مخالفت مسکو و پکن با مکانیزم ماشه؛

هشدار سه کشور اروپایی به ایران و واکنش تند روسیه و چین

روسیه و چین در برابر تهدید سه کشور اروپایی برای فعال‌سازی مکانیزم «ماشه» و بازگرداندن تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران موضع‌گیری کرده‌اند؛ اقدامی که می‌تواند توازن مذاکرات هسته‌ای را تغییر داده و بر روند دیپلماسی جهانی اثرگذار باشد.

کد خبر: ۲۰۸۱۲۶۹

۳۱ مرداد ۱۴۰۴

به گزارش اقتصاد آنلاین، نشریه نیوزویک در گزارشی به حمایت روسیه و چین از ایران در برابر تهدید اروپایی‌ها به بازگرداندن تحریم‌ها پرداخته است. این نشریه در گزارش خود آورده است: روسیه و چین در برابر تهدیدات اروپا مبنی بر بازگرداندن تحریم‌ها علیه ایران بر اساس قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد موضع‌گیری کرده‌اند. بریتانیا، آلمان و فرانسه هشدار داده‌اند در صورت شکست مذاکرات هسته‌ای پیش از موعد مقرر، ممکن است این اقدام را عملی کنند.

نشریه نیوزویک گزارش داد که برای دریافت توضیح در این باره از کمیسیون اروپا و وزارت خارجه آمریکا درخواست کرده است.

مکانیزم ماشه و پیامد‌های آن

اهمیت این موضوع در آن است که «مکانیزم ماشه» در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت می‌تواند بار دیگر ایران را تحت تحریم‌های سختگیرانه قرار دهد؛ تحریم‌هایی که در چارچوب توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ (برجام) تعیین شده بود و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد.

اگر چین و روسیه این سازوکار را نپذیرند یا مانع اجرای آن شوند، توانایی غرب برای فشار دیپلماتیک بر ایران به شدت تضعیف خواهد شد. فقدان تحریم‌ها می‌تواند قدرت چانه‌زنی اروپا را کاهش دهد، وابستگی تهران به مسکو و پکن را افزایش دهد و احتمال توسل آمریکا به راهکار نظامی را بالا ببرد. ایران نیز از پیش اعلام کرده است که هرگونه تلاش برای بازگرداندن تحریم‌ها از مسیر مکانیزم ماشه را غیرقانونی می‌داند.

مواضع روسیه، چین و ایران

میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی وین، گفت سه کشور اروپایی (موسوم به E۳) در تلاشند ایران را با «اخاذی» و «تهدید» وادار به عقب‌نشینی کنند؛ این اظهارات او در حساب کاربری‌اش در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد.

موضع مسکو با اظهارات چین در روز جمعه همسو بود؛ جایی که «لین جیان»، سخنگوی وزارت خارجه چین، تأکید کرد مکانیزم ماشه «به ایجاد اعتماد میان طرف‌ها کمک نمی‌کند، اختلافات را کاهش نمی‌دهد و به روند دیپلماتیک برای ازسرگیری سریع مذاکرات یاری نمی‌رساند.»

تقابل دیپلماتیک پیش از پایان برجام

این حمایت‌ها به ایران انگیزه بیشتری داده است تا در آستانه پایان یافتن توافق برجام در اواسط اکتبر، آشکارا در برابر فشار‌های غربی مقاومت کند. این هفته، «کاظم غریب‌آبادی» معاون وزیر خارجه ایران اعلام کرد با دیپلمات‌های روسیه و چین دیدار کرده تا درباره «اقدامات مشترک برای مقابله با رویکرد مخرب» سه کشور اروپایی رایزنی کند.

پس از بی‌نتیجه ماندن نشست ایران و سه کشور اروپایی در استانبول در ژوئیه، این کشور‌ها در نامه‌ای به سازمان ملل اعلام کردند: «ما به صراحت گفته‌ایم که اگر ایران حاضر به دستیابی به راه‌حل دیپلماتیک نباشد یا از فرصت تمدید استفاده نکند، آماده‌ایم مکانیزم ماشه را فعال کنیم.»

واکنش‌ها و مواضع طرف‌ها

مقام‌های ایرانی تأکید کرده‌اند اقتصاد کشور توان تاب‌آوری در برابر تحریم‌های بیشتر را دارد، حتی اگر مذاکرات شکست بخورد.

اولیانوف، نماینده روسیه، روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به بیان دیگر، تلاش E۳ برای فعال‌سازی مکانیزم ماشه با وجود عدم پایبندی خودشان، مغایر اصول بنیادین حقوق بین‌الملل است.»

غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، روز سه‌شنبه در حساب کاربری خود نوشت: «هر سه کشور (روسیه، چین و ایران) معتقدند قطعنامه ۲۲۳۱ باید در زمان مقرر خود خاتمه یابد و این کشور‌ها از نظر حقوقی هیچ حقی برای فعال‌سازی مکانیزم ماشه ندارند و با بازگرداندن قطعنامه‌های شورای امنیت مخالف هستند.»

لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، نیز روز جمعه در یک نشست خبری معمولی گفت: «هر اقدامی که اکنون شورای امنیت انجام می‌دهد باید در راستای دستیابی به توافقات جدید در مذاکرات باشد، نه خلاف آن.»

آینده پرونده هسته‌ای ایران

در صورتی که مذاکرات هسته‌ای با ایران روند مثبتی نداشته باشد، سه کشور اروپایی پایان ماه اوت را به عنوان مهلت نهایی برای فعال‌سازی مکانیزم ماشه شورای امنیت تعیین کرده‌اند.