تغییر کاربری قطعه ۴۱ بهشت زهرا/ یک کج‌سلیقگی خطرناک

سید جعفر تشکری هاشمی، عضو شورای شهر تهران با تاکید بر این‌که تغییر کاربری هیچ بخشی از بهشت زهرا (س) تا کنون سابقه نداشته است، گفت: موضوعی که اخیراً در رسانه‌ها درباره قطعه ۴۱ بهشت زهرا منتشر شده، مبتنی بر تصمیم شورای شهر تهران نبوده است و ما صرفاً از طریق رسانه‌ها مطلع شدیم.

کد خبر: ۲۰۸۶۹۴۹

۲۶ شهريور ۱۴۰۴

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از سایت دیده‌بان، پروژه‌ای که با عنوان «ساماندهی قطعه شهدا» در بهشت زهرا (س) آغاز شد، حالا به یکی از جنجالی‌ترین تصمیمات مدیریت شهری تهران تبدیل شده است.

خبر تخریب قطعه ۴۱ بهشت زهرا، یکی از قدیمی‌ترین و مهم‌ترین بخش‌های آرامگاه پایتخت و برنامه شهرداری برای تبدیل آن به پارکینگ، واکنش‌های شدیدی در فضای عمومی و رسانه‌ای ایجاد کرده است. این تصمیم که بدون اطلاع قبلی خانواده‌های متوفیان اعلام شده، انتقاد کارشناسان شهری و فعالان اجتماعی را برانگیخته است.

جنجالی از جنس ساماندهی در شورای شهر تهران

آخرین روز دی‌ماه سال گذشته که موضوع بهسازی بهشت زهرا در شورای شهر تهران مطرح شد، برخی از اعضای شورا به مخالفت با آن پرداختند. داوود گودرزی، معاون خدمات شهری شهرداری تهران در آن جلسه شورای شهر تهران گفت: «در طول سال‌های گذشته چه برای قطعه گلزار شهدا با بیش از ۳۰ هزار شهید و چه برای بخش اموات، حق مطلب ادا نشده و رسیدگی صورت نگرفته و به حداقل‌ها اکتفا شده است. آخر هفته‌ها هزاران نفر از شهروندان به بهشت زهرا می‌روند و ما موظف هستیم امکانات را فراهم کنیم و حداقل کار ما این است که سنگ جلوی پای مردم را برداریم. اصلا بحث یکسان‌سازی نیست و بحث بهسازی است و نمونه‌اش در قطعه ۵۰ گلزار شهدا مشخص است. ما می‌خواستیم تا پایان این دوره، این بهسازی را به سرانجام برسانیم و به همین دلیل، بین مناطق تقسیم کردیم. ۸ منطقه درگیر بهسازی هستند و چند منطقه دیگر هم بخشی از کار را برعهده دارند. سازمان زیباسازی، خدمات شهری و حمل‌ونقل هم درگیر این بهسازی هستند و قرار است همه در کنار هم پروژه را پیش ببریم. هر قطعه‌ای به یک منطقه داده شده و کار در یک قطعه که به منطقه ۲۱ داده شده هم شروع شده است. این اقدام در راستای تدبیری بود که زمان را بخریم و در یک اقدام مشترک کار را به نتیجه برسانیم.».

اما حتی برخی از اعضای حامی زاکانی در شورای شهر نیز به این اقدام شهرداری انتقاد کردند. محمد آخوندی، رئیس کمیته بودجه شورای شهر تهران در این خصوص عنوان کرد: «شهرداری نمی‌توانست بدون دریافت مجوز از شورای شهر، کار را شروع کند؛ اما به دلیل این که سازمان بهشت زهرا توان اجرایی نداشت، کار را به مناطق داد. با این حال، این برنامه ریزی مشکل حسابداری دارد و می‌خواهند بحث بهسازی را در متمم بودجه قرار دهند. ما هم می‌توانیم این بودجه را رد کنیم و هم این‌که مساعدت‌های لازم را انجام دهیم و مشکل را رفع کنیم.»

