رمزگشایی از علت کمبود روغن در بازار / چرا روغن نایاب شد؟

در حالی که مسئولان از نبود کمبود روغن در کشور سخن می‌گویند، گزارش‌های میدانی از عرضه محدود و فروش قطره‌چکانی این کالا در بازار حکایت دارد؛ موضوعی که ابهام درباره وضعیت واقعی تأمین و توزیع روغن را افزایش داده است.

کد خبر: ۲۱۱۰۲۴۸

۱۰ دی ۱۴۰۴

به گزارش  اقتصاد آنلاین به نقل از همشهری آنلاین، روغن این روز‌ها در خرده فروشی‌ها مشاهده نمی‌شود یا میزان عرضه آن به صورت قطره چکانی و محدود است به طوری که در فروشگاه‌های زنجیره‌ای به هر فرد تنها یک عدد می‌فروشند و برخی از مغازه‌های سطح شهر نیز روغن را همراه با محصولات دیگر و خرید سایر کالا‌ها به فروش می‌رسانند.

علت کمبود روغن در بازار چیست؟

انجمن روغن نباتی در این ارتباط اعلام کرده است که ماده اولیه یا روغن خام آنها به پایان رسیده است، به طوری که برخی کارخانه‌های روغن تعطیل شده است یا در آستانه تعطیلی قرار دارد و خواستار تامین فوری روغن خام شده است.

در عین حال کنگری رئیس اتحادیه بنکداران اعلام کرده است، کالا‌هایی که شرکت‌ها در اختیار دارند، متأسفانه به‌قیمت نامتعارف عرضه می‌شود و کارخانه‌های روغن را عامل گران فروش روغن در بازار اعلام کرده است.

در این ارتباط وزارت جهاد کشاورزی نیز اعلام کرده است که نه تنها کمبودی در عرضه روغن وجود ندارد بلکه میزان عرضه این محصول بیشتر از نیاز کشور است.

مجید حسنی‌مقدم مدیرکل دفتر بازرگانی داخلی معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی در پاسخ به سئوالاتی درباره گزارش‌های کمبود شدید روغن خوراکی در برخی شهر‌ها و همچنین کاهش ۴۳ درصدی تولید روغن در کارخانه‌ها نسبت به مهر ۱۴۰۴، با بیان اینکه نیاز کشور به روغن خوراکی بین ۱،۶ تا ۲.۲ میلیون تن در نوسان است، اظهار کرد: برنامه‌ریزی ما در ابتدای سال برای تأمین حدود ۲ میلیون و ۳۵۰ هزار تن روغن بوده که حتی بیش از نیاز برآوردی کشور است. این برنامه شامل واردات ۱.۲ میلیون تن روغن خام گیاهی، ۵۰۰ هزار تن روغن پالم و نیز تأمین روغن از محل واردات و تولید داخل دانه‌های روغنی بوده است.

حسنی‌مقدم مدیرکل دفتر بازرگانی داخلی وزارت جهاد کشاورزی با استناد به آمار رسمی گمرک در هشت‌ماهه سال جاری، وضعیت تأمین را مثبت ارزیابی کرد و گفت: از برنامه پیش‌بینی شده عقب نیستیم و حتی جلوتر هم هستیم. واردات روغن خام با ۷۲ درصد رشد به ۹۶۰ هزار تن، واردات روغن پالم با ۴۱ درصد افزایش به ۳۱۷ هزار تن و واردات دانه‌های روغنی با ۷ درصد رشد به ۱،۴۴ میلیون تن رسیده که در مجموع حدود ۱.۷ میلیون تن روغن را در این مدت تأمین کرده است.

وی در تحلیل علل کمبود‌های موضعی و کاهش تولید در کارخانه‌های روغن‌سازی، به چند عامل اشاره کرد و افزود: افزایش صادرات محصولاتی مانند اسنک، چیپس، سس، شیرینی و شکلات که روغن در آنها مصرف می‌شود، می‌تواند تقاضای داخلی را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین در یک ماه اخیر، برخی بازرگانان به دلیل تأخیر در دریافت منابع ارزی با مشکل مواجه شدند؛ بنابراین گزارش درباره دلایل کمبود روغن در بازار هربخشی اظهار نظر کرده و از خود سلب مسئولیت کرده و توپ را در زمین دیگری می‌اندازد، به طوری که خرده فروشی می‌گوید که روغن در اختیار ندارد و دلیلش عمده فروشان هستند؛ عمده فروشی‌ها اعلام می‌کنند که صنایع، روغن را با قیمت بالایی به آنها می‌فروشند، صنایع روغن نیز اعلام کرده‌اند که این دولت است که روغن خام را به عنوان ماده اولیه تولید در اختیار آنها قرار نمی‌دهند و وزارت جهاد کشاورزی به عنوان دولت اعلام کرده است که نه تنها کمبودی در عرضه روغن خام نداشته بله میزان عرضه بیش از نیاز بازار است.

این روند نشان از یک چرخه معیوب در توزیع روغن است که با وجود عرضه روغن و درحالی که زمزمه‌های افزایش قیمت یا آزاد سازی نرخ این محصول اساسی خوراکی در کشور وجود دارد هر بخش از این چرخه به نحوی اقدام به احتکار آن کرده‌اند به طوری که حتی مصرف کننده نیز در تلاش است این خوراکی را بیشتر از نیاز خود خریداری می‌کند.

وزارت جهاد کشاورزی یکی دیگر از دلایل کمبود روغن را افزایش صادرات محصولاتی مانند اسنک، چیپس، سس، شیرینی و شکلات که روغن در آنها مصرف می‌شود، می‌داند و می‌تواند تقاضای داخلی را تحت تأثیر قرار دهد.

در چنین شرایطی که علاوه بر سوء استفاده از روغن یارانه‌ای برای صادرات به نظر می‌رسد که بخش قابل توجهی از این روغن نیز در زنجیره‌های تامین، تولید تا مصرف روغن نباتی احتکار شده و نیازمند ورود دستگاه‌های نظارتی است.