موج تازه تعدیل نیرو در شرکت‌های بزرگ؛

حذف ده‌ها هزار شغل اداری در آمریکا همزمان با گسترش هوش مصنوعی

شرکت‌های بزرگ آمریکا از آمازون تا یو‌پی‌اس در حال حذف ده‌ها هزار شغل اداری هستند. با نفوذ روزافزون هوش مصنوعی، بازار کار سفیدپوشان آمریکا وارد دوره‌ای از رکود و بی‌ثباتی شده است و فرصت‌های شغلی پردرآمد روزبه‌روز محدودتر می‌شوند.

کد خبر: ۲۰۹۶۵۲۰

۰۷ آبان ۱۴۰۴

به گزارش اقتصادآنلاین، بزرگ‌ترین کارفرمایان آمریکا پیام جدیدی برای کارکنان اداری خود دارند: «کمک لازم نیست». این جمله‌ای است که نشریه وال استریت ژورنال در گزارش خود برای توصیف حذف گسترده نیرو‌های اداری در شرکت‌های بزرگ در آمریکا به کار برده است. این نشریه در ادامه آورده است: آمازون این هفته اعلام کرد که ۱۴ هزار شغل اداری را حذف خواهد کرد و در نهایت ممکن است تا ۱۰ درصد از کل نیروی کار دفتری خود را کاهش دهد. شرکت پستی یو‌پی‌اس نیز روز سه‌شنبه گفت که طی ۲۲ ماه گذشته حدود ۱۴ هزار شغل مدیریتی را حذف کرده است؛ این در حالی است که تنها چند روز پیش از آن، فروشگاه زنجیره‌ای تارگت از برنامه خود برای کاهش ۱۸۰۰ موقعیت شغلی در بخش اداری خبر داده بود.

در اوایل اکتبر، کارمندان شرکت‌هایی مانند ریویان اتوموتیو، مولسون‌کورس، بوز آلن همیلتون و جنرال موتورز نیز نامه‌های اخراج خود را دریافت کردند یا در انتظار اعلام رسمی اخراج بودند. در مجموع، ده‌ها هزار کارمند اداری تازه‌اخراج‌شده در آمریکا وارد بازاری راکد شده‌اند که به نظر می‌رسد دیگر جایی برای آنان ندارد.

زندگی معلق پس از اخراج

ساعت ۵:۳۰ صبح سه‌شنبه، «کِلی ویلیامسون» پیامی نگران‌کننده از کارفرمایش در شرکت زیرمجموعه آمازون، هول فودز مارکت، دریافت کرد که از او خواسته بود فوراً ایمیل خود را بررسی کند.

در پیام آمده بود: «سریع مرور کن و امروز سر کار نیا.» نقش ویلیامسون در تیم حفاظت از دارایی‌ها حذف شده بود. کارت شناسایی و لپ‌تاپ او غیرفعال شد و این زن ۵۵ ساله از آستین تگزاس، ۹۰ روز فرصت یافت تا شغل دیگری در داخل شرکت پیدا کند. او گفت وسایل شخصی‌اش برایش پست خواهد شد.

الگوی جدیدی از اشتغال در آمریکا در حال شکل‌گیری است؛ الگویی لاغرتر و محتاط‌تر. شرکت‌های بزرگ در حال کوچک‌سازی و حذف گسترده مشاغل اداری هستند، به‌گونه‌ای که فرصت‌های شغلی برای کارمندان باتجربه و نیرو‌های تازه‌وارد به‌شدت کاهش یافته است. طبق داده‌های رسمی، نزدیک به دو میلیون نفر در آمریکا بیش از ۲۷ هفته است که بیکار مانده‌اند.

نقش هوش مصنوعی در موج تعدیل‌ها

پشت این موج گسترده اخراج‌ها، تا حدی، پذیرش فناوری هوش مصنوعی از سوی شرکت‌ها قرار دارد؛ مدیران ارشد امیدوارند با استفاده از این فناوری، بخشی از وظایفی را که پیش‌تر کارکنان دفتری با حقوق بالا انجام می‌دادند، به ماشین‌ها واگذار کنند. سرمایه‌گذاران نیز از مدیران خواسته‌اند با تعداد کمتری از کارکنان، بهره‌وری بیشتری داشته باشند. از سوی دیگر، عدم قطعیت سیاسی و افزایش هزینه‌ها از جمله عواملی است که روند استخدام را کند کرده است.

ترکیب این عوامل، ماهیت کار اداری در آمریکا را تغییر داده است؛ مدیرانی که باقی مانده‌اند باید بر نیروی بیشتری نظارت کنند و زمان کمتری برای جلسات و تعامل با کارکنان دارند، در حالی که کارمندان باقی‌مانده نیز با حجم کار سنگین‌تری روبه‌رو هستند.

احساس ناامنی و آینده مبهم بازار کار

این موج بازسازی سازمانی، احساس ناامنی شدیدی در میان مدیران و کارکنان ایجاد کرده است و گزینه‌های شغلی برای جویندگان کار به‌طرز محسوسی محدودتر شده است. تنها حدود ۲۰ درصد از آمریکایی‌هایی که در نظرسنجی مشترک وال‌استریت ژورنال – NORC شرکت کرده‌اند، گفته‌اند که بسیار مطمئن‌اند در صورت تمایل می‌توانند شغل خوبی پیدا کنند؛ درصدی که کمتر از سال‌های گذشته است.

در همین حال، فرصت‌های شغلی برای کارگران خط مقدم، مشاغل فنی و کارگران ماهر در حال افزایش است. شرکت‌ها از کمبود نیرو در بخش‌هایی مانند خدمات درمانی، گردشگری، ساخت‌وساز و مشاغل فنی خبر می‌دهند، در حالی که استخدام در حوزه‌هایی، چون مشاوره، مدیریت، خرده‌فروشی و مالی متوقف شده و هوش مصنوعی جایگزین بخشی از فعالیت‌ها در حسابداری و نظارت بر تقلب شده است.

داستان زندگی پس از بیکاری

«کریس رید»، مرد ۳۳ ساله‌ای از تگزاس، می‌گوید: «احساس می‌کنم کل سیستم به‌هم ریخته است.» او که سال گذشته از شغل خود در فروش فناوری پس از یک دهه فعالیت اخراج شد، پس از ده ماه جست‌وجوی بی‌ثمر، سرانجام کاری در فروش خودرو‌های تویوتا پیدا کرد.

رید که سرپرستی سه فرزند ۱۰، ۸ و ۶ ساله و همسر خانه‌دار و دانشجویش را بر عهده دارد، می‌گوید: «در حوزه فناوری، صلاحیت داشتم، تجربه کافی هم داشتم، اما هیچ‌کدام از آن شغل‌ها نصیبم نشد.»

او می‌گوید پس از اخراج، برای بیش از هزار موقعیت شغلی درخواست داده است. برای تأمین هزینه‌های زندگی از جمله غذا، سوخت، قبوض و دو قسط خودرو، مجبور شده حساب بازنشستگی خود را تخلیه و سهام، رمزارز و کارت‌های پوکمونی را که با پسرش جمع‌آوری کرده بود، بفروشد. به گفته او، خانه‌اش نیز به‌دلیل ناتوانی در پرداخت اقساط وام، در معرض مصادره قرار گرفته است.

فشار کاری و از دست رفتن تعادل زندگی

تابستان امسال یکی از دوستانش او را به یک نمایشگاه خودرو معرفی کرد. اکنون روزانه بیش از دو ساعت در مسیر رفت‌وآمد است و از ساعت ۸:۳۰ صبح تا ۹ شب در محل کار می‌ماند. روز سه‌شنبه، در حالی که روز تعطیلش بود، در فکر رفتن به محل کار بود.

او می‌گوید چند ماه پس از شروع این کار، فشار ناشی از نبود تعادل میان زندگی و کار را احساس می‌کند. گاهی چند روز متوالی فرزندانش را نمی‌بیند؛ پیش از رفتن آنها به مدرسه از خانه خارج می‌شود و پس از خوابشان بازمی‌گردد. به گفته او: «وقتی شب‌ها بچه‌ها را می‌خوابانم، دخترم اجازه نمی‌دهد بروم. فکر می‌کند فردا هم او را نخواهم دید. این موضوع واقعاً بر زندگی خانوادگی‌ام تأثیر گذاشته است.»

تهدید هوش مصنوعی برای مشاغل سفیدپوش

مشاغلی که اکنون در معرض خطر حذف قرار دارند، همان‌هایی هستند که بسیاری از آمریکایی‌ها برای دستیابی به آنها سال‌ها تلاش کرده‌اند. مشاغلی با عنوان‌هایی مانند مدیر منابع انسانی یا مهندس میان‌رده که با مدارک دانشگاهی و درآمدی مناسب همراه بودند.

اما اکنون همین موقعیت‌ها به بمب ساعتی تبدیل شده‌اند؛ کارمندانی که سال‌ها در مسیر پیشرفت در ساختار اداری تلاش کرده‌اند، در انتظار تماس ویدئویی هستند که پایان کارشان را اعلام کند. پژوهشگران بانک فدرال رزرو فیلادلفیا اعلام کرده‌اند که مشاغل با حقوق بالا و نیازمند مدرک کارشناسی، بیش از سایر مشاغل در معرض جایگزینی با هوش مصنوعی قرار دارند.

کاهش فرصت‌ها برای فارغ‌التحصیلان و نیرو‌های باتجربه

با وجود رشد کلی اقتصاد، روند استخدام در آمریکا کند شده است و اقتصاددانان پیش‌بینی می‌کنند که در پاییز امسال نیز ایجاد شغل جدید کاهش یابد. در چنین شرایطی، شرکت‌ها در گزینش نیرو سختگیرتر شده‌اند و هم کارمندان باتجربه و هم فارغ‌التحصیلان جدید در یافتن شغل مناسب با مشکل مواجه‌اند.

«مو توئگ»، مدیر یک شرکت استخدامی، می‌گوید در سال گذشته تعداد افراد ۴۰ ساله‌ای که به دنبال کار هستند، به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. او افزود: «آن‌ها می‌گویند دیگر نمی‌توانند با سرعت رشد فناوری همگام شوند. فناوری از مهارت‌هایشان جلو زده است.»

شرکت‌ها به دنبال نیرو‌های کامل و بدون نقص

متقاضیان کار می‌گویند در رقابت با افرادی که تجربه کاری مشابه و دقیقاً منطبق با نیاز‌های آگهی دارند، کنار گذاشته می‌شوند. «ملیسا مارکوس»، مدیر یک شرکت مشاوره استخدام در آستین تگزاس، می‌گوید: «اکنون شرکت‌ها می‌توانند افرادی را استخدام کنند که دقیقاً با معیار‌های مورد نظرشان همخوانی دارند.»

او افزود: «شرکت‌هایی که هنوز بودجه استخدام دارند، در واقع دنبال ماه و ستاره‌اند.» این روند باعث شده فرصت‌های ورود به بازار کار برای نیرو‌های تازه‌کار کاهش یابد. طبق گزارش انجمن ملی کالج‌ها و کارفرمایان، دانش‌آموختگان سال ۲۰۲۵ در مقایسه با فارغ‌التحصیلان سال ۲۰۲۴ درخواست‌های بیشتری ارسال کرده‌اند، اما پیشنهاد‌های کمتری دریافت کرده‌اند.

نسل جدید در جست‌وجوی نردبان گم‌شده موفقیت

«کوبی بیکر»، جوان ۲۳ ساله‌ای که در ژانویه ۲۰۲۵ و اندکی پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه بایلور به جست‌وجوی کار پرداخته، می‌گوید: «احساس می‌کردم تمام تلاش‌هایم برای ورود به بازار کار بی‌نتیجه مانده و نردبان موفقیت از زیر پایم کشیده شده است. هیچ‌کس نبود که بگوید چطور می‌توانم بهتر شوم یا در درخواست بعدی موفق‌تر عمل کنم؛ فقط سکوت بود، سکوت مطلق.»