بحران در بازار گوشت/ گوشت ارزان را فراموش کنید

هزینه تمام‌شده تولیدکنندگان داخلی بالا رفته اما دولت به جای حمایت از تولیدکنندگان داخلی، به تولیدکننده خارجی یارانه‌ می‌دهد و با ارز ترجیحی گوشت از خارج وارد می‌کند.

کد خبر: ۲۰۶۰۴۲۲

۰۴ خرداد ۱۴۰۴

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از همشهری آنلاین،‌ افزایش قیمت گوشت قرمز در چند سال اخیر بیش از میانگین تورم بوده است. در ۵سال اخیر قیمت گوشت قرمز ۶برابر شده است. به همین دلیل از ۳سال قبل دولت سیزدهم با تخصیص ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰تومانی تلاش کرد با واردات گوشت گرم و توزیع آن از تورم گوشت قرمز بکاهد.

افزایش قیمت گوشت قرمز در چند سال اخیر بیش از میانگین تورم بوده است. در ۵سال اخیر قیمت گوشت قرمز ۶برابر شده است. به همین دلیل از ۳سال قبل دولت سیزدهم با تخصیص ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰تومانی تلاش کرد با واردات گوشت گرم و توزیع آن از تورم گوشت قرمز بکاهد. گوشت‌های وارداتی به گوشت‌های ۳۰۰هزار تومانی معروف شده که استقبال زیادی هم از آن شده است.

با این حال دولت چهاردهم تصمیم گرفته از ابتدای امسال تخصیص ارز ترجیحی برای واردات گوشت قرمز را متوقف کند. کارشناسان معتقدند این تصمیم موجب گرانی گوشت در بازار خواهد شد. در همین زمینه افشین صدر دادرس مدیرعامل اتحادیه دام سبک و امین محمودی، کارشناس کشاورزی در میزگرد تلویزیون همشهری به بحث در این زمینه پرداختند.

گوشت ۳۰۰هزار تومانی را فراموش کنید

افشین صدر دادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک:

مصداق سخنان رهبری در گلایه از تولیدکنندگان پس از ممنوعیت واردات، بخش صنعت بود. ما هم صرفا نگاهمان حمایت از تولید نیست. ارزی که صرف واردات گوشت قرمز شده باید صرف مصرف‌کنندگان شود و ما هم موافقیم.

تولیدکنندگان دام نیازی به یارانه ندارند. این یارانه صرفا شامل جو می‌شود که حداکثر ۳۰درصد هزینه دام است. ما می‌گوییم یارانه جو را حذف کنید؛ اما اگر حذف کنید مصرف‌کنندگان می‌توانند گوشت قرمز بخرند؟ این یارانه‌ای که به نهاده‌های دام داده می‌شود در جهت حمایت از مصرف‌کنندگان است، نه حمایت از تولیدکنندگان.

تولیدکنندگان به‌دنبال گران‌کردن گوشت قرمز نیستند؛ چون کشش قیمتی ندارد و مردم قدرت خرید ندارند و این به ضرر تولیدکنندگان است. قیمت حمل‌ونقل و انرژی و سایر هزینه‌های تولیدکنندگان را دولت تعیین می‌کند. دولت هزینه‌های تولید را افزایش می‌دهد و انتظار دارد تولیدکنندگان هزینه‌شان بالا نرود؟ هزینه تمام‌شده تولیدکنندگان داخلی بالا رفته اما دولت به جای حمایت از تولیدکنندگان داخلی، به تولیدکننده خارجی یارانه‌ می‌دهد و با ارز ترجیحی گوشت از خارج وارد می‌کند.

دولت باید ارز واردات گوشت را به‌صورت یارانه‌ای به مردم بدهد. باید فاتحه گوشت ۳۰۰هزار تومانی را بخوانید. سال۱۴۰۱ دولت بود که هزینه ارز واردات نهاده‌ها را از ۴۲۰۰تومان به ۲۸۵۰۰تومان افزایش داد. سود این سیاست‌ها را واردکنندگان بردند.

انباشت مازاد دام در استان‌ها

سال گذشته در بسیاری از استان‌ها با انباشت مازاد دام مواجه بودیم. دام در دامداری‌ها ماند و فروش نرفت. اواسط سال گذشته قیمت گوسفند پروار زنده به زیر ۳۰۰هزار تومان رسید اما قیمت گوشت در بازار صعودی بود؛ چون نظام توزیع ایراد دارد و تولیدکنندگان دام امکانی برای عرضه مستقیم محصولاتشان ندارند. قیمت گوشتی که الان در بازار عرضه می‌شود هیچ ارتباطی با تولیدکننده ندارد. دامدار دام زنده را با قیمت ۲۶۰هزار تومان به دلال می‌فروشد و گوشت قرمز درنهایت ۸۰۰هزار تومان به‌دست مردم می‌رسد. دولت وظیفه دارد این دلالی را جمع کند.

