وقتی طلا نقد نمی‌شود/ ریسک خرید آنلاین طلا کجاست؟

با افزایش قیمت طلا، بسیاری سراغ پلتفرم‌های آنلاین خرید طلای رفته‌اند درحالیکه تجربه کاربران نشان می‌دهد فروش و نقد کردن این دارایی‌ها آسان نیست

کد خبر: ۲۱۰۶۸۸۳

۲۵ آذر ۱۴۰۴

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از مهر، افزایش مداوم قیمت طلا در بازار‌های جهانی و داخلی، بار دیگر این فلز گرانبها را به کانون توجه سرمایه‌گذاران خرد تبدیل کرده است؛ اما این بار نه پشت ویترین طلافروشی‌ها، بلکه در فضای دیجیتال و روی پلت‌فرم‌هایی که وعده خرید آسان، بدون دردسر نگهداری و بدون تحویل فیزیکی طلا را می‌دهند. بررسی‌ها و روایت‌های متعدد کاربران نشان می‌دهد همین نقطه آخر، یعنی «فروش و دریافت وجه»، به یکی از اصلی‌ترین گلوگاه‌ها و ریسک‌های این بازار نوظهور تبدیل شده است.

رشد قیمت طلا، چه ناشی از تورم داخلی و کاهش ارزش پول ملی و چه متأثر از نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک و سیاست‌های انبساطی بانک‌های مرکزی جهان، همواره نقش پناهگاه امن دارایی را برای طلا پررنگ کرده است. در چنین فضایی، سرمایه‌گذاران خرد که امکان خرید سکه یا طلای فیزیکی با مبالغ بالا را ندارند، به سمت ابزار‌هایی سوق داده شده‌اند که خرید با ارقام کوچک‌تر را ممکن می‌کند.

مسئله اصلی اینجاست که در اغلب این پلت‌فرم‌ها، خرید طلا به معنای تحویل فیزیکی آن نیست. کاربر در واقع مالک «ادعا» یا «طلبی» به میزان مشخصی طلاست که بنا بر ادعای پلت‌فرم، در خزانه یا انبار‌های مورد تأیید نگهداری می‌شود. اما شفافیت درباره محل نگهداری، موجودی واقعی، نحوه حسابرسی و نسبت دارایی واقعی به تعهدات پلت‌فرم، در بسیاری از موارد با ابهام همراه است.

گزارش‌های میدانی و بررسی نظرات کاربران در فضای مجازی نشان می‌دهد یک الگوی تکرارشونده در این پلت‌فرم‌ها وجود دارد: ورود پول سریع و بدون مانع، اما خروج پول زمان‌بر، مشروط یا حتی ناممکن. این عدم تقارن میان سهولت خرید و دشواری فروش، عملاً ریسک نقدشوندگی سرمایه را افزایش می‌دهد؛ ریسکی که در زمان رشد قیمت چندان به چشم نمی‌آید، اما با کوچک‌ترین اصلاح قیمتی یا نیاز فوری به نقدینگی، به مسئله‌ای جدی تبدیل می‌شود.

بخش مهمی از ریسک این بازار به نبود چارچوب نظارتی مشخص بازمی‌گردد. نه ماهیت این پلت‌فرم‌ها کاملاً بانکی است، نه صرافی رسمی‌اند و نه تحت نظارت مستقیم نهاد‌های بازار سرمایه. همین وضعیت بینابینی باعث شده مسئولیت‌پذیری حقوقی در قبال دارایی کاربران، شفاف و مشخص نباشد.

پیام الیاس‌کردی با اشاره به شرایط فعلی اقتصاد کشور گفت: در وضعیتی که نقدینگی بالاست، طبیعی است که مردم به دنبال دارایی‌هایی باشند که ارزش پولشان را حفظ کند. وی افزود: نبود تنظیم‌گری روشن و شفاف، یکی از ریسک‌های اصلی پلتفرم‌های آنلاین طلاست و بهتر است بانک مرکزی مسئولیت نظارت بر این حوزه را بر عهده بگیرد.

واقعیت آن است که طلا همچنان یکی از مهم‌ترین ابزار‌های حفظ ارزش دارایی در برابر تورم است. اما این ویژگی، تنها زمانی معنا دارد که دارایی در لحظه نیاز، قابل تبدیل به نقد باشد. طلایی که امکان فروش آزادانه و سریع نداشته باشد، از سپر تورمی به دارایی قفل‌شده تبدیل می‌شود.