ترامپ ممنوعیت‌های جدید برای ایرانی‌ها وضع کرد / زنگ خطر به صدا درآمد

در شرایطی که تنها ۵ ماه تا آغاز جام جهانی باقی مانده، یکی از مهم‌ترین موضوعات رویکرد بسیار سخت‌گیرانه دولت آمریکا و رئیس‌جمهور این کشور، نسبت به سفر اتباع خارجی به میزبان جام جهانی است تا جایی که بار دیگر زنگ خطر در فیفا به صدا درآمد.

کد خبر: ۲۱۱۳۸۱۷

۲۹ دی ۱۴۰۴

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از خبرآنلاین، در شرایطی که تنها ۵ ماه تا آغاز جام جهانی باقی مانده، یکی از مهم‌ترین موضوعات خارج از زمین بازی مرتبط با این رقابت‌ها، رویکرد بسیار سخت‌گیرانه دولت آمریکا و رئیس‌جمهور این کشور، دونالد ترامپ نسبت به سفر اتباع خارجی به میزبان جام جهانی است.

از زمان بازگشت ترامپ به ریاست جمهوری در ژانویه گذشته، ایالات متحده مجموعه‌ای از ممنوعیت‌های سفر را بر اتباع کشورهای تعیین‌شده اعمال کرده که شامل ۴ کشور سنگال، ساحل عاج، ایران و هائیتی که موفق به صعود به رقابت ۴۸ تیمی شده‌اند هم می‌شود.

این هفته و پس از آنکه دولت ترامپ توقف پردازش درخواست ویزای مهاجرتی برای اتباع ۷۵ کشور را اعلام کرد، بار دیگر زنگ خطر در فیفا به صدا درآمد. به‌خصوص که در این لیست نام کشورهایی چون برزیل، کلمبیا و مصر هم به چشم می‌خورد.

نشریه «اتلتیک» در گزارشی به تشریح تغییرات رخ‌داده در دوره ریاست‌جمهوری ترامپ و ارتباط آن با بازیکنان، مقامات رسمی و هواداران متقاضی شرکت در جام جهانی یا حضور در این تورنمنت پرداخته است؛ تورنمنتی که از ۱۱ ژوئن آغاز و در ۱۹ ژوئیه به پایان می‌رسد. جام جهانی در ۳ کشور ایالات متحده آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار خواهد شد؛ به‌طوری‌که ۷۵ درصد بازی‌ها در ۱۱ شهر میزبان ایالات متحده و ۲۵ درصد باقی‌مانده میان کانادا و مکزیک تقسیم می‌شود.

تأثیر توقف پردازش ویزا که این هفته توسط وزارت امور خارجه آمریکا اعلام شد، چیست؟

روز چهارشنبه، گزارشی از سوی شبکه فاکس‌نیوز فاش کرد که دولت ترامپ پردازش درخواست‌های ویزای مهاجرتی از ۷۵ کشور را به حالت تعلیق درمی‌آورد. این موضوع متعاقباً توسط سخنگوی وزارت امور خارجه تأیید شد.

این تصمیم فورا نگرانی گسترده‌ای را در میان متقاضیان ویزا در سراسر جهان برانگیخت؛ افرادی که زندگی و برنامه‌هایشان ممکن است به‌هم‌ریخته شود. با این حال از منظر جام جهانی، این تصمیم باعث نگرانی بیشتری شد؛ زیرا این فهرست شامل ۲۱ کشوری است که تیم‌هایشان یا قبلاً به جام جهانی صعود کرده‌اند یا در حال رقابت برای صعود از طریق بازی‌های پلی‌آف (که در ماه مارس برگزار می‌شود) هستند.

فیفا هم‌اکنون ثبت‌نام برای درخواست بلیت را آغاز کرده و در آخرین مرحله، ادعا کرده است بیش از ۵۰۰ میلیون درخواست بلیت دریافت کرده است؛ از جمله درخواست‌هایی از ۲۱۱ کشور عضو خود.

