پرویز محمدنژاد:

باید بپذیریم مسئولان در حوزه مدیریت منابع آبی کوتاهی کردند

یک عضو سابق کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، تاکید کرد: واقعیت این است که اگر مصرف حدود ۲۵ درصد مشترکان که پرمصرف هستند کنترل شود و از طرف دیگر میزان اتلاف آب در کشور به نصف کاهش یابد، دیگر نیاز به این همه داد و قال نیست.

کد خبر: ۲۰۷۵۲۵۷

۰۵ مرداد ۱۴۰۴

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، پرویز محمدنژاد با اشاره به راهکار‌های عبور از بحران کم آبی در کشور، بیان کرد: بنده بار‌ها به این مطلب اشاره کردم که مجموعه مشکلاتی که در حوزه‌های مختلف، مانند حوزه اقتصادی، نظام اجتماعی و انرژی در کشور وجود دارد همگی ناشی از «نکرده های» گذشته است. بسته به نوع واقعه زمان ندانم کاری‌ها فرق می‌کند. ریشه یکی به ۱۰ سال پیش و ریشه دیگری به ۱۵ سال پیش باز می‌گردد. اگر در روزی که این مسائل برای کشور ایجاد شده بود ما مسئولان به آن توجه می‌کردیم اکنون به بحران تبدیل نشده بود.

وضعیت امروز منابع آبی ناشی از «نکرده ها» در گذشته است

وی در ادامه اظهار کرد: کسانی که قدرت را در دست و منابع را در اختیار دارند، باید برای این روز‌ها برنامه ریزی می‌کردند؛ لذا در وهله اول آنچه که امروز با آن مواجه هستیم برخواسته از نکرده‌های گذشته است. این مسائل آنقدر بزرگ شد تا امروز به بحران آب یا بحران برق تبدیل شد. مسئولان در زمان لازم توجه کافی به این مسائل نداشتند. یعنی نگاه مسئولان خیلی کوتاه بود. به دور نگاه بلندی نداشتند. بنده سال‌های سال در دستگاه اجرایی و مجلس خدمت کردم. خود ما برنامه جدی در نظام راهبردی کشور که تکلیف نیز ایجاد کند، نداشتیم.

ریشه اصلی بحران کم آبی عدم برنامه ریزی راهبردی است

نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی، تصریح کرد: خیلی‌ها در زمان‌های مختلف کمبود منابع را مطرح کردند. اما اصل واقعه عدم مدیریت درست و برنامه ریزی راهبردی است. اما سوال این است که امروز باید چه کار کنیم؟ این اتفاق دیگر افتاده است. اگر ریشه این بحران‌ها را واکاوی کرده و تحت عناوین قضایی ترک فعل‌ها و عدم توجه به برنامه‌ها را دنبال کنیم، مشکل خاصی را حل نمی‌کند. صرفا برای آینده حائز اهمیت است که از تجربه گذشته برای مدیریت آینده استفاده کنیم. اما امروز باید چه کار کنیم؟

بحران امروز آب زنگ خطری برای سال‌های آینده است

وی در ادامه تاکید کرد: چندین سال است که کشور با بحران آب مواجه است. امسال اولین سال نیست. چندین سال به شکل غیر متوالی و چند سال به شکل متوالی کشور با بحران آب روبه رو بوده است. این یک زنگ خطر برای ما بود، اما کسی توجه نکرد. امروز اگر به این بحران توجه ویژه داشته باشیم، برای دو سال آینده دغدغه‌های کشور کم‌تر خواهد شد. مدیریت جامع و کلان نگر و آینده نگر خیلی مهم است. دستگاه‌های اجرایی باید در این زمینه فعال‌تر و کاراتر حاضر شوند. امروز راندمان کاری در این حوزه پایین است. افکار در این زمینه متفرق است.