من معتقدم گوشت وارداتی باعث کاهش قیمت نشد. با وجود واردات گسترده، در مراکز عرضه گوشت هیچ کاهش قیمتی رخ نداد. قیمت گوشت در قصابی‌ها زیر ۷۵۰هزار تومان نبوده است.

مشکل دیگر در فروش گوشت بز و میش به‌عنوان گوشت بره و با قیمت گوشت بره است. طبق آمار کشتارگاه‌ها بز و میش زیادی کشتار می‌شود؛ اما تقریبا اکثر آن به نام گوشت بره به مردم فروخته می‌شود و نهادی که متولی بازار است باید سازوکار را تنظیم کند.

سال گذشته گزارش‌های بسیاری آمد که گوشت گرم احتکار شده است. این نشان می‌دهد که گوشت وارداتی به‌دست مردم نرسید. من خودم شاهد بودم که از فروشگاه‌های زنجیره‌ای گوشت‌های وارداتی به‌طور عمده به مقاصد خاص حمل می‌شد.

گوشت وارداتی از منطقه اوراسیا در فصل پاییز دارای لایه ضخیم چربی است و این نشانگر کیفیت پایین گوشت وارداتی است. واردکنندگان طبق پروتکل باید دام نر جوان وارد کنند؛ اما این کار را نمی‌کنند و گوشت‌های با کیفیت پایین وارد می‌کنند. نظام نظارت بر واردات گوشت، درست نیست.

واردات گوشت باید بیشتر شود

امین محمودی،‌کارشناس کشاورزی:

نگاه صرف حمایت از تولید و مخالفت با واردات، در جمیع محصولات، نگاه شکست‌خورده‌ای در دنیاست. در سال‌های اخیر که میلیاردها دلار ارز ترجیحی برای واردات نهاده‌های دام اختصاص داده‌ایم، قیمت گوشت به‌شدت افزایش یافته است.

بنابراین باید حمایت هم از تولیدکننده صورت بگیرد هم از مصرف‌کننده. در ۲سال اخیر بیش از ۱۴میلیارد دلار نهاده‌های دام و طیور با ارز ترجیحی وارد و از صادرات محصولات آنها هم حمایت کرده‌ایم و این حمایت از تولیدکننده بوده است؛ درحالی‌که حمایت مستقیم از مصرف‌کننده یعنی واردات گوشت قرمز ۲میلیارد دلار بوده است. البته هدف تنظیم قیمت، محقق نشد. هدف دیگر این بود که به‌دست اقشار کم‌درآمد برسد که تقریبا محقق شده است و اکثر این اقشار با مراجعه به فروشگاه‌های زنجیره‌ای و در صفوف طولانی توانسته‌اند به گوشت تنظیم بازار دسترسی پیدا کنند. بنابراین اینکه ارز ترجیحی واردات گوشت قرمز را حذف کنیم، به ضرر مصرف‌کننده است.

میانگین تورم گوشت قرمز در سال گذشته ۳۶درصد بود؛ درحالی‌که در سال۱۴۰۲ بیش از ۱۰۰درصد بود. پس واردات گوشت قرمز توانست تا حدی مانع گرانی گوشت قرمز شود. اما نظام توزیع گوشت قرمز همچنان دچار مشکل است و وزارت صمت و وزارت کشاورزی باید این نظام را ساماندهی می‌کردند تا به همه اقشار مردم گوشت قرمز تنظیم‌بازاری برسد.

گوشت وارداتی بی‌کیفیت است؟

اخیرا یکی از اتحادیه‌های همسو با صنعت دام مدعی شده که گوشت وارداتی بی‌کیفیت است. این فرد اتفاقا مقیم کانادا است و طبیعتا دلسوز مردم نیست و درد مصرف‌کنندگان را درک نمی‌کند.

از سال۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱ با وجود ثبات قیمت ارز ترجیحی ۴۲۰۰تومانی، گوشت به‌شدت گران شد. این نشان می‌دهد که استدلال دامداران مبنی بر اینکه حذف ارز ۴۲۰۰تومانی عامل گرانی بوده، همه واقعیت نیست.

مردم از کیفیت گوشت‌های وارداتی راضی‌اند؛ اما اتحادیه‌های دامی داخلی مدعی‌اند که گوشت وارداتی بی‌کیفیت است.

باید واردات گوشت قرمز افزایش پیدا کند و برای حمایت از مصرف‌کنندگان کم‌درآمد، این اقدامی منطقی محسوب می‌شود.

با توجه به خشکسالی امسال، تولید دام در سال‌جاری کاهشی خواهد بود. چرا مردم نباید گوشت ۳۰۰هزار تومانی بخورند؟ حتما باید مردم گوشت گران داخلی را بخرند؟ این حمایت افراطی از تولیدکنندگان داخلی شبیه حمایت از کارخانجات لبنی است که محصولاتشان را صادر کردند و بازار داخلی با کمبود و گرانی مواجه شد.