شهردار سابق تهران در گفت‌وگو با اقتصاد آنلاین:

منطقه ۲۲ تهران از ریل برنامه خارج شده است/ شهرسازی عمودی خوب است یا افقی؟

حناچی شهردار سابق تهران با تاکید بر اینکه توسعه افقی شهر‌ها در یک برهه‌ای نیاز است و در برهه‌ای نیز به دلیل محدودیت زمین ناچار به شهرسازی عمودی می‌شوید گفت: منطقه ۲۲ تهران در دوره‌ای مصوبات شورای شهر، کمیسیون ماده ۵ و شورای عالی شهرسازی را داشت، اما الان اتفاقاتی در این منطقه در حال رخ دادن است که نسبت به آن طرح تفصیلی عدول می‌شود.

کد خبر: ۲۰۹۳۹۸۷

۲۷ مهر ۱۴۰۴

اقتصاد آنلاین؛ اکبر محمودی_ پیروز حناچی در ۲۲ آبان ۱۳۹۷ در حالی از سوی شورای شهر تهران و با ۱۱ رای به عنوان شهردار تهران برگزیده شد (حکم شهردار شدن او در ۷ آذر ماه صادر شد) که از دهه ۷۰ دارای سوابق اجرایی مثل رئیس دانشکده هنر‌های زیبا و در فاصله سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ معاون شهرسازی و معماری وزیر مسکن و شهرسازی در دوره وزارت علی عبدالعلی زاده بود.

البته او از ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ باز هم بعد از ادغام وزارت راه و وزارت مسکن به عنوان معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی انتخاب شد.

ریاست او بر شهرداری تهران سرانجام در ۱۷ مرداد ماه ۱۴۰۰ به پایان رسید و زاکانی شهردار تهران شد.

پیروز حناچی شهردار سابق تهران در گفتگوی تفصیلی خود با اقتصاد آنلاین (بخش نخست) معتقد است که وظیفه دولت و حاکمیت این است که جمعیت، فعالیت و فضا را متناسب با هم برنامه ریزی کند و عمده چالشی که در دوره حاضر داریم این است که این تعادل به هم خورده است.

او می گوید: معمولا وقتی ظرفیت جمعیت خیلی بیشتر از آن حدی است که جمعیت اجازه داده است ناترازی به اشکال مختلف و طبیعی خود را نشان می دهد.

حناچی در خصوص اینکه شهرسازی بهتر است افقی یا عمودی توسعه پیدا کند گفت: برخی از نقاط نیاز است که شهرسازی و توسعه به صورت افقی و یک نقاطی هم ناچار هستیم که به دلیل محدودیت زمین شهرسازی به صورت عمودی صورت بگیرد.

او نسبت به توسعه منطقه ۲۲ نیز اینطور می گوید که منطقه ۲۲ تهران در دوره ای مصوبات شورای شهر، کمیسیون ماده پنج و شورای عالی شهرسازی را داشت اما الان اتفاقاتی در این منطقه در حال رخ دادن است که نسبت به آن طرح تفصیلی عدول می شود.

بخش نخست گفتگوی تفصیلی «اقتصاد آنلاین» با «پیروز حناچی» شهردار سابق تهران را با هم می خوانیم:

*سال ها شما به عنوان مسئول شهرسازی کشور در وزارت مسکن و شهرسازی و سپس در وزارت راه و شهرسازی مشغول بودید. چالش این روزهای شهرسازی چیست و اینکه آیا این چالش را دولت و یا بخش خصوصی باید برطرف کند؟

شاید اصلی ترین وظیفه یک حاکمیت و دولت این است که جمعیت، فعالیت و فضا را متناسب با هم برنامه ریزی کند. عمدتا چالش هایی هم در دوره حاضر داریم که همان نقاطی هستند که این تعادل بین جمعیت، فضا و فعالیت وجود ندارد. مثل کلان شهرها که ظرفیت جمعیت خیلی بیشتر از آن حدّی است که جمعیت اجازه داده است. معمولا وقتی چنان اتفاقی رخ می دهد ناترازی به اشکال گوناگون و طبیعی خود را نشان می دهد. اینکه شما تمام منابع آبی را به سمت شهری مثل تهران هدایت کنید و ما به ازای آن گرفتن حقابه در مناطق دیگر می شود قطعا مشکلاتی رخ می دهد.

*راهکار مشخص چیست؟

اگر ما بتوانیم این اقدام را متعادل از طریق برنامه ریزی انجام دهیم می توانیم به هدف خود برسیم. ما مقیّد به برنامه ریزی که مصوب می کنیم هستیم و باید در چارچوب قانون حرکت کنیم. اگر چنین کاری انجام دهیم از بحران های آتی به دور خواهیم بود.