میزان رشد مصرف در کشور غیر استاندارد است

وی افزود: همواره ما دو کفه ترازو داریم که در حالت تعادل هر دو باهم برابر هستند. در حوزه انرژی مانند آب، برق، گاز، بنزین و سایر موارد که تحت عنوان خدمات مصرفی هستند، در شرایط متعادل دارای یک قاعده و قانون هستند. تولید کننده، توزیع کننده و مصرف کننده. تولید یک عدد مشخص است؛ که کم کم رشد می‌کند. اما مصرف هرگز ثابت نیست. مصرف همیشه در کشور ما روبه رشد بوده است. بعضا میزان رشد مصرف در کشور ما نیز غیرمنطقی و غیر استاندارد است. همین عامل باعث ناترازی در حوزه آب و برق شده است که کشور امروز با چالش روبه رو است. دو راهکار وجود دارد یکی افزایش تولید آب است. باتوجه به برداشت‌هایی که ما از ذخایر و منابع زیرزمینی کشور داشته‌ایم، امروز دیگر افزایش تولید جای کار ندارد. به دنبال برداشت از منابع زیر زمینی با فرونشست‌ها روبه رو شده‌ایم.

تنها راه برای عبور از بحران کم آبی در کوتاه مدت مدیریت مصرف است

این عضو سابق کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، تصریح کرد: خطر فرونشست ناشی از برداشت بی رویه آب از سفره‌های زیر زمینی، کشور را تهدید می‌کند. فلذا در حوزه افزایش تولید آب خیلی جای مانور وجود ندارد. موضوع سدسازی و مهار آب‌ها نیز نیازمند زمان و بودجه است. در کوتاه مدت مشکل ما را نمی‌تواند حل کند. تنها راهی که در کوتاه مدت می‌تواند مشکل بحران آب را حل کند و در قوانین نیز به شکل تکلیف دیده شده است، مدیریت مصرف است. این وضعیت بحرانی به دلیل نکرده‌ها و عدم مدیریت مسئولان و نبود برنامه جامع ایجاد شده است. امروز تنها راه مدیریت مصرف است. مقام معظم رهبری نیز چندی قبل در نمایشگاه به وزیر نیرو همین جمله را مطرح کردند که مشکل اساسی را اکنون باید با مدیریت مصرف حل کرد.

مشترکان پرمصرف به هر عنوان باید تحت کنترل قرار بگیرند

محمدنژاد در ادامه خاطر نشان کرد: این نکته کلیدی است مصرف ما باید امروز کنترل شود. این دو راه دارد. اول اینکه ما باید برنامه‌های کاهش و مدیریت مصرف را اجرا کنیم. متاسفانه خیلی تا به امروز اجرایی نشده است. مطابق قانون مشترکان پرمصرف به هر عنوان باید تحت کنترل قرار بگیرند. امروز به سراغ استخر‌ها و مشترکان با مصارف بزرگ می‌روند در حالی که امروز موقع این نبود. خیلی قبل‌تر باید این اتفاق می‌افتاد. اگر مسئولان ما آینده نزدیک را خیلی قشنگ‌تر بررسی می‌کردند. می‌شود با نبود برق یا گاز به شکلی ساخت، اما بحران آب جای شوخی ندارد. هم قانون موجود است و هم متولی آن که وزارت نیرو و جهاد کشاورزی است کاملا مشخص هستند.

تنها ۲۵ تا ۳۰ درصد مشترکان آب پر مصرف هستند

وی در ادامه با اشاره به اینکه حدود ۲۰ الی ۲۵ درصد مصرف کنندگان در حوزه آب پر مصرف هستند، بیان کرد: این مشترکان باید شناسایی شده و مصرف آنان مدیریت شود. همین خودش نقش موثری برای عبور از بحران کم آبی خواهد داشت. با ابزار‌های اندازه گیری قابل کنترل و کنتور‌های هوشمند این کار به آسانی قابل انجام است. حتی با بررسی فیزیکی نیز می‌توان به سادگی این کار را انجام داد. در هر شهرستان مدیران و کارمندان زیاد هستند. اگر ابزار هوشمند و کنترل مکانیکی فراهم نیست، چرا از ظرفیت نیروی انسانی در سازمان‌ها برای ماینه فیزیکی استفاده نمی‌شود؟ با ارزیابی قبوض به راحتی مشترکان پر مصرف قابل شناسایی و کنترل هستند.

