مکانیسم ماشه امروز فعال می‌شود؟/ پاسخ ایران چیست؟

وزارت خارجه آمریکا از رایزنی وزیر امور خارجه این کشور با وزرای خارجه تروئیکای اروپایی درباره ایران خبر داد.

کد خبر: ۲۰۸۲۵۶۳

۰۶ شهريور ۱۴۰۴

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از ایسنا، «مارکو روبیو» وزیر امور خارجه آمریکا شامگاه چهارشنبه با «ژان‌نوئل بارو» وزیر خارجه فرانسه، «یوهان واده‌فول» وزیر خارجه آلمان و «دیوید لامی» وزیر خارجه انگلیس درباره ایران گفت‌و‌گو کرد.

طبق گزارش منتشر شده بر وبگاه وزارت امور خارجه آمریکا، «تامی پیگوت» معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره تماس روبیو با همتایان اروپایی خود گفت: «در این گفت‌و‌گو، همه طرف‌ها بر تعهد خود برای اطمینان از اینکه ایران هرگز سلاح هسته‌ای تولید یا به دست نخواهد آورد، تأکید کردند.»

مقامات ایران همواره تأکید کرده‌اند که این کشور به دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نیست.

از طرفی، تماس روبیو با وزیران خارجه تروئیکای اروپایی درحالی صورت می‌گیرد که ساعاتی پیش خبرگزاری انگلیسی «رویترز» به نقل از منابع دیپلماتیک از تصمیم احتمالی سه کشور اروپایی عضو برجام برای کلید زدن فرآیند مکانیزم ماشه خبر داده بود.

رویترز نوشت: «چهار دیپلمات غربی و اروپایی اعلام کردند نشست روز سه‌شنبه ایران و تروئیکای اروپایی در ژنو اگرچه بدون دستاورد ملموس به پایان رسید، اما فضای ادامه دیپلماسی در هفته‌های آتی همچنان وجود دارد. این منابع افزودند که سه کشور اروپایی تصمیم گرفته‌اند فرآیند موسوم به مکانیزم ماشه برای بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل را فعال کنند؛ اقدامی که ممکن است از روز پنج‌شنبه آغاز شود.»

به نوشته خبرگزاری انگلیسی، روند حقوقی بازگرداندن تحریم‌ها ۳۰ روز طول می‌کشد و شامل بخش‌های مالی، بانکی، انرژی و دفاعی ایران خواهد بود. یکی از دیپلمات‌های غربی گفته است: «مذاکرات واقعی زمانی شروع خواهد شد که نامه به شورای امنیت ارسال شود.»

این تحولات درحالی است که روز گذشته هیات دیپلماتیک ایرانی با سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلیس در ژنو گفت‌و‌گو‌هایی درباره فعالسازی «سازوکار ماشه» داشتند. پیشتر، سه کشور اروپایی شروطی را از جمله، ازسرگیری بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ایران، پاسخگویی درباره ذخایر عظیم اورانیوم غنی‌شده ایران و ازسرگیری دیپلماسی، از جمله با آمریکا را برای تمدید مهلت فعالسازی این سازوکار مطرح کرده بودند. موضوع نظارت آژانس در ایران بخش کلیدی این مذاکرات بوده است که جلسه قبلی آن در ژوئیه در استانبول برگزار شد.

مقامات ایران تاکید کرده‌اند اروپا به دلیل پایبند نبودن به تعهداتش در توافق هسته‌ای فاقد مبنای حقوقی و اخلاقی برای فعالسازی این سازوکار مقرر در این توافق علیه ایران است.

ایران اعلام کرده است پاسخ آن به بازگردانی تحریم‌ها «شدید» خواهد بود.

نشست روز سه‌شنبه میان نمایندگان ایران، انگلیس، فرانسه و آلمان در سطح مدیران سیاسی وزارت خارجه، به‌رغم تبادل دیدگاه‌ها درباره قطعنامه ۲۲۳۱، به توافق مشخصی منجر نشد و طرفین تصمیم گرفتند رایزنی‌ها را ادامه دهند.

در همین راستا، خبرگزاری آمریکایی «آسوشیتدپرس» به نقل از یک منبع دیپلماتیک گزارش کرد: «مذاکرات بدون دستیابی به نتیجه نهایی پایان یافت، اما تلاش‌ها برای یافتن راه‌حل تا پیش از پایان مهلت تعیین‌شده از سوی اروپایی‌ها ادامه خواهد داشت.»

سازوکار ماشه در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت گنجانده شده و به اعضای توافق اجازه می‌دهد در صورت ادعای «عدم پایبندی» یکی از طرف‌ها، تحریم‌های بین‌المللی علیه آن کشور را بازگردانند. این سازوکار طبق متن برجام، تنها در صورتی معتبر است که طرف‌های مقابل نیز به تعهدات خود پایبند باشند. به اذعان مقامات غربی و دیگر کشور‌های عضو برجام، سه کشور اروپایی با عدم اجرای تعهدات اقتصادی و سکوت در برابر اقدامات آمریکا، صلاحیت استفاده از این سازوکار را از دست داده‌اند.