کشورهای صعودکرده به جام جهانی که در فهرست وزارت امور خارجه آمریکا قرار دارند عبارتند از: الجزایر، برزیل، کلمبیا، مصر، غنا، هائیتی، ایران، ساحل عاج، اردن، مراکش، سنگال، تونس، ازبکستان و اروگوئه. همچنین کشورهای آلبانی، بوسنی و هرزگوین، جامائیکا، کوزوو، مقدونیه شمالی، عراق و جمهوری دموکراتیک کنگو هم اکنون در رقابت پلی‌آف هستند و شانس حضور در جام جهانی را دارند.

با این حال، ادعاهای فراگیری که در فضای مجازی منتشر شد مبنی بر تأثیر این تصمیم بر بازدیدکنندگان جام جهانی، دقیق نبود. دلیلش این است که این توقف صرفاً مربوط به پردازش ویزای مهاجرتی است. یعنی برای افرادی که قصد اقامت دائم در ایالات متحده را دارند. هوادارانی که قصد بازدید از ایالات متحده برای جام جهانی را دارند، در عوض درخواست ویزای غیرمهاجرتی می‌دهند؛ معمولاً ویزای توریستی یا تجاری، و سیاست اعلام‌شده این هفته هیچ تأثیری بر این درخواست‌ها ندارد.

ممنوعیت‌های سفر پیشین ترامپ چگونه بر کسانی که مایل به حضور در جام جهانی در ایالات متحده هستند تأثیر می‌گذارد؟

ممنوعیت‌های سفر اعمال‌شده توسط دولت ترامپ در حال حاضر می‌تواند مانع از ورود اتباع ۴ کشور صعودکرده به جام جهانی به خاک ایالات متحده آمریکا برای حضور در این تورنمنت شود. در ماه دسامبر، دولت آمریکا ممنوعیت‌های سفر را اعمال کرد که هواداران کشورهای آفریقایی سنگال و ساحل عاج را تحت تأثیر قرار داد. اتباع ایران و هائیتی پیش از این هم با محدودیت‌های سفر مواجه بودند که ترامپ در ماه ژوئن آن را امضا کرده بود.

اطلاعیه دسامبر، ورود اتباع ساحل عاج و سنگال را به آمریکا به عنوان مهاجر و غیرمهاجر به حالت تعلیق درمی‌آورد؛ از جمله در دسته بازدیدکننده برای امور تجاری و توریستی که همان دسته‌ مربوط به حضور در جام جهانی است.

اعلامیه ماه دسامبر که ورود را به حالت تعلیق درآورده، بیان می‌کند اتباع ساحل عاج هنگام سفر با ویزای B۱/B۲ (تجاری/بازدیدکننده) نرخ اقامت بیش از حد ۸٫۴۷ درصد دارند، در حالی که سنگال در همان دسته نرخ ۴٫۳۰ درصد داشته است. این همان کلاس ویزایی است که گردشگران به آن نیاز دارند. این برگه همچنین ادعا کرده است که سنگال در دسته‌های ویزای دانشجویی و تبادل فرهنگی نرخ اقامت بیش از حد ۱۳٫۰۷ درصد دارد، در حالی که ساحل عاج در آن دسته‌ها نرخ ۱۹٫۰۹ درصد داشته است.

در ماه ژوئن، ترامپ ممنوعیت سفر دیگری را امضا کرد که هائیتی و ایران در میان ۱۲ کشور تحت تأثیر قرارگرفته بودند؛ گامی که ترامپ آن را «ضروری برای حفاظت از امنیت ملی و منافع ملی ایالات متحده و مردم آن» توصیف کرد.

این فرمان اجرایی که در چهارم ژوئن اعلام شد، با عنوان «محدود کردن ورود اتباع خارجی برای حفاظت از ایالات متحده در برابر تروریست‌های خارجی و سایر تهدیدات امنیت ملی و ایمنی عمومی» منتشر شده است.

