خودروی بنزینی بهتر است یا دوگانه سوز؟

حدود دو دهه پیش و پس از انجام طرح سهمیه‌بندی سوخت، مصرف‌کنندگان ایرانی برای نخستین بار با مفهومی به نام «خودروی دوگانه‌سوز» آشنا شدند. عدم توانایی دولت در تأمین بنزین باکیفیت برای استفاده در داخل کشور، سبب شده بود تا راهکار استفاده از سوخت جایگزین پیشنهاد شود؛ سوختی همانند گاز طبیعی که با قیمتی مناسب در دسترس بود و البته آلایندگی کمتری نسبت به بنزین تولید می‌کرد.

کد خبر: ۲۰۴۶۶۹۳

۰۵ فروردين ۱۴۰۴

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از همراه مکانیک، در آن دوران، برای نخستین بار شرکت‌های خودروسازی خودروهای دوگانه‌سوز را به تولید رساندند؛ درحالی‌که بسیاری از مردم به‌صورت دستی و توسط کارگاه‌های متفرقه، اتومبیل بنزینی خود را به دوگانه‌سوز تبدیل کردند. قیمت پایین‌تر گاز در مقایسه با بنزین، نامحدودبودن ظرفیت استفاده از آن و سایر مشوق‌های اقتصادی، سبب شد تا خودروهای دوگانه‌سوز برای بازه کوتاهی در کشورمان به موفقیت و شهرت دست یابند.

با افزایش پلکانی قیمت بنزین و حذف طرح سهمیه‌بندی سوخت در سال‌های ابتدایی دهه نود خورشیدی، خودروهای دوگانه‌سوز به حاشیه رانده شدند و تولید آن‌ها با کاهش محسوسی مواجه شد. اکنون که حدود یک سال از اجرای دوباره طرح سهمیه‌بندی سوخت می‌گذرد، بار دیگر استفاده از خودروهای دوگانه‌سوز به‌عنوان راهکاری جایگزین معرفی شده که موجب شده است تا موضوع «خودروی بنزینی بهتر است یا دوگانه‌سوز» بار دیگر به بحث مهم مجالس تبدیل شود.

در این نوشتار نیز به بررسی همین موضوع خواهیم پرداخت. مشخص نیست که دولت سهمیه‌بندی سوخت را تا چه زمانی ادامه می‌دهد و از سوی دیگر، هزینه‌های کمرشکن تعمیر و نگه‌داری خودروهای داخلی، مالکان را برای استفاده از خودروهای دوگانه‌سوز با تردید مواجه کرده است. آیا یک خودروی دوگانه‌سوز، ارزش وجه پرداختی برای خرید آن را دارد؟ در ادامه متن با ما همراه باشید تا پاسخی برای این سوال پیدا کنیم.

مبحث اول: قیمت

یکی از مهم‌ترین معیارهای مقایسه بین بنزین و گاز طبیعی، قیمت آن‌ها است که عده‌ای را ترغیب می‌کند تا از خودروهای دوگانه‌سوز برای تردد روزانه خود استفاده کنند. در حال حاضر، قیمت هر کیلوگرم گاز CNG، حدود 700 تومان است؛ درحالی‌که بنزین به نرخ یارانه‌ای، 1500 تومان و به نرخ آزاد، 3000 تومان محاسبه می‌شود؛ بنابراین، در مقایسه اولیه، گاز CNG ارزان‌تر است؛ با این حال، نمی‌توان گفت که گاز CNG سوخت ارزان‌تری نسبت به بنزین است.

اگر با اتومبیل خود در ماه کمتر از 500 کیلومتر یعنی پنج تا هفت هزار کیلومتر در سال رانندگی می‌کنید، خرید خودروی دوگانه‌سوز به‌هیچ‌عنوان برای شما مقرون‌به‌صرفه نخواهد بود؛ چراکه هزینه پرداختی برای سوخت از جانب شما، چندان گزاف نیست و از سوی دیگر، نیازی به گلاویزشدن با دردسرهای استفاده و نگه‌داری از یک خودروی دوگانه‌سوز ندارید.

