وزیر نیرو مطرح کرد:

اقتصاد، ریشه اصلی مشکلات صنعت آب و برق است

وزیر نیرو با بیان اینکه برای غلبه بر چالش‌های بخش آب و برق، برنامه‌ها و راهکارهایی تدوین شده گفت: ریشه اصلی مشکلات صنعت آب و برق اقتصادی است و قیمت‌های تکلیفی مانع از تشکیل سرمایه در این بخش شده‌اند.

کد خبر: ۲۰۸۳۵۹۴

۱۱ شهريور ۱۴۰۴

به گزارش اقتصادآنلاین؛ عباس علی‌ابادی امروز سه‌شنبه 11 شهریورماه در صحن علنی مجلس گفت: بسیاری از کارشناسان بزرگترین مشکل در همه عرصه‌ها را مشکل اقتصادی و ناترازی اقتصادی می‌دانند که موجب شده طی سال‌های گذشته بدهی پیمانکاران و سرمایه‌گذاران افزایش یابد و قیمت‌های تکلیفی مانع از تشکیل سرمایه شوند. این امر باعث رشد غیرهدفمند مصرف آب و برق شده و ناترازی گسترده‌ای ایجاد کرده است. در ابتدای این دولت، این ناترازی به حدود ۲۰ هزار مگاوات رسید و منجر به خاموشی صنایع و سایر مصارف، از جمله خانگی، شد.

وی تغییر اقلیم، برداشت‌ها و مصرف‌های غیرمجاز و تغییر الگوی مصرف خانوار را از دیگر دلایل این ناترازی برشمرد.

مشکلات ناترازی در پی مشکلات سوختی

علی‌ابادی همچنین به موضوع سوخت به عنوان یکی از عوامل مهم ایجاد چالش در صنعت انرژی اشاره کرد و گفت: به گواهی تمامی مراجع علمی و تخصصی، وارد عصر جدیدی شده‌ایم که مصرف برق در آن افزایش خواهد یافت (عصر انقلاب صنعتی چهارم و پنجم، هوش مصنوعی و غیره). بنابراین، اگر بخواهیم این نیاز را با روش‌های سنتی تأمین کنیم، با مشکلات عظیم جهانی و محلی روبرو خواهیم شد و باید به روش‌های نوین و قابل قبول‌تر روی آوریم.

وی افزود: متأسفانه عدم تشکیل سرمایه در تولید، افزایش ریسک سرمایه‌گذاری و ناترازی اقتصادی باعث عقب‌ماندگی در تکمیل چرخه نیروگاه‌های ترکیبی، سیکل ساده و تجدیدپذیر شده است. در ابتدای سال گذشته، به دلیل کمبود سوخت، ناچار شدیم بخش قابل توجهی از سوخت نیروگاه‌ها را از مازوت تأمین کنیم. این موضوع علاوه بر آسیب به تجهیزات و کاهش راندمان نیروگاه‌ها، تبعات زیست‌محیطی گسترده‌ای نیز به همراه داشت.

ناترازی در پی خشکسالی‌های پی‌درپی

وزیر نیرو با بیان اینکه نیروگاه‌های برق‌آبی نقش بسیار مهمی در تولید برق کشور دارند، گفت: خشکسالی‌های پی‌درپی پنج‌ساله و کاهش بارش‌ها موجب شده است تا حدود ۴۰ درصد از انرژی برق‌آبی کشور از دست برود. به همین دلیل، در برخی مناطق کشور، با وجود کاهش دما، به علت کمبود آب نیروگاه‌های آبی، خاموشی‌ها ادامه یافت. همچنین، تعدادی از نیروگاه‌ها به دلیل سیستم‌های خنک‌کاری آبی و کمبود آب، بعضاً از مدار خارج شدند.

وی همچنین با اشاره به گرمای هوا گفت: براساس گزارش سازمان هواشناسی، میانگین دمای کشور در سال جاری نسبت به میانگین بلندمدت یک و نیم درجه افزایش یافته که این امر اثر مستقیم بر مصرف برق در ساعات پیک داشته است. متأسفانه در برنامه ششم توسعه هیچ قرارداد تضمینی خرید برای احداث نیروگاه منعقد نشده است.

