می‌شود نوسانات شدیدی در بازار ایجاد شود.

الزامات رشد پایدار بازار سرمایه

ویدا مهاجر، به بررسی مهم‌ترین اصلاحات و الزامات موردنیاز برای توسعه پایدار بازار سرمایه ایران پرداخت. مهاجر در خصوص اهمیت شرایط کلان اقتصادی در رشد بازار سرمایه عنوان کرد: کنترل تورم یکی از مهم‌ترین عوامل برای ایجاد ثبات در بازار‌های مالی است. مهار تورم از طریق سیاست‌های پولی و مالی صحیح باعث افزایش قدرت خرید سرمایه‌گذاران و ایجاد اطمینان در بازار سرمایه خواهد شد.

وی افزود: ثبات نرخ ارز نیز نقش کلیدی در عملکرد شرکت‌های بورسی دارد. کاهش نوسانات شدید ارزی، به‌ویژه از طریق اجرای سیاست‌های ارزی مناسب، می‌تواند به افزایش پیش‌بینی‌پذیری شرکت‌های بورسی کمک کند و از ایجاد نوسانات ناگهانی در قیمت سهام جلوگیری کند.

این تحلیلگر بازار سرمایه همچنین به اهمیت افزایش رشد اقتصادی اشاره کرد و گفت: توسعه صنایع مولد، حمایت از تولید داخلی و بهبود فضای کسب‌وکار، از جمله اقدامات اساسی برای افزایش سودآوری شرکت‌ها و رشد بازار سرمایه است. ایجاد مشوق‌های مناسب برای بنگاه‌های اقتصادی و رفع موانع تولید می‌تواند به پایداری رشد اقتصادی و درنتیجه توسعه بازار سرمایه منجر شود.

مهاجر در خصوص ریسک‌های سیاسی و تأثیر آنها بر بازار سرمایه اظهار داشت: کاهش تنش‌های بین‌المللی و بهبود روابط خارجی، یکی از مهم‌ترین راهکار‌ها برای جذب سرمایه‌گذاران خارجی و رشد بازار سرمایه است. تحریم‌ها و محدودیت‌های تجاری تأثیر مستقیمی بر عملکرد شرکت‌های بورسی دارند و کاهش این موانع می‌تواند فضای مناسبی برای توسعه بازار ایجاد کند.

وی در ادامه تصریح کرد: ثبات در سیاست‌های داخلی نیز برای افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران ضروری است. اجتناب از تصمیمات ناگهانی و غیرکارشناسی که شوک‌های منفی به بازار وارد می‌کند، می‌تواند منجر به بهبود فضای سرمایه‌گذاری و کاهش نوسانات بازار شود.

اصلاح قوانین و مقررات بازار سرمایه

این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به ضرورت اصلاح قوانین و مقررات عنوان کرد: ثبات در سیاست‌گذاری‌ها یکی از مهم‌ترین الزامات رشد بازار سرمایه است. تغییرات ناگهانی در قوانین و مقررات بازار، مانند اصلاحات مکرر در نرخ بهره، دامنه نوسان، مالیات و سایر سیاست‌های نظارتی، می‌تواند سرمایه‌گذاران را دچار سردرگمی کند و مانع از تصمیم‌گیری‌های بلندمدت آنها شود.

وی افزود: کاهش مداخلات دولتی در بازار سرمایه از دیگر اصلاحاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد. سیاست‌هایی مانند قیمت‌گذاری دستوری و اعمال محدودیت‌های غیرکارشناسی بر صنایع مختلف، مانع از عملکرد طبیعی بازار می‌شود. در مقابل، باید اجازه داد که مکانیسم عرضه و تقاضا تعیین‌کننده قیمت‌ها باشد.

مهاجر در ادامه به اهمیت افزایش شفافیت اطلاعاتی تأکید کرد و گفت: «شرکت‌های بورسی باید ملزم به ارائه گزارش‌های مالی دقیق و به‌موقع باشند. همچنین، تقویت سیستم‌های نظارتی برای جلوگیری از تخلفات و فساد در بازار، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به بهبود عملکرد بازار سرمایه کمک کند.

این تحلیلگر بازار سرمایه در خصوص راهکار‌های افزایش نقدشوندگی بازار عنوان کرد: توسعه ابزار‌های مالی متنوع، مانند صندوق‌های سرمایه‌گذاری، اوراق مشتقه، اوراق بدهی و اختیار معامله، می‌تواند نقش مهمی در افزایش نقدشوندگی بازار ایفا کند.

وی افزود: جذب سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی، از طریق ارائه مشوق‌های مالیاتی و کاهش ریسک‌های سیستماتیک، می‌تواند منجر به افزایش ورود سرمایه به بازار شود. همچنین، توسعه بازار بدهی به‌عنوان یک گزینه سرمایه‌گذاری کم‌ریسک، می‌تواند به تعادل بیشتر بازار کمک کند.

مهاجر در پایان خاطرنشان کرد: «برای رشد پایدار بازار سرمایه ایران، باید مجموعه‌ای از اصلاحات اقتصادی، بهبود قوانین و مقررات، افزایش شفافیت، توسعه زیرساخت‌های فناوری و فرهنگ‌سازی سرمایه‌گذاری اجرا شود. ایجاد ثبات اقتصادی و سیاسی، همراه با افزایش نقدشوندگی و کاهش ریسک‌های سیستماتیک، می‌تواند زمینه را برای جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی فراهم کند و بازار سرمایه را به‌عنوان یک گزینه جذاب برای سرمایه‌گذاری معرفی کند.»