ورود بیت‌کوین به بورس ایران / صندوق ETF چیست؟

اکبر فخاری مدیر سامانه‌های ابزارهای نوین بورس کالای ایران، از مراحل اولیه راه‌اندازی اولین صندوق ETF بیت کوین در بورس کالای ایران خبر داد.

کد خبر: ۲۰۷۷۶۰۱

۱۴ مرداد ۱۴۰۴

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از فرارو، تخمین زده می‌شود در صورت راه‌اندازی این صندوق، بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان سرمایه، آماده ورود به این صندوق رمزارزی باشد. احتمال راه‌اندازی اولین صندوق قابل معامله بیت‌کوین (Bitcoin ETF) در بورس کالای ایران یا بورس تهران، توجه بسیاری از فعالان و تحلیل‌گران را جلب کرده است. طبق گزارشات، پس از تدوین یک سند تخصصی ۳۰۰ صفحه‌ای اولین صندوق  ETF بیت کوین در حال آماده‌سازی برای ورود رسمی به فاز سندباکس سازمان بورس است. کارشناسان این اقدام را گامی بزرگ برای قانونی‌سازی سرمایه‌گذاری روی رمزارزها و بستری برای ورود تدریجی ابزارهای نوین مالی به بازار سرمایه ایران می‌دانند.

راه‌اندازی ETF بیت‌کوین یک نقطه عطف است

راه‌اندازی ETF بیت‌کوین به معنای گشایش یک مسیر قانونی برای ورود سرمایه‌گذاران سنتی ایرانی به بازار رمزارزهاست. در سال ۹۹ و هم‌زمان با اوج‌گیری تب بورس، بسیاری از ایرانیان برای مدیریت سهام عدالت در کارگزاری‌ها احراز هویت کرده و دارای حساب فعال شدند. اکنون ETF بیت‌کوین می‌تواند از همین بستر آماده برای تسهیل ورود سرمایه‌گذاران به بازار ارز دیجیتال بهره‌برداری کند. این ابزار، مشابه صندوق‌های طلا که در سال‌های اخیر در بورس تهران عرضه شده‌اند، این امکان را فراهم می‌کند تا سرمایه‌گذاران بدون درگیری با پیچیدگی‌های فنی کیف پول دیجیتال یا صرافی‌های خارجی، به دارایی بیت‌کوین دسترسی پیدا کنند. این اقدام می‌تواند نقطه‌عطفی در شکل‌گیری تعامل رسمی و قانون‌مند نظام اقتصادی ایران با دنیای رمزارزها تلقی شود.
کمیسیون بورس بر سر دوراهی: صندوق رمزارزی بدون قانون‌گذاری بازار رمزارز؟

با وجود بازتاب گسترده خبر راه‌اندازی صندوق ETF بیت‌کوین در رسانه‌ها و محافل کارشناسی، این طرح هنوز موفق به اخذ تأییدیه رسمی از کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایران نشده است.

در حال حاضر، این طرح در مرحله بررسی توسط شورای راهبری سندباکس سازمان بورس قرار دارد. چالش اصلی پیش روی نهادهای سیاست‌گذار، فقدان یک چارچوب حقوقی جامع و منسجم برای بازار رمزارزها در کشور است. در کنار ابهام‌های موجود پیرامون وضعیت قانونی رمزارزها، هنوز موضوعاتی مانند تکلیف استیبل‌کوین ملی، تعیین نهاد مرجع قانون‌گذار و تدوین مقررات مشخص برای مالکیت، نقل‌وانتقال و نگهداری دارایی‌های دیجیتال به‌طور رسمی نهایی نشده‌اند.

باید دید نهادهای نظارتی مانند کمیسیون بورس چه راه حلی برای این امر پیشنهاد می‌کنند.

سرمایه‌گذار ایرانی چه چیزی به دست می‌آورد؟

سرمایه‌گذاران ایرانی در صورت راه‌اندازی ETF بیت‌کوین، به ابزاری جدید و شفاف برای سرمایه‌گذاری روی این رمزارز محبوب دست پیدا می‌کنند. از مزایای اصلی این صندوق می‌توان به دسترسی ساده و بی‌واسطه به بازار بیت‌کوین، بدون نیاز به نصب کیف پول دیجیتال یا انتقال سرمایه به صرافی‌های خارجی اشاره کرد.