علی‌ابادی افزود: فرسودگی نیروگاه‌ها نیز یکی دیگر از دلایل ناترازی است. بیش از ۱۵ هزار مگاوات نیروگاه کشور فرسوده شده و عمر مفید خود را از دست داده‌اند.

چالش‌های بخش آب و آبفا

وزیر نیرو در ادامه با اشاره به مشکلات حوزه آب و آبفا گفت: این مشکلات در یک روز ایجاد نشده‌اند. مهمترین آن‌ها شامل وجود طرح‌های نیمه‌تمام متعدد است؛ در حال حاضر ۵۶۷ طرح نیمه‌تمام با اعتبار مورد نیاز ۲۰۰۰ همت (به قیمت سال ۱۴۰۳) در بخش آب و آبفا وجود دارد، در حالی که کل بودجه بخش آب و آبفا در سال ۱۴۰۴ در شرایط مطلوب به حدود ۱۰۰ همت خواهد رسید و برای تکمیل این پروژه‌ها به حدود ۲۰ سال زمان نیاز داریم.

وی افزود: ناترازی آب به دلیل تغییر اقلیم و عدم توازن مصارف با منابع آب تجدیدپذیر نیز از دیگر دلایل مشکلات است. با افزایش جمعیت در طی هفت دهه گذشته و افزایش مصرف سرانه، سرانه آب تجدیدپذیر از حدود ۶۸۰۰ مترمکعب در سال ۱۳۳۵ به حدود ۱۱۰۰ مترمکعب در سال جاری کاهش یافته و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۲۰ به حدود ۹۷۰ مترمکعب برسد.

علی‌ابادی ضعف در استفاده از منابع آب نامتعارف (پساب، دریا و بازچرخانی آب)، عدم استقرار حکمرانی مطلوب آب، کم‌توجهی به توسعه آمایش و مدیریت ناپیوسته منابع آب را از دیگر عوامل مشکلات حوزه آب و آبفا برشمرد.

برنامه‌های وزارت نیرو برای غلبه بر چالش‌های بخش آب

وزیر نیرو درباره برنامه‌های وزارت نیرو برای مقابله با چالش‌های آب گفت: این برنامه‌ها در سه دوره کوتاه‌مدت (یک‌ساله)، میان‌مدت (پایان دولت، سال پایانی برنامه هفتم) و بلندمدت (سال ۱۴۲۰) تعریف و طراحی شده‌اند. اصلاح حکمرانی آب، اصلاحات نهادی، بهبود فضای کسب‌وکار، رفع تعارض منافع و استقرار حکمرانی محلی آب از طریق گسترش مدیریت مشارکتی، از جمله اقدامات اساسی در این راهبرد هستند.

وی تاکید کرد: در برنامه هفتم پیشرفت، ماده ۳۷ جدول رفع ناترازی به میزان ۱۵ میلیارد مترمکعب ارائه شده است.

علی‌ابادی ادامه داد: بخش آب کشور در دولت چهاردهم برنامه جامع راهبردی رفع ناترازی آب را در پنج سرفصل تأمین و عرضه آب، مدیریت مصرف و تقاضا، حفاظت از منابع آب، مدیریت مخاطرات آبی و ارتقای حکمرانی آب عملیاتی ارائه کرده است.

نتایج و تأیید برنامه‌ها

وزیر نیرو در پایان گفت: در ابتدای این دوره برنامه، گزارش جامعی را در کمیسیون‌های تخصصی انرژی، عمران و آب و کشاورزی ارائه کردم که از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس تأیید و منطبق با برنامه هفتم تشخیص داده شد. سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری با صنعت برق منطبق گردید، چهار برنامه چهارساله صنعت برق منطبق بر برنامه هفتم توسعه ارائه شده، ۱۴ برنامه یکساله صنعت برق مشتمل بر ۳۶ پروژه بزرگ و مدیریت مصرف بسته‌بندی شد و برنامه جامع راهبردی رفع ناترازی آب تدوین گردید.