چشم‌انداز تضعیف دلار و تهدید ثبات سیستم مالی بین‌المللی

بحران در اوراق آمریکا/ آیا جهان به خرید اوراق قرضه خزانه آمریکا ادامه خواهد داد؟

تا زمانی که دلار آمریکا به عنوان ارز بین المللی کلیدی جهان باقی بماند، بازدهی مناسب برای نگهداری دارایی‌های دلاری احتمالا از تنزل قیمت جلوگیری می‌کند. با این وجود، این ثبات به یک فرض اساسی بستگی دارد: این که نهاد‌های ایالات متحده به اندازه کافی قوی و معتبر باقی می‌مانند تا اعتماد به خزانه داری را حفظ کنند.

کد خبر: ۲۰۴۷۶۷۸

۱۲ فروردين ۱۴۰۴

به گزارش اقتصاد آنلاین، سایت تحلیلی "پروژه سندیکایی" با اشاره به این که برای چندین دهه آمریکا از مزیت بی نظیری در امور مالی جهانی برخوردار بوده، اما تَرَک برداشتن این سیستم در حال نمایان شدن است، می‌نویسد:"به لطف جایگاه دلار به عنوان ارز ذخیره‌ای پیشرو در جهان کشور‌ها با ایجاد مازاد تجاری با ایالات متحده، ذخایر دلاری زیادی جمع کردند که مشتاقانه و به شدت آن را در خزانه‌های ایالات متحده سرمایه گذاری نمودند. این بازیافت مداوم پس‌انداز‌های جهانی ایالات متحده را قادر ساخت تا کسری بودجه فدرال مداوم منفی ۶.۴ درصد از تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۴ میلادی را بدون توجه به سرمایه‌گذاران بین‌المللی تامین مالی کند. این سیستم برای مدت زمانی طولانی غیر قابل نفوذ به نظر می‌رسید، اما اکنون تَرَک برداشتن در آن شروع به نمایان شدن کرده است. در فاصله سپتامبر ۲۰۲۴ تا ژانویه سال جاری میلادی نرخ بهره اوراق قرضه ده ساله ۱۰۰ واحد افزایش یافت حتی در زمانی که فدرال رزرو ایالات متحده نرخ بهره کوتاه مدت را به همان میزان کاهش داد. لازم به ذکر است که اوراق قرضه آمریکا اوراق بدهی‌ای هستند که دولت آمریکا برای تأمین مالی پروژه‌های خود منتشر می‌کند. سرمایه‌گذاران این اوراق با درآمد ثابت را که با عنوان اوراق خزانه‌داری آمریکا نیز شناخته می‌شوند با نرخ بازدهی و تاریخ سررسید مشخصی خریداری می‌کنند و با این کار درواقع مبلغ خرید اوراق قرضه را به دولت آمریکا وام می‌دهند".

آسیبی که افزایش نگرانی در مورد تحریم و مسدود شدن دارایی به دلار وارد می‌سازد

این سایت تحلیلی در ادامه با اشاره به این که "رشاد احمد" و "الساندرو ربوچی" اقتصاددان تحولات جاری که آن را "معمای معکوس" نامیده‌اند کاهش تقاضای رسمی خارجی برای دارایی‌های امن دلاری را به افزایش نگرانی‌ها در مورد تحریم‌ها و مسدود شدن دارایی‌های ایالات متحده نسبت می‌دهند، می‌نویسد:" این روند به طور خاص در چین دومین دارنده بدهی خارجی ایالات متحده پس از ژاپن قابل توجه بوده است. با کاهش مازاد تجاری چین با ایالات متحده، استراتژی سرمایه گذاری بین المللی چین تغییر کرده است. چین اکنون به جای ذخیره سازی اوراق خزانه داری، به سایر دارای‌هایی دلاری مانند سرمایه‌گذاری مستقیم سهام (۳۰.۶ درصد از کل دارایی‌های خارجی در سال ۲۰۲۴) و ابزار‌های بدهی (۲۵ درصد) روی اورده و استراتژی خود را تنوع بخشیده است. در نتیجه، دارایی‌های خزانه داری چین از زمان اوج خود در سال ۲۰۱۱ میلادی حدود ۵۵۰ میلیارد دلار کاهش یافته و به پایین‌ترین سطح خود از سال ۲۰۰۹ میلادی به این سو رسیده است. علاوه بر این، دارایی سرمایه گذاران چینی از بدهی‌های دولتی ایالات متحده به تنها ۷۵۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ کاهش یافت که از ۱.۲۷ تریلیون دلار در سال ۲۰۱۵ میلادی کاهش یافته است. کل ذخیره خارجی چین نیز کاهش یافته و از ۳.۸ تریلیون دلار در سال ۲۰۱۴ میلادی به ۳.۲ تریلیون دلار امروز رسیده است".