همچنین، قرار گرفتن این صندوق زیر نظارت سازمان بورس موجب افزایش شفافیت و اعتماد در معاملات خواهد شد. اما در کنار این مزایا، باید به محدودیت‌هایی همچون زمان‌بندی معاملات (که تنها در ساعات کاری بازار بورس انجام می‌شود) اشاره کرد که با ماهیت ۲۴ ساعته بازار رمزارزها در تضاد است. از سوی دیگر، ریسک نقدشوندگی و واکنش بازار در شرایط بحرانی نیز باید به دقت مورد بررسی قرار گیرد.

تأثیر ETF بیت‌کوین بر سیاست‌گذاری آینده بازار دیجیتال

در صورتی که صندوق بیت‌کوین با موفقیت وارد بورس ایران شود و عملکرد مناسبی از خود نشان دهد، می‌توان انتظار داشت سیاست‌گذاران اقتصادی نسبت به توسعه بازار رمزارزها نگاه بازتری پیدا کنند.

تاکنون ورود به حوزه رمزارز در ایران عمدتاً محدود به ماینینگ صنعتی و برخی معاملات فردی بوده که بدون نظارت رسمی انجام می‌گرفت. اما با شکل‌گیری ابزارهای مالی قانون‌مند مانند ETF، احتمال ایجاد مقررات رسمی در خصوص نحوه نگهداری، احراز هویت کاربران و حتی تدوین دستورالعمل‌های نظارتی افزایش خواهد یافت. در واقع، ETF بیت‌کوین می‌تواند به عنوان یک پروژه پایلوت عمل کند که نتایج آن بر سیاست‌گذاری کلی بازار رمزارزها اثرگذار باشد.

مزایای صندوق ETF بیت‌کوین برای اقتصاد ایران

راه‌اندازی صندوق ETF بیت‌کوین در بازار سرمایه ایران، اقدامی نوآورانه و بلندپروازانه است که می‌تواند فرصت‌های مهمی برای اقتصاد کشور فراهم کند، اما در عین حال با مخاطرات و چالش‌هایی نیز همراه است.

اصلی‌ترین مزیت این صندوق‌ها، جذب بخشی از نقدینگی سرگردان است که در شرایط فعلی وارد بازارهای تورم‌زا مانند دلار، مسکن و خودرو می‌شوند. این سرمایه‌ها می‌توانند در مسیر سرمایه‌گذاری شفاف و رسمی هدایت شوند. این امر به تعادل در بازارها و کنترل انتظارات تورمی کمک می‌کند.

اما مهم‌ترین وجه این صندوق‌ها جلوگیری از خروج ارز از کشور است. بسیاری از ایرانیان اقدام به خرید بیت‌کوین از صرافی‌های خارجی می‌کنند که منجر به خروج سرمایه و ارز از کشور می‌شود. ETF بیت‌کوین می‌تواند این روند را تا حدی کنترل کرده و بخش بزرگی از سرمایه‌ها را در بستر داخلی نگه دارد.
سناریوهای بعدی برای ورود رمزارز به بازار سرمایه ایران

راه‌اندازی صندوق بیت‌کوین می‌تواند صرفاً نقطه شروعی برای گسترش ابزارهای مالی در حوزه رمزارزها باشد. تجربه کشورهای پیشرو در این حوزه، از جمله آمریکا، نشان می‌دهد که پس از تایید ETF اسپات بیت‌کوین، ابزارهای پیچیده‌تری مانند ETFهای آتی، صندوق‌های چندرمزارزی، مشتقات رمزارزی و حتی قراردادهای اختیار معامله نیز وارد بازار شدند.

در ایران نیز اگر بستر نظارتی و زیرساختی فراهم شود، می‌توان انتظار داشت ابزارهایی همچون ETF آلت‌کوین‌ها یا ابزارهای مشتقه رمزارزی برای سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و نهادی تعریف شود. این روند، می‌تواند به تعمیق بازار سرمایه و تنوع سبد سرمایه‌گذاری ایرانیان کمک قابل توجهی کند.