اگر با اتومبیل خود در ماه مسافتی بین 800 الی 1000 کیلومتر یا به عبارتی 10 الی 12 هزار کیلومتر در سال را طی می‌کنید، خرید خودروی دوگانه‌سوز می‌تواند بخشی از هزینه‌های شما بابت پرداخت قیمت بنزین را کاهش دهد. با این حال، باید توجه کرد که میزان مصرف گاز طبیعی در خودروهای دوگانه‌سوز بیشتر از بنزین است و مخزن خودروی شما در فواصل کوتاه‌تری تخلیه می‌شود و نیاز مجدد به سوخت‌گیری خواهید داشت.

اگر خودروی شما در ماه مسافتی بین 1200 الی 1400 کیلومتر می‌پیماید، خرید یک خودروی دوگانه‌سوز در شرایط فعلی، قطعا برای شما مقرون‌به‌صرفه خواهد بود. برای خودروهایی که بیش از 15 هزار کیلومتر در سال فعالیت می‌کنند، استفاده از سوخت گاز طبیعی گزینه ایده‌آلی جهت کاهش هزینه‌های جاری است.

مبحث دوم: ایمنی

هر دو سوخت مورد استفاده در خودرو، یعنی گاز طبیعی و بنزین، قابل‌اشتعال و خطرساز هستند؛ با این حال، قدرت اشتعال گاز طبیعی به دلیل ذات آن بسیار بیشتر است. به همین دلیل، استفاده از خودروهای دوگانه‌سوز به ملاحظات ایمنی بیشتری نسبت به خودروهای بنزینی نیاز دارد.

خودروهای دوگانه‌سوز که توسط کارخانه‌های خودروسازی تولید می‌شوند، باید استانداردهای سخت‌گیرانه‌ای را پشت سر بگذارند و پروتکل‌های مختلفی را رعایت کنند؛ از این رو، می‌توان به خودروهای دوگانه‌سوزی که توسط کارخانه به تولید رسیده‌اند، اعتماد کرد. با این حال، قطعات و لوازم نصب‌شده روی خودروهای دوگانه‌سوز، در فواصل مشخص نیاز به تعویض دارند و باید عملیات مربوط به تعمیر و نگه‌داری آن‌ها به بهترین نحو اجرا شود.

خرید خودروهایی که به صورت دستی و با لوازم متفرقه تبدیل به دوگانه‌سوز شده‌اند، به‌هیچ‌عنوان توصیه نمی‌شود. استانداردهای ایمنی هنگام نصب قطعات سوخت CNG،‌ در این گونه خودروها رعایت نشده است و باید از خرید خودروهای دوگانه‌سوز دستی اجتناب کرد.

مبحث سوم: نگه‌داری

این روزها قیمت قطعات خودرو به‌شدت افزایش یافته و هزینه‌های نگه‌داری خودروهای داخلی از توان اکثر مالکان آن‌ها خارج است؛ به همین دلیل، یکی از نکات مهم هنگام خرید خودرو، انجام امور مربوط به تعمیر و نگه‌داری آن است. همان‌طور که از نام خودروی دوگانه‌سوز برمی‌آید، این خودرو از دو نوع سوخت استفاده می‌کند و به همین منظور، باید قطعات مرتبط با سوخت بنزین و گاز را مورد سرویس قرار دهید؛ بنابراین، هزینه‌های نگه‌داری اتومبیل شما نسبت به یک خودروی تک‌سوز بیشتر خواهد بود.

از سوی دیگر، تمامی لوازم مربوط به استفاده از سوخت CNG باید در فواصل زمانی کوتاه مورد بررسی و تعویض قرار گیرند. سوخت CNG‌، گازی به‌شدت خطرناک و قابل‌اشتعال است و درصورتی‌که سرویس قطعات آن به‌درستی انجام نشود، انفجار مخزن CNG‌ رویدادی محتمل خواهد بود.