در این سند آمده است که هائیتی به این دلیل هدف قرار گرفته که گزارش وزارت امنیت داخلی برای سال مالی ۲۰۲۳ بیان می‌کند هائیتی‌هایی که با ویزای B-۱ یا B-۲ (برای تجارت یا تفریح) وارد ایالات متحده شده‌اند، نرخ اقامت بیش از حد ۳۱٫۳۸ درصد داشته‌اند، در حالی که نرخ اقامت بیش از حد برای دانشجویان غیرمهاجر و بازدیدکنندگان تبادل فرهنگی ۲۵٫۰۵ درصد بوده است.

هائیتی از زمان ترور رئیس‌جمهور پیشین منتخب خود، جوونل مویز، در سال ۲۰۲۱ در بحران‌های سیاسی فرو رفته است. سازمان ملل متحد اعلام کرده است که باندهای مسلح ۹۰ درصد قلمرو پایتخت هائیتی، پورتو پرنس، را کنترل می‌کنند. شرایط خطرناک در هائیتی باعث شده تیم ملی این کشور بازی‌های خانگی خود را در جریان مرحله مقدماتی کونکاکاف خارج از کشور برگزار کند؛ به‌طوری‌که بازی‌های صعود به جام جهانی در نیکاراگوئه انجام شد.

فرمان اجرایی ترامپ در ژوئن، همچنین سفر اتباع ایرانی که قصد حمایت از تیم ملی خود در جام جهانی دارند را هم ممکن است محدود کند. هرچند در همه موارد معافیت‌هایی برای ورزشکاران جام جهانی، تیم‌ها و بستگان درجه یک بازیکنان در نظر گرفته شده است اما معافیت‌ خاصی برای هواداران وجود ندارد.

در این بین معافیت‌های محدودی وجود دارد که برای اتباع کشورهای تعیین‌شده که برای امور دولتی یا ناتو سفر می‌کنند یا ساکنان دائم قانونی ایالات متحده آمریکا است. در مورد ایران، معافیت‌هایی نیز برای دوتابعیتی‌ها و کسانی که پاسپورت یکی از کشورهای غیرتعیین‌شده دارند هم در نظر گرفته شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده پیش‌تر به «اتلتیک» گفته بود: «ما در حال اجرای دستور رئیس‌جمهور برای تأمین امنیت مرزهای ایالات متحده و حفاظت از جوامع و شهروندان آمریکایی هستیم.»

پس از قرعه‌کشی جام جهانی در ماه دسامبر در واشنگتن دی‌سی، سرمربی هائیتی، سباستین مینیه، اظهار داشت که حضور هواداران تیمش در فینال جام جهانی ۲۰۲۶ به ترامپ بستگی دارد.

وقتی به مینیه گفته شد که ترامپ برنده جایزه صلح است (ترامپ جایزه صلح فیفا را پیش از قرعه‌کشی دریافت کرده بود)، این مربی گفت: «آره، شاید او با همان روحیه ادامه دهد و امکان حضور هواداران را اینجا فراهم کند.»

هر ۳ بازی مرحله گروهی هائیتی و ایران در آمریکا برگزار می‌شود اما سنگال و ساحل عاج هر کدام ۲ بازی در ایالات متحده و یک بازی در تورنتو کانادا دارند که دست‌کم امکان حضور هواداران بیشتری را در آن بازی‌ها فراهم می‌کند.

وضعیت مسافران از کشورهایی که مشمول محدودیت‌های سفر نیستند، چگونه است؟

برای بسیاری از ملت‌های شرکت‌کننده در این تورنمنت، از جمله بسیاری از کشورهای اروپایی، همچنین ژاپن، کره جنوبی و استرالیا، دسترسی باید ساده‌تر باشد؛ زیرا آنها بخشی از برنامه معافیت ویزا (ESTA) برای ورود به ایالات متحده هستند.