برخلاف اروپایی‌ها کشور‌های غیر متحد آمریکا تمایلی به داشتن بدهی‌های دلاری ندارند

"پروژه سندیکایی" با اشاره به تمایل یا عدم تمایل کشور‌ها برای در اختیار داشتن بدهی‌های دلاری آمریکا می‌نویسد:"اروپا بی سر و صدا در حال برعهده گرفتن بار است. دارایی‌های بریتانیا از اوراق قرضه خزانه داری ایالات متحده که یک دهه پیش مجموعا تنها ۲۰۷ میلیارد دلار بود، افزایشی بیش از سه برابری داشته و در ابتدای سال ۲۰۲۵ میلادی به حدود ۷۴۰ میلیارد دلار رسید. به همین ترتیب، دارایی کشور‌های اتحادیه اروپا از ۹۳۱ میلیارد دلار به بیش از ۱.۵ تریلیون دلار در مدت زمان مشابه افزایش یافته است. بخش عمده این افزایش تقاضا احتمالا ناشی از سرمایه گذاران خصوصی بوده که به دنبال بازدهی بالاتر هستند. با این وجود، برای کشور‌های خارج از دایره متحدان آمریکا در اختیار داشتن اوراق قرضه خزانه داری ایالات متحده جذابیت کمتری دارد. در حالی که بازار خزانه داری و دلار آمریکا تاکنون عملکرد نسبتا خوبی داشته‌اند، کاهش بیش‌تر در دارایی اوراق قرضه امریکا از سوی کشور‌ها می‌تواند باعث تضعیف دلار شده و ثبات سیستم مالی بین المللی را تهدید کند. اگر سرمایه گذاران جهانی بدهی‌های دولتی ایالات متحده را به کلی کنار بگذارند، وضعیت دلار به عنوان ارز ذخیره پیشرو در جهان در معرض خطر قرار خواهد گرفت. اگرچه ممکن است این ارز کماکان برای معاملات تجاری بین المللی مورد استفاده قرار گیرد".

اولویت جهانی دلار آمریکا آسیب ناپذیر نیست

این سایت تحلیلی با اشاره به این که علیرغم آن که هزینه‌های تغییر جهت سریع جهانی از دلار بسیار زیاد است، اما این بدان معنا نیست که اولویت جهانی دلار آمریکا آسیب ناپذیر است، می‌نویسد:"حفظ ذخایر بالاترین دارایی ذخیره جهان کماکان یک پیشنهاد جذاب است و با فروش اوراق قرضه خزانه داری و افزایش نرخ بهره ایالات متحده و در نتیجه کمک به کاهش کسری تجاری ایالات متحده و بهبود چشم انداز بلندمدت دلار جذابیت آن بیشتر می‌شود. با افزایش ارزش دلار و افزایش بازدهی خزانه‌داری، هزینه‌های نگهداری اوراق قرضه خزانه داری آمریکا کاهش می‌یابد و آن را به گزینه‌ای جذاب‌تر برای سرمایه‌گذاران تبدیل می‌کند. به عبارت دیگر، کاهش دارایی‌های خزانه داری کشور‌ها تابع یک پویایی خود اصلاحی است که احتمال فروش حجم زیادی از اوراق بهادار در مدت زمانی کوتاه و کاهش شدید قیمت اوراق قرضه را کاهش می‌دهد. این بدان معناست که سرمایه گذاران خارجی به جای عجله برای خروج، تمایل بیش تری به تعدیل تدریجی دارایی‌های خود دارند. بنابراین، در حالی که دارایی‌های خارجی از اوراق قرضه خزانه داری ایالات متحده ممکن است کاهش یابند، ترس از سقوط قریب الوقوع تقاضا برای اوراق قرضه خزانه داری ایالات متحده احتمالا نگرانی موجهی نیست. علیرغم آن که هزینه‌های تغییر جهت سریع جهانی از دلار بسیار زیاد است، اما این بدان معنا نیست که اولویت جهانی دلار آمریکا آسیب ناپذیر است. چین به طور فعال استفاده بین المللی از یوان را ترویج می‌کند. چین و منطقه پولی یورو به طور فزاینده‌ای نسبت به اتکای بیش از حد به سیستم مالی ایالات متحده همراه با خطرات ژئوپولیتیکی مرتبط با آن رفتاری محتاطانه دارند. با این وجود، هرگونه تغییر جهت از دلار به سرعت رخ نخواهد داد و ناگهانی نخواهد بود. با این وجود، شرایط می‌تواند تغییر کند. تا زمانی که دلار آمریکا ارز بین‌المللی غالب جهان باقی بماند، تجارت و جریان‌های مالی فرامرزی را تسهیل می‌کند و به عنوان دارایی ذخیره اصلی کشور‌ها عمل می‌کند و بازدهی راحت از نگهداری دارایی‌های دلاری احتمالا از کاهش قیمت سریع اوراق بهادار بر اثر فروش حجم زیادی از اوراق بهادار در مدت زمانی کوتاه جلوگیری می‌کند. با این وجود، این ثبات مستلزم آن است که نهاد‌های ایالات متحده به اندازه کافی قوی و معتبر باقی بمانند تا اعتماد به خزانه داری ایالات متحده را حفظ کنند. در میانه افزایش شدید عدم قطعیت سیاسی و نهادی، حفظ اعتماد نسبت به خزانه داری آمریکا به سختی یک نتیجه گیری از پیش تعیین شده است".