از سوی دیگر، خودروهای دوگانه‌سوز در ایران، اتومبیل‌هایی بنزینی هستند که به‌اجبار ناچار به سازگاری با سوخت گاز طبیعی شده‌اند؛ بنابراین، استفاده از گاز طبیعی که نسبت به بنزین ساختار متفاوتی دارد، موجب واردشدن فشار بیشتر بر پیشرانه خودرو خواهد شد و استهلاک آن را افزایش خواهد داد؛ به همین دلیل، عمر خودروهای دوگانه‌سوزی که در کشورمان وجود دارند، کمتر از خودروهای بنزینی است و باید این نکته را هنگام خرید خودرو در نظر داشته باشید؛ چراکه خودرو در کشورمان یک سرمایه محسوب می‌شود.

مبحث چهارم: سهولت استفاده

استفاده از خودروهای دوگانه‌سوز در مقایسه با خودروهای بنزینی محدودیت‌هایی دارد که سبب می‌شود تا برخی افراد قید خرید خودرو دوگانه‌سوز را بزنند. برای مثال خودروهای دوگانه‌سوز با در بر داشتن مخزن سوخت اضافه و تجهیزات ارتباطی، وزن بیشتری نسبت به یک خودرو بنزینی هم‌رده دارند. علاوه برآن نصب مخزن در عقب خودرو موجب خواهد شد تا بخشی از فضای صندوق عقب اشغال شود و به فضای کمتری برای قرار دادن بارها و تجهیزات خود دسترسی خواهید داشت.

از سوی دیگر جایگاه‌های سوخت CNG به اندازه پمپ بنزین‌ها فراگیر نیستند و حتی در برخی شهرهای کشورمان هنوز جایگاه CNG وجود ندارد یا پمپ‌های آن به اندازه‌ای نیست که پاسخگوی نیاز مصرف‌کنندگان باشد. در سوی مقابل دسترسی به بنزین در تمامی کشورمان مهیا است و لازم نیست تا مدت زیادی را در صف جایگاه گاز CNG سپری کنید.

در نهایت اگر بتوانید با دو نکته گفته شده کنار بیایید، سومین مانع استفاده از خودروهای دوگانه‌سوز قدرت و شتاب کمتری است که با استفاده از سوخت گاز طبیعی به دست می‌آید؛ بنابراین اگر با یک خودرو دوگانه‌سوز به سفر می‌روید، باید منتظر ارایه شتاب و کشش ضعیف از اتومبیل خود باشید که بیش از حد سنگین شده است.

کلام آخر: سبزبودن به روشی منسوخ

در مقایسه بین خودروهای بنزینی و دوگانه‌سوز، کاملا طبیعی است که خودروهای بنزینی برتر ظاهر می‌شوند چرا که تنها نقطه ضعف بنزین در مقابل گاز طبیعی قیمت بالاتر آن است. برای کسانی که استفاده زیادی از اتومبیل خود ندارند، خرید یک خودرو بنزینی با هزینه‌های نگهداری پایین و استهلاک کمتر گزینه‌ای معقول خواهد بود. استفاده از گاز طبیعی تنها به افرادی توصیه می‌شود که از اتومبیل خود برای مدت طولانی استفاده می‌کنند، نظیر رانندگان تاکسی‌ها یا افرادی که در اسنپ به فعالیت مشغول هستند.

از سوی دیگر باید توجه داشت که فناوری استفاده از گاز CNG به عنوان سوخت جایگزین در خودروهای بنزینی به منظور کاهش آلایندگی، راهکاری منسوخ است که عمر آن به سال‌ها پیش باز می‌گردد. در شرایط امروزی دولت‌ها برای کنترل آلودگی هوا و کاهش مصرف سوخت، به استفاده از خودروهای هیبریدی برقی بنزینی روی آورده‌اند و کمتر کسی به فکر استفاده از گاز طبیعی به عنوان سوخت خودروها است.