حبیب کاشانی، خزانه‌دار شورای شهر تهران نیز در آن جلسه شورا تاکید کرد: «با توجه به این بهسازی در بهشت زهرا تبدیل به یک کارگاه عمرانی بزرگ شده است، دیگر نمی‌شود جلوی آن را گرفت.»

ناصر امانی نیز گفت: «طبق قانون، هرگونه ساخت‌وساز در قطعه شهدا باید با مجوز و تأییدیه بنیاد شهید صورت بگیرد. من این موضوع را پیگیری کردم و متوجه شدم بنیاد شهید از این پروژه بی‌اطلاع است.».

اما مجید باقری، معاون برنامه‌ریزی، توسعه سرمایه‌انسانی و امور شورای شهرداری تهران پاکی را روی دست اعضای شورای شهر ریخت و گفت: «مناقصات انجام شده و پیمانکار مشخص شده است، اما صورت وضعیت نشده و هزینه‌ای انجام نشده و هیچ تخلفی صورت نگرفته است. برنامه ما این است که بهشت زهرا برای آرامش خانواده شهدا بهسازی شود.»

در ادامه آن جلسه شورا نیز پس از بیان نظرات اعضای شورای شهر تهران، موضوع تخصیص بودجه برای اجرای طرح بهسازی بهشت زهرا توسط مناطق، پس از مخالفت ۱۲ عضو شورای شهر رد شد، اما تصمیم‌گیری نهایی در خصوص چگونگی تخصیص بودجه، به کمیسیون مربوطه موکول شد.

تغییر کاربری هیچ بخشی از بهشت زهرا تا کنون سابقه نداشته است

در همین راستا سید جعفر تشکری هاشمی، عضو شورای شهر تهران درباره جنجال‌های مطرح‌شده پیرامون قطعه ۴۱ بهشت زهرا (س) به دیده‌بان ایران گفت: «موضوعی که اخیراً در رسانه‌ها درباره قطعه ۴۱ بهشت زهرا منتشر شده، مبتنی بر تصمیم شورای شهر تهران نبوده است. این موضوع حتی در شورای شهر مطرح نشده و ما صرفاً از طریق رسانه‌ها مطلع شدیم. همان‌طور که می‌دانیم، سال‌هاست که توسعه فضای دفن متوفیان در محل‌های جدید مطرح بوده تا دفن اموات با مشکل مواجه نشود، اما تاکنون نتیجه مطلوبی به ما گزارش نشده است. در جلسات غیر علنی شورای شهر، چند محل معرفی شد تا شهرداری آنها را آماده‌سازی و راه‌اندازی کند و برای دفن متوفیان با مشکل روبه‌رو نشوند. اما به نظر می‌رسد در این اقدامات توفیق کافی نداشتند و تا امروز خبری از افتتاح محل جدید دفن متوفیان نداریم و طبیعی است که همچنان از محل‌های فعلی استفاده شود.»

او افزود: «قبور متوفیان تابع مقررات است و قبور طبق احکام شرعی باید حفظ شوند و پس از مدت حدود سی سال، با اجازه خانواده متوفیان، می‌توان از آن فضا برای توسعه آرامستان استفاده کرد. تبدیل کاربری یک قبرستان به کاربری دیگر، موضوعی جدید است و تاکنون با شورا مطرح نشده است. به نظر من این یک کج‌سلیقگی است که حساسیت‌هایی را به وجود آورده است. هر تصمیمی باید مبتنی بر مطالعات ابعاد اجتماعی، انسانی و فرهنگی باشد. تغییر کاربری یک قبرستان (فرقی نمی‌کند چه کسی در آن دفن شده است) باید مبتنی بر مطالعات امکان‌سنجی و موازین شرعی صورت گیرد. اگر این اتفاق خارج چارچوب گفته شده باشد، حتما محل ایراد است.»

تشکری هاشمی در پاسخ به این سوال که آیا شورای شهر به این موضوع ورود پیدا می‌کند یا خیر، گفت: «تا این لحظه به خاطر ندارم در این مورد صحبت شده باشد. اما شهرداری باید در این موضوعات از شورای شهر تهران اجازه بگیرد. تمام مصوبات شورای شهر نیز به تایید نماینده دولت می‌رسد. پس باید تمام ابعاد کار به‌درستی در نظر گرفته شده باشد. هیچ پیشنهادی در این زمینه به شورای شهر ارائه نشده و طبیعی است که در دستور کار شورای شهر قرار نگرفته باشد. اما این مسئله حتما قابل پیگیری است.»

این عضو شورای شهر تهران در پاسخ به این سوال که چرا در این دوره مدیریت شهری، شهرداری برای صحبت‌ها، توصیه‌ها و گاهی مصوبات شورای شهر تهران و رئیس آن جایگاهی قائل نیست، تاکید کرد: «یک مثالی هست که می‌گوید: «حرمت امامزاده را باید متولی آن نگه دارد.» شورای شهر تهران نه‌تنها باید از هویت خود و تک‌تک مصوبات خود صیانت کند، بلکه باید مدافع مردم به عنوان موکلان خود باشد و به هر اقدامی خارج از چارچوب قانونی واکنش نشان دهد. ما سعی کردیم هر انحرافی که دیدیم، پیگیری کنیم و به‌راحتی از کنار آن رد نشویم. شاهدیم دستورات غیرقانونی مثل بخشنامه شهرداران مناطق، خارج از اختیارات‌شان صادر می‌شود و ریاست شورای شهر تهران نامه کتبی برای لغو آن می‌زند، اما به جای ابلاغ ابطال، تمدید آن را ابلاغ می‌کنند. در یکسری از حوزه‌ها نیز آنچنان افسارگسیختگی اتفاق افتاده است که نمی‌توان گفت عملکرد مدیریت شهری در ریل خود قرار دارد. اولین گام اعضای شورای شهر تهران تذکر است که ما در همین گام متوقف شدیم و گام‌های بعدی شکل نمی‌گیرد. لازمه برداشتن گام‌های بعدی «هم‌افزایی بین اعضای شورای شهر» است. اعضای شورای شهر تهران باید در راستای صیانت از جایگاه شورای شهر و حقوق شهروندان موضعی فراتر از تذکر بگیرند.»

تشکری هاشمی، عضو شورای شهر تهران در ادامه به دیده بان ایران گفت: «به عنوان مثال ما می‌گوییم باید طرح جامع ترافیک شهر تهران در شورای شهر مطرح و مصوب شود، اما می‌گویند که نیازی نیست. می‌گوییم باید طرح بازسازی مسکن آسیب‌دیدگان در جنگ ۱۲روزه را در شورای شهر تهران مطرح و شفاف‌سازی کنید، می‌گویند ما با دولت هماهنگ کردیم. می‌گوییم تفاهم و بخشنامه ۱۲بندی شهرداران خارج از چارچوب است و باید ابطال شود، تمدید می‌شود. وقتی این موارد را کنار هم می‌گذاریم، این احساس پیش می‌آید که عده‌ای در شهرداری خود را فراتر از قانون و پاسخگویی می‌دانند و گویا شورای شهر آمده است تا آنها با مجوز‌هایی که می‌گیرند با حداکثر سرعت به سمتی که خودشان می‌خواهند حرکت کنند. این واقعا دور از منطق است. شورای شهر تنها بودجه تصویب کن و پول پخش کن نیست، شورای شهر به عنوان نهاد ناظر بر فعالیت‌های شهرداری است و به عنوان سیاست‌گذار باید قدم به قدم اقدامات شهرداری را تحت نظر داشته باشد و شهرداری موظف است در تابعیت از شورای شهر عمل کند، اما فعلا ما در شورای شهر تهران تذکر می‌دهیم، ولی در عمل حقوق شهروندی دستخوش تصمیمات خارج از ضوابط می‌شود که با محوریت شهردار تهران اتفاق می‌افتد.»