طرح جنجالی دوگانه‌سوز شدن خودروها / دولت اقدامات را آغاز کرد

طرح رایگان با هدف کاهش مصرف بنزین و بهبود وضعیت زیست‌محیطی اجرایی شده است.

کد خبر: ۲۱۱۱۷۷۷

۱۷ دی ۱۴۰۴

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از ایسنا، از ابتدای سال ۱۳۸۳ تاکنون که صنعت سی‌ان‌جی در کشور راه‌اندازی شد، بیش از ۱۱۰ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی فشرده در کشور عرضه شده که این مقدار معادل صرفه‌جویی ۱۱۰ میلیارد لیتر بنزین است که رقم بسیار بزرگی در مقیاس ملی به شمار می‌رود.

به‌ دنبال اجرای سیاست‌های کلان دولت چهاردهم در زمینه مدیریت مصرف سوخت، کاهش وابستگی به بنزین و توسعه استفاده از گاز طبیعی فشرده (سی‌ان‌جی) در ناوگان حمل‌ونقل کشور،  طرح گازسوز کردن خودروها پس از دو سال وقفه، از سر گرفته شده است. این طرح یکی از طرح‌های راهبردی در حوزه انرژی کشور شناخته می‌شود و هدف از اجرای آن افزایش بهره‌وری سوخت، کاهش هزینه‌های ارزی ناشی از واردات بنزین و بهبود وضع زیست‌محیطی شهرهاست.

بر اساس آخرین آمار اعلام شده ۲۳۶۵ جایگاه سی ان جی در کشور راه‌اندازی شده که بیش از ۹۵ درصد این جایگاه‌ها در مدار قرار دارند و ما به ازای هر ۱۶۰۰ خودرو در کشور یک جایگاه سی ان جی داریم که نسبت به استانداردهای موجود در کشورهای دیگر، وضعیت خوبی محسوب می‌شود.

همه متقاضیان خودروهای عمومی که از طریق وزارت کشور به شرکت ملی پالایش و پخش فراورده‌های نفتی معرفی شده‌اند، می‌توانند به سایت شرکت مراجعه کنند و به صورت کاملا رایگان ثبت نام خود را انجام دهند، همچنین از آبان ماه امسال هم در راستای فراخوان خودروهای شخصی، از مرداد ۱۴۰۴ خودروهای مدل ۹۷ به بالا و از آبان امسال خودروهای ۹۴ به بالا فراخوان داده‌ شده و به صورت کاملا رایگان تبدیل می‌شوند.

در این راستا، برای بررسی دقیق روند دوگانه‌سوز کردن خودروها و دریافت نظرات شهروندان به سراغ یکی از کارخانه‌های تولید تجهیزات سی ان جی رفتیم. در حاشیه این بازدید مجید سالاری- معاونت خودرویی و تبدیل یک شرکت فعال در موضوع تولید تجهیزات سی ان جی - در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین مولفه‌های پیشرفت و توسعه هر کشور ناوگان حمل‌ونقل هر کشور است. یعنی در سطح مسافربری، حمل و نقل بار، مردم خودرویی داشته باشند که بتوانند در خدمت رفاهشان استفاده کنند، در این مرحله بحث سوخت ناوگان حمل‌و نقل مطرح می‌شود.

در حال حاضر کشور ما چهارمین ناوگان دوگانه سوز دنیا را دارد و استعداد لازم برای عبور از بحران ناتزاری فراهم شده فقط لازم است حاکمیت و مردم به درستی به این تکتولوژی توجه و حمایت کنند تا جایگاه خودش را پیدا کند.

اگر هر کشوری بتواند سبد سوخت متنوعی در سطح ملی و خانوارها داشته باشد، موفق خواهد بود. دنیا با اتمام سوخت‌های فسیلی که جایگزین پذیر هم نیستند، مواجه است؛ بنابراین به دلیل بحران ناتزاری سوخت‌های فسیلی همچون بنزین و گازوئیل باید به فکر حل مسئله باشد. کشور ما به دلیل اینکه دومین منابع گازی جهان را دارد بدیهی است که از این مزیت استفاده کند و در سبد سوخت ناوگان حمل و نقل خود، به گاز طبیعی به عنوان یک مولفه اثرگذار و حل مسئله بپردازد.