*وظیفه حاکمیت در این خصوص چیست؟

اصلی ترین وظیفه حاکمیت این است که بتواند این تعادل را که همانا جمعیت، فعالیت و فضا است را فراهم کند و شرایطی را به گونه ای رقم بزند که شهرها در قالب برنامه، توسعه پیدا کنند. هر اقدامی که خارج از برنامه باشد، استفاده از ابزارهای حکومتی مقابل آن بایستد و جلوگیر کند. برای این اقدام باید از شهرسازی به معنای عام حمایت کرد و باید از دستگاه های حاکمیتی که این اقدام را تعقیب می کنند حمایت کند. به عبارتی اقدامی انجام دهد که آنها احساس کنند این موضوع برای دولت و حاکمیت مهم است تا اقدامات خود را به طور جدی تعقیب کنند.

*نمونه ای در این خصوص وجود دارد؟

مثلا در موضوع میان کاله که راجع به آن بحث های زیادی صورت گرفت دیدید که اتفاقات خوبی رقم خورد. اصرار بر این که این طرح حتما باید در همان نقطه انجام شود اصراری بیهوده بود و دیدید که به جهت طبیعی شکننده بود اگر در همان نقطه اجرا می شد. به هر حال دولت وظیفه خود را به درستی تعقیب کرد. مردم و متخصصان چنین انتظاری دارند که دولت و حاکمیت سر بزنگاه تصمیم درستی اتخاذ کند و از افرادی که در بدنه دولت این موضوعات را تعقیب می کنند حمایت کند.

*به موضوع کم آبی اشاره کردید؟ آیا مقیّد به قانون شهرسازی اصولی صورت نگرفته است که در حال حاضر تهران دچار کم آبی شدید شده است؟

در دوره ما برای شهر تهران برنامه هایی را برای پایتخت مصوب کردیم. مثلا برای افق طرح جمعیتی و جمعیت پذیری را پیش بینی می کنیم. این مثل یک ظرفیتی است که نباید آن را پیش خور کرد و با نگاه پایداری توسعه باید به آن نگاه شود. نگاه پایداری توسعه یعنی اینکه ما اجازه نداریم که تمام ظرفیتها را که در دوره خودمان موجود است به اتمام برسانیم. باید تا حدودی هم به نسل های بعدی توجه شود. از این جهت برای شهر تهران برنامه های مصوب صورت گرفته است. حال اگر نظام مدیریت شهری به گونه ای عمل کند نتیجه آن و معنی آن این است که از برنامه عدول کرده ایم. باید به گونه ای که برنامه متعادل و قابل پیش بینی باشد حرکت کنیم. یعنی اگر از ما سوال شد که دو دهه آینده وضعیت تهران چگونه خواهد بود، بتوانیم پاسخ دهیم. یکی از عارضه های خروج از برنامه این است که وضعیت تهران قابل پیش بینی نخواهد بود.

*به نظر می رسد تهران این روزها از برنامه مصوب خروج و عدول کرده است؟

به هر حال به میزانی که خروج از برنامه حرکت کند قضاوتی ندارم. اما به میزانی که شما خارج از برنامه حرکت می کنید در آن جهت طی طریق می کنید.

*آیا معتقد هستید که شهرسازی باید عمودی توسعه پیدا کند یا افقی؟

یک جاهایی نیاز و لازم است که شهر به صورت افقی توسعه پیدا کند و نه مواقعی هم هست که به دلیل محدودیت زمین شما ناچار هستید که شهرسازی را عمودی توسعه دهید. این موارد را برنامه تعیین می کند. موضوعی که اصطلاحا به آن طرح های راهبردی تهران گفته می شود.

*به نظر شما منطقه ۲۲ تهران خروج از برنامه دارد؟

منطقه ۲۲ تهران از ریل برنامه خارج شده است.

*چه کسی باعث شده که منطقه ۲۲ تهران از ریل برنامه خارج شود؟ دوره شما هم بود؟

نه در دوره ما خیر. الان هم علاقه ای ندارم که وارد این بحث شوم که چه عاملی باعث شد. اما در دوره بنده، طرح تفصیلی منطقه ۲۲ تهران را تصویب و ابلاغ کردیم. اما نسبت به آن هم عدول می شود. ما تمام عوارض را دیده بودیم و تمام برنامه ها را که احتمال می رفت به وجود بیاید را دیده بودیم و طرح تفصیلی را هم به تصویب شورای شهر، کمیسیون ماده پنج و شورای عالی شهرسازی رساندیم و ابلاغ شد.

*اجرا شد؟

در حال حاضر اتفاقی که در منطقه ۲۲ تهران در حال رخ دادن است نسبت به آن عدول شده است.

*همین الان هم منطقه ۲۲ تهران دچار کم آبی است.

در حال حاضر هنوز در منطقه ۲۲ تهران، تمام واحدهای مسکونی ساخته شده زیر بار نرفته و همه ساکن نشده اند. اصل مشکل برای زمانی است که ساکنان در این حدوده ساکن شوند. خدمات به اندازه ای که جمعیت پذیری این منطقه روی آن صورت گرفته تامین نشده است.