این سیستم به این معناست که شهروندان این کشورها می‌توانند بدون دریافت ویزا سفر کنند، به شرطی که سفر آنها برای گردشگری یا تجارت بیش از ۹۰ روز طول نکشد.

با این حال، حتی این فرآیند نیز ممکن است با بررسی دقیق‌تری مواجه شود. دلیل آن این است که وزارت امنیت داخلی و گمرک و حفاظت مرزی پیشنهادی را در ثبت فدرال در ماه دسامبر ثبت کرده‌اند که می‌گوید متقاضیان ESTA باید سوابق شبکه‌های اجتماعی ۵ سال گذشته خود را در درخواست ارائه دهند. این پیشنهاد بیان می‌کند که این اقدام به اجرای فرمان اجرایی ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵ با عنوان «حفاظت از ایالات متحده در برابر تروریست‌های خارجی و سایر تهدیدات امنیت ملی و ایمنی عمومی» کمک می‌کند.

همچنین پیشنهاد شده که گمرک و حفاظت مرزی آمریکا فیلدهای داده با ارزش بالا دیگری را به درخواست ESTA اضافه کند؛ از جمله شماره تلفن‌های پنج سال گذشته، آدرس‌های ایمیل ده سال گذشته، شماره تلفن‌های مورد استفاده اعضای خانواده در پنج سال گذشته، نام اعضای خانواده درجه یک، محل تولد اعضای خانواده، بیومتریک شامل چهره، اثر انگشت، DNA و عنبیه، و ایمیل‌ها و شماره تلفن‌های تجاری مورد استفاده در سال‌های اخیر. این پیشنهاد هنوز اجرا نشده و در حال حاضر تا ۹ فوریه برای دریافت نظر عمومی باز است.

کشورهایی که واجد شرایط برنامه ESTA نیستند به ویزاهای کوتاه‌مدت غیرمهاجرتی نیاز دارند. این شامل مکزیک، آرژانتین، برزیل، کلمبیا و اروگوئه، در میان بسیاری دیگر از کشورهای آمریکای لاتین، و همچنین بخش‌های وسیعی از خاورمیانه و آفریقا می‌شود.

یکی از نگرانی‌های اصلی تیم امور دولتی فیفا در آستانه جام جهانی، زمان انتظار بسیار طولانی برای وقت ملاقات ویزا در کنسولگری‌های آمریکا در سراسر جهان است. این موضوع تهدید می‌کرد که بر هواداران کشورهایی که قبلاً به جام جهانی صعود کرده‌اند تأثیر بگذارد. برای مثال، اخیراً زمان انتظار بیش از ۶ ماه در کشورهایی مانند مراکش، کلمبیا و اکوادور وجود داشته است؛ کشورهایی که همگی در جام جهانی حضور دارند.

وزارت امور خارجه پیش‌تر موفق شده بود زمان انتظار بسیار طولانی را در آرژانتین و برزیل کاهش دهد. این امر با تخصیص ۵۰ میلیون دلار «برای کاهش تأخیر در صدور گذرنامه و کاهش زمان انتظار ویزا» در قانونی که جو بایدن، رئیس‌جمهور وقت، در مارس ۲۰۲۴ امضا کرد، کمک شد.

در ماه نوامبر، دولت ترامپ گامی در جهت تسهیل دسترسی جهانی هواداران برداشت؛ زمانی که ایجاد FIFA PASS را اعلام کرد. FIFA PASS خود ویزا نیست، اما سیستم اولویت‌دهی در وقت ملاقات ویزا را برای کسانی که بلیت حضور در تورنمنت را خریداری کرده‌اند فراهم می‌کند.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، اظهار داشت: «ایالات متحده وقت‌های اولویت‌دار ارائه می‌دهد تا هواداران جام جهانی فیفا بتوانند مصاحبه ویزای خود را انجام دