خودزنی به سبک آمریکا/ یورو جای دلار را می‌گیرد؟

روزنامه فایننشال تایمز امروز (دوشنبه) در یک یادداشت تحلیلی نوشت که اتحادیه اروپا سال‌هاست به دنبال جایگزین کردن یورو با دلار در تجارت جهانی است و اکنون سیاست‌های مخرب ترامپ یک فرصت طلایی را برای تحقق این آرزو فراهم کرده است.

کد خبر: ۲۰۵۴۹۶۹

۱۵ ارديبهشت ۱۴۰۴

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از تسنیم، روزنامه فایننشال تایمز روز دوشنبه در یک یادداشت تحلیلی نوشت: مدت‌هاست که یکی از آرمان‌های اتحادیه اروپا این بوده که یورو بتواند با دلار آمریکا برای به دست آوردن سلطه جهانی رقابت کند یا دست‌کم حاکمیت پولی در داخل اروپا را تقویت نماید.

در ادامه این یادداشت آمده است: اکنون، خودزنی دولت دونالد ترامپ در واشنگتن فرصتی طلایی برای تحقق این رؤیاست؛ البته به شرطی که رهبران اروپا بتوانند بر تردیدهای سیاسی خود در انجام اقدامات لازم غلبه کنند.
درست است که مانند بسیاری از حوزه‌های سیاست اقتصادی، اهداف دولت ترامپ درباره دلار مشخص نیست. برخی از اعضای دولت معتقدند که جذابیت دلار یعنی «مزیت گزاف» دریافت اعتبار ارزان از سراسر جهان، درواقع باری گزاف است که با بالا نگه داشتن ارزش این ارز، تولید آمریکا را سرکوب می‌کند. دیگران، به‌ویژه اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، بر پایبندی این کشور به سیاست دلار قوی تأکید دارند.
در عین حال، تلاشی نیز در جریان است برای تسلط بر بازار نوپای پرداخت‌های برون‌مرزی با استفاده از دلارهای دیجیتال پایدار (stablecoin) تا منبع جدیدی برای نگهداری اوراق خزانه آمریکا ایجاد شود.

شاید دولت آمریکا هنوز تصمیم قطعی نگرفته باشد، اما سرمایه‌گذاران به‌تدریج تصمیم خود را گرفته‌اند. تعرفه‌های روز «رهایی» ترامپ با واکنشی نادر در بازار جهانی مواجه شد: هم اوراق خزانه آمریکا و هم خود دلار به‌طور همزمان فروخته شدند. حداقل در حال حاضر، مدیران بخش مالی جهان دیگر دلار را یک پناهگاه بسیار امن نمی‌دانند.

اعتماد به دلار نه‌تنها به‌خاطر سیاست تعرفه‌ای ترامپ لطمه دیده، بلکه به‌خاطر طرح‌های مالی عجیب تیم او نیز تضعیف شده است؛ از جمله پیشنهادهایی چون تبدیل اجباری اوراق خزانه یا دریافت کارمزد برای «افتخار» قرض دادن به دولت آمریکا. همچنین، اقدامات تهاجمی این دولت علیه حاکمیت قانون، باعث شده تمام دعاوی قانونی از جمله دعاوی مالی، نامطمئن به نظر برسند.

آیا رهبران اروپا فریاد بازارها برای یافتن یک دارایی جایگزین را می‌شنوند؟ اگر زمانی برای یک «لحظه همیلتونی» (اشاره به زمانی که دولت آمریکا بدهی‌های ایالت‌های مختلف را تجمیع و ملی کرد) مناسب باشد، همین الان است؛ زمانی که در آن انتشار گسترده و دائمی بدهی مشترک از سوی کشورهای حوزه یورو برای جایگزینی تدریجی اوراق بدهی ملی متفرق کنونی صورت بگیرد.

سرمایه‌گذاران جهانی با اشتیاق چنین دارایی امن، بزرگ و نقدشونده‌ای را خواهند پذیرفت.

بدیهی است که شرایط سیاسی برای این اقدام مهیا نیست. اما گام‌های ساده‌تری نیز در کوتاه‌مدت می‌توان برداشت تا از اشتباهات آمریکا به عنوان فرصت اروپایی استفاده شود.

نخست، باید بازپرداخت بدهی‌های مشترک اتحادیه اروپا که برای تأمین مالی طرح «نسل بعدی اتحادیه اروپا» پس از همه‌گیری گرفته شده بود، به تعویق بیفتد. این بدهی که قرار است طی 30 سال تا 2058 کاهش یابد، باید برای همیشه تمدید شود.

در نهایت، برای رقابت با دلار، اروپا باید نفوذ تجاری جهانی خود را نیز تقویت کند. تصویب توافق‌نامه‌های تجاری مهم مانند مرکوسور، توسعه ابزارهای مالی مبادله‌پذیر با یورو و راه‌اندازی ارز دیجیتال مختص تجارت فرامرزی از الزامات این مسیرند. اگر رهبران اروپا این اقدامات را در خدمت هدف ژئوپلیتیک استقلال از تصمیمات بی‌ثبات آمریکا ببینند، فرصت تاریخی به واقعیت بدل خواهد شد.