شناسایی مصارف سنگین کار آسانی است

وی در ادامه بیان کرد: مدیران باید تکالیف خود را مطابق قانون بدانند. در وهله اول باید مصارف بزرگ و سنگین شناسایی و کنترل شود. کار آسانی هم است. نیاز به منابع مالی زیادی هم ندارد. در هر شهرستان برای انجام این وظیفه قانونی به اندازه کافی نیرو هست. نیاز به منابع زیادی نیست. باید بپذیریم که مسئولان کوتاهی کردند. جبران این کوتاهی، بازگشت به قانون و همکاری مردم اکنون تنها راه حل برای عبور از بحران کم آبی است. باید میزان مصرف کنترل شود. مردم باید به این موضوع توجه داشتند باشند که اکنون منابع محدود است. در حوزه فنی نیز بر اساس آمار‌ها بین ۵ تا ۴۰ درصد آب تولیدی در کشور، هدر می‌رود یا به نوعی تلف می‌شود.

حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد آب تولیدی در کشور تلف می‌شود

وی افزود: تکالیف قانونی لازم برای پیشگیری از تلفات آب مشخص است. متاسفانه ۳۵ تا ۴۰ درصد از آبی که برای تولید آن در کشور هزینه می‌شود و هزینه سنگینی نیز است، در کشور تلف می‌شود. آیا جلوگیری از هدر رفت آب سخت است؟ برخی از هدر رفت‌ها مشخص نیست. حتما باید از نشت یاب استفاده شود. البته نشت یاب هم یک دستگاه معمولی است و در همه دستگاه‌ها موجود است. آیا پیمانکاران و عوامل اجرایی نمی‌توانند جلوی این شکست‌ها را بگیرند که میزان تلفات آب از ۳۵ درصد به ۲۰ درصد برسد. اگر ۱۵ درصد جلوی هدر رفت آب گرفته شود، اصلا نیازی به این همه داد و قال نیست. سال‌های سال است که این هدر رفت را داریم. خیلی جالب است که ما هزینه سنگینی برای تولید این آب می‌کنیم، اما ۳۵ درصد آن مجانی هدر می‌رود. این واقعا درد است.

تکلیف هر سازمان برای نگهداری و جلوگیری از اتلاف آب مشخص است

وی در ادامه بیان کرد: اگر این هدر رفت آب نصف شود، یعنی ۱۵ الی ۲۰ درصد منابع آبی ما افزایش می‌یابد. جالب این است که هم در قانون و هم در آئین نامه‌های اجرایی سازمان‌ها در حوزه نگهداری و بهره برداری از شبکه آب این تکلیف شده است. تکلیف اصلی سازمان دیگر توسعه نیست، بلکه بهره برداری و نگهداری شبکه تکلیف اصلی سازمان‌ها است. چرا این را انجام نمی‌دهند؟ باید همه کسانی که مسئول هستند به دنبال این موضوع بروند. برای اصلاح و ترمیم شبکه‌های معیوب به هزینه بالایی نیاز نداریم. باید این کار انجام شود. نمی‌دانم چرا بعضی‌ها مدام بر سر خود می‌زنند و آمار می‌دهند که وضعیت خطرناک است. حرف زدن به یک ریال نمی‌ارزد. پای کار بیایند، مشکل حل خواهد شد.

مردم کم کاری مسئولان را جبران کنند

وی در پایان بیان کرد: راهکار جلوگیری از تلفات آب است. راهکار جلوگیری از مصارف سنگین و پرحجم آب است. حدود ۲۰ درصد مشترکان آب پر مصرف هستند. در وهله سوم نیز مدرم باید کمک کنند. مردم نکرده‌های مسئولان را جبران کنند. بنده خطاب به مردم می‌گویم اگر تعدادی از مسئولان به فکر شما نیستند، شما به فکر خود باشید. البته اغلب مسئولان در حال تلاش هستند، اما تعدادی نیز هستند که کار خود را به درستی انجام نمی‌دهند.