در حال حاضر کشور ما چهارمین ناوگان دوگانه سوز دنیا را دارد و استعداد لازم برای عبور از بحران ناتزاری فراهم کرده‌ایم فقط لازم است حاکمیت و مردم به درستی به این تکتولوژی توجه و حمایت کنند تا جایگاه خودش را پیدا کند.

نکته دیگر این است که دنیا به سمت استفاده و جایگزین از سوخت‌های کاملا پاک برای خودروهای برقی و هیبریدی در سطح کلان حمل و نقل رفته است. ایران نیز از این موضوع مستثنی نیست و باید این مسیر را طی کند، اما اینکه با چه سرعتی حرکت و اقدام کند مهم است. هر کشوری با توجه به مزیت‌هایی که دارد باید به درستی تصمیم گیری کند و کشور ما با این دیدگاه که این نقش را گاز طبیعی می‌تواند بازی کند، اقداماتی را انجام داده است. با این مقدمه لازم است چاره‌ای برای دوگانه سوز کردن خودروها داشته باشیم و آن را رونق دهیم.

دوگانه‌سوز کردن خودروها چه مراحلی دارد؟

سالاری: دوگانه سوز کردن خودروها نیز در دو مرحله انجام می‌شود؛ یک مرحله اینکه خودروسوزها از همان ابتدا خودروی دوگانه سوز تولید و به مردم تحویل دهند، اما درحال حاضر با یک پدیده دیگر مواجهیم که حدود ۲۰ میلیون خودرو در خیابان‌ها و جاده‌های کشور در تردد هستند و به نوعی ناترازی پیش آمده حاصل جمع خودروهایی است که در خیابان‌ها در حرکت هستند، بنابراین دوگانه سوز کردن خودروها به صورت کارگاهی موضوعیت پیدا می‌کند و کشورهای اروپایی در این زمینه پیشرو هستند. به طور مثال کشورهایی مانند چین، کره و روسیه در تبدیل خودروها به دوگانه سوز به صورت کارگاهی روی آورده‌اند و ما نیز به دنبال این تبدیل هستیم.

در حال حاضر به مرحله‌ای رسیده‌ایم که باید از نسل یک به نسل ۴ منتقل شویم. در نسل یک میکسر در ورودی تنفس خودرو دخالت می‌کرد و از نظر راندمانی و عملکردی افت توان نامحسوسی را ایجاد می‌کرد که راننده متوجه آن می‌شد و تبعات دیگری نیز داشت که مقداری ذهن مردم را نسبت به دوگانه سوز کردن با توجه به تجربه نسل یک، منفی کرد.

درحال حاضر کشور استعداد تبدیل کارگاهی نسل ۴ را به صورت ملی و فراگیر دارد و ما نیز به سهم خودمان در بومی کردن نسل ۴ نقش بازی کردیم. در زمینه مزیت‌های نسل ۴ می‌توان گفت: همه ضعف‌ها و نقص‌هایی که کیت نسل یک داشت جبران شده است. از ویژگی‌های مهم و ممتاز نسل ۴ که نسل یک فاقد آن بود می‌توان به ایسیو اشاره کرد. ایسیو در کنار ایسیو بنزین مدیریت احتراق می‌کند. موضوع دیگری که مردم از آن تجربه دارند افت شتاب بود که در نسل ۴ تقریبا غیر قابل مقایسه است.

پس از اصلاح نرخ بنزین چقدر از دوگانه‌سوز کردن خودروها استقبال شده است؟

سالاری: طبق بررسی‌های انجام شده و آن چیزی که با آن در کارگاه‌های ۶۰ گانه خودمان در سراسر ایران مواجه هستیم و مشاهده می‌کنیم، اقبال عمومی خوب بوده که برای ما نیز قابل پیش‌بینی بود. بنابراین آمار مراجعه افزایش یافته و ما باید از نظر کمی هم خود را توانمند کنیم تا به نیاز مردم پاسخ دهیم.

