بازار کالاهای اساسی در آستانه شوک قیمتی جدید / قیمت گوشت مرغ از ۴۰۰ هزارتومان عبور کرد؟!

بازار کالاهای اساسی در آستانه یک شوک قیمتی جدید قرار دارد؛ شوکی که این بار خاستگاه آن دو مسیر موازی و درهم‌تنیده است: از یک سو، بحران ساختاری در تأمین نهاده‌های دامی، به‌ویژه کنجاله سویا، که پیش‌تر زنگ خطر عبور قیمت مرغ از مرز ۴۰۰ هزار تومان را به صدا درآورده بود، و از سوی دیگر، سیاست‌های جدید دولت در حذف یا تعدیل ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی برای واردات برخی اقلام.

کد خبر: ۲۱۱۱۲۱۶

۱۵ دی ۱۴۰۴

به گزارش اقتصادآنلاین، در حالی که کارشناسان پیش‌تر هشدارهای جدی مبنی بر احتمال عبور قیمت مرغ از مرز ۴۰۰ هزار تومان به دلیل مشکلات مزمن در زنجیره تأمین نهاده‌ها صادر کرده بودند، تغییرات اخیر در سیاست‌های ارزی دولت، سایه‌ای سنگین بر سر آینده قیمت‌ها انداخته است. این گزارش به بررسی دو بازوی اصلی فشار بر قیمت مرغ، یعنی بحران کنجاله سویا و تأثیر بالقوه حذف ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی می‌پردازد.

ریشه اصلی گرانی گوشت مرغ؛ بحران کنجاله سویا و وابستگی به واردات

بر اساس اظهارات کارشناسان، اصلی‌ترین عامل تورم در بازار مرغ، ناشی از چالش‌های کلیدی در تأمین خوراک دام و طیور است.

دو بازوی کلیدی: دو موضوع راهبردی تولید مرغ، یعنی مرغ لاین اختصاصی و خوراک دام و طیور مطرح شده‌اند.

بحران کنجاله: کنجاله سویا به عنوان منبع اصلی پروتئین در خوراک مرغ، با وجود قیمت جهانی حدود ۳۰ سنت، در ایران به قیمت‌های نجومی ۷۰ تا ۸۰ هزار تومان رسیده است. این افزایش ناشی از گره خوردن زنجیره تأمین واردات این ماده به نام‌های خاص و محدودیت در دسترسی کارخانه‌ها است.

پیامد برای تولید: این کمبود، تولیدکنندگان را مجبور به کاهش خریدهای خود (تا حد ۲۰۰ کیلوگرم) کرده است که نشان‌دهنده عمق بحران است و در صورت تداوم، مرغ ۴۰۰ هزار تومانی را اجتناب‌ناپذیر می‌سازد.

تکذیب حذف ارز ترجیحی گوشت قرمز و سایه حذف ارز بر نهاده‌ها

در مواجهه با این وضعیت، اخبار پیرامون حذف ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی، نگرانی‌ها را تشدید کرد.

تکذیب گوشت قرمز: قائم‌مقام وزیر جهاد کشاورزی، خبر حذف ارز ترجیحی برای گوشت قرمز گرم و گوسفندی وارداتی را تکذیب کرد و اعلام نمود که این ارز همچنان پابرجا است. همچنین، تغییرات ارزی مربوط به گوشت منجمد صنعتی بوده و تأثیر مستقیمی بر تنظیم بازار ندارد.

با این حال، سخنگوی دولت تأیید کرد که با حذف ارز ترجیحی برخی کالاها، افزایش قیمت رخ خواهد داد و دولت قصد دارد آن را از طریق کالابرگ مدیریت کند.

ارز ترجیحی گوشت مرغ حذف شد؟

اگرچه دولت حذف ارز برای مرغ گرم را مستقیماً اعلام نکرده، اما وابستگی شدید صنعت خوراک مرغ به واردات کنجاله سویا به این معنی است که هرگونه حذف ارز ترجیحی بر نهاده‌های کلیدی وارداتی، هزینه‌های تولید مرغ داخلی را به صورت غیرمستقیم و شدید افزایش خواهد داد و هشدارهای قبلی مبنی بر رسیدن به قیمت ۴۰۰ هزار تومان را محتمل‌تر می‌سازد.

راهکار کلیدی؛ گشایش برای تجار خرد و رفع وابستگی

کارشناسان معتقدند مشکل ساختاری است و صرفاً استیضاح وزیر راهگشا نخواهد بود.

تغییر رویه حاکمیتی: اصلی‌ترین راهکار، باز کردن فضا برای فعالیت تجار خرد در تأمین نهاده‌ها از مبادی مختلف (آفریقا، آسیای میانه و...) و رهایی از انحصار چند واردکننده بزرگ است.

نیاز به سرعت عمل: با تصمیم ساده دولت برای تسهیل ورود تجار خرد، امکان تأمین سریع نیاز کشور به صورت خرد فراهم شده و وضعیت فعلی که تولیدکنندگان را به خرید چند صد کیلویی کشانده، رفع خواهد شد.

تا زمانی که وابستگی صنعت خوراک دام کشور به یک ساختار متمرکز در واردات نهاده‌ها باقی بماند، پیش‌بینی عبور قیمت مرغ از سقف ۴۰۰ هزار تومان، حتی تا شب عید، دور از واقعیت نخواهد بود و نیاز است دولت با نگاهی ساختاری، مسیر را برای رقابت و تنوع در واردات نهاده‌ها هموار سازد.