بر اساس اعلام عمومی کارفرما، کیت و نصب رایگان است و ما هم به عنوان پیمانکار به این قرارداد پایبند هستیم، اما نکته ای در این زمینه وجود دارد و آن این است زمانی که می‌خواهیم خودرویی را به دوگانه‌سوز تبدیل کنیم، نصاب باید از سالم و نرمال بودن آن اطمینان پیدا کند و در غیر این صورت در ابتدای کار هزینه‌ای را به کارگاه تحمیل می‌کند و ناگزیر کارگاه خدماتی را جدا از نصب کیت به مالک خودرو ارائه می‌دهد. بنابراین پیش بینی شده است خدمات لازم خارج از کارگاه یا با مسئولیت شخص ارائه شود.

با یک حساب سرانگشتی باید گفت دمای احتراق  گاز طبیعی بیشتر است و در زمستان وضعیت موتور نسبت به بنزین در شرایط بهتری قرار می‌گیرد.  با توجه به اینکه یک زنجیره تأمین حرفه‌ای داریم و درکنار آن مؤلفه‌های اصلی را خودمات تولید می‌کنیم، بهترین وضعیت گارانتی را داریم. در این راستا چنانچه قطعاتی را که کارگاه بر روی خودروهای مردم نصب می‌کند مشکل داشته باشد بررسی و در صورت نیاز به کارگاه بازگردانده می‌شود.

میزان مصرف خودروهای دوگانه‌سوز چقدر است؟

سالاری: در فصل سرما تا دمای موتور به یک حد نرمال و مورد نظر نرسد، سوخت باید به صورت ناقص بسوزد و یک دمای خاصی را تولید کند تا سیستم خنک‌کاری خودرو گرم شود تا بهترین احتراق، راندان و توان را برای موتور تولید شود. بنابراین با یک حساب سرانگشتی می‌توان گفت دمای احتراق گاز طبیعی بیشتر است و در زمستان وضعیت موتور نسبت به بنزین در شرایط بهتری قرار می‌گیرد.

کیت مصرفی داخل دستگاه تولید داخل است یا وارداتی؟

سالاری: در نسل ۴ و در فاز ۲ قرار داد با کارفرما الزام شد که تکنولوژی آن بومی‌سازی شود و ما آن را شروع کردیم. بنابراین درصد قابل توجهی نسل چهار به عنوان یکی از مهم‌ترین مولفه‌ها و ایسیو بومی شده و در حال تولید است. در حال حاضر با تعدادی چالش که بحث تولید انبوه است روبه رو هستیم که سرمایه‌گذاری ویژه‌ای را می‌طلبد تا ما بتوانیم نسبت به افزایش نیاز مردم، تولید را افزایش دهیم. بنابراین استعداد اولیه را فراهم کرده‌ایم.

با دوگانه سوز کردن خودرو، کیفیت خودروها چه تغییری می‌کند؟

سالاری: ایده‌آل این است اگر خودرو قرار است دوگانه سوز شود، در کارخانه، دوگانه سوز شده باشد اما اینکه چرا در دنیا مرسوم شد که دوگانه‌سوز کردن به صورت کارگاهی و اصطلاحا افتر مارکت انجام شود، به مولفه‌های مختلفی باز می‌گردد. یکی از موارد خودروهای درحال تردد در جاده و خیابان‌ها هستند که مستهلک شده و سیستم کمپرسشان دیگر وضعیت صفر را ندارد و حتی با استفاده از بنزین نیز راندمانش افت کرده است.

مولفه دیگر سوخت‌های فسیلی همچون بنزین و گازوئیل است که خودروها را مستهلک می‌کند و بهتر است با انجام برخی آزمایش‌ها و تست‌ها و تأیید صلاحیت‌ها خودرو دوگانه سوز شود. بنابراین بررسی‌های ما نشان می‌دهد خودرو در شرایط گازسوز عملکرد بهتری نسبت به بنزین دارد و آن به دلیل ویژگی‌های ممتاز گاز طبیعی نسبت به بنزین است.

اجرای طرح رایگان دوگانه‌سوز کردن خودروها؛ مردم راضی‌اند؟

در حاشیه بازدید از خط تولید مخازن سی ان جی، محمد نامداری - معاونت تولید مخازن این شرکت فعال در زمینه تولید تجهیزات سی ان جی- درباره ایمنی و استاندارد این مخازن توضیح داد: ما تولید کننده مخازن تحت فشار از نوع یک تمام فلزی هستیم که بدون هرگونه جوش مخازن به صورت فرآیند فرم‌دهی گرم، شکل می‌گیرند و در فشار کاری ۲۰۰  برای مشتری آماده می شود. پس از فرآیند فرم دهی، فرایند عملیات حرارتی انجام می‌شود که ۲۵ درصد استحکام و خواص مکانیسمی این محصول را بالا می‌برند و تست‌های لازم انجام تا هرگونه کرک، ترک، شیار و کاهش ضخامت و ناهنجازی فرمدهی شناسایی شود و در نهایت محصول به صورت ۱۰۰ درصد چک با ایمنی کامل بیرون می‌رود. این استاندارد تولید مخازن براساس استاندارد جهانی است. عمر مخازن ۱۵ ساله بوده و تحت زمان گفته شده مخازن کاملا بیمه می‌شوند و در هر زمانی پاسخگو هستیم. حجم مخازن سی ان جی از ۲۰ لیتر تا ۱۲۰ لیتر در سه قطر مختلف تولید می‌شود.

در مرحله پایانی به سراغ کارگاهی که عملیات نصب تجهیزات بر روی خودروها در محدوده پاکدشت انجام می‌شود، رفتیم. کارگاهی که خودروهای متعددی برای نصب تجهیزات به آن مراجعه کرده بودند و گویای رضایت مالکان خودرو بود. در حاشیه انتظار برای انجام فرایند دوگانه سوز کردن خودروها به گفت و گو با مالک و مدیر فنی این کارگاه پرداختیم.

وی در پاسخ به این سوال که از زمان اجرای طرح دوگانه سوز کردن خودورها به صورت رایگان میزان استقبال به چه صورتی بوده است، توضیح داد: این دوره نصب تجهیزات بر خودرو نسبت به قبل متفاوت است و تفاوتش در این است که تجهیزات نسل ۴ نصب می‌شود که نسبت به نسل یک سیستم انژکتوری کامپیوتر، قدرت و شتاب بیشتری دارد و فشار کمتری به خودرو وارد می‌شود. با دوگانه سوز کردن خودروها، آلودگی هوا و چالش‌های مرتبط با آن کمتر می‌شود. البته از نظر اقتصادی برای مالکان خودروها به صرفه تر است.

با توجه به رایگان بودن طرح دوگانه‌سوز کردن خودروها اگر شهروندان هنگام انجام فرآیند با دریافت هزینه ای مواجه شدند می‌توانند از سه روش شکایت خود را پیگیری کنند.او تأکید می‌کند از زمانی که تجهیزات نسل ۴ به بازار آماده به مراتب میزان استقبال از دوگانه سوز کردن خودروها زیاد شده است به گونه‌ای می‌توان گفت ۱۵۰ خودرو در نوبت کارگاه ما قرار دارد. درباره هزینه نیز تمامی فرآیند رایگان است چراکه دولت همه لوازم و اجرت را به ما می‌دهد مگر آنکه خودرو نیز مشکلی داشته باشد.

مالکان خودرو چه گفتند؟

در این راستا یک راننده که برای بررسی خودرو به این مرکز مراجعه کرده بود درباره میزان رضایت خود گفت: از گازسوز کردن خودروی خود راضی هستم و مصرف بنزین نیز کاهش یافته است.

مالک خودروی دیگری که برای نصب تجهیزات آماده بود درباره دلایل دوگانه‌سوز کردن خودرویش گفت: این سومین خودروی من است و به دلیل مشکلاتی که برای خودروهای قبلی پیش آمده بود تصمیم به گازسوز کردن خودروی خود گرفتم و کارکرد خودرو بسیار بهتر شده است. البته در طی انجام این فرآیند هیچ هزینه ای پرداخت نکردم.

با توجه به رایگان بودن طرح دوگانه سوز کردن خودروها اگر شهروندان هنگام انجام فرآیند با دریافت هزینه‌ای مواجه شدند می‌توانند از سه روش شکایت خود را پیگیری کنند. روش اول پیمانکارها هستند که شهروندان می‌توانند با آنها ارتباط بگیرند و مشکل خود را مطرح کنند. روش دیگر از طریق اتحادیه سوخت‌های جایگزین و روش سوم از طریق کارفرما است که شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی به عنوان یک نهاد نظارتی می‌تواند پیگیری‌های لازم را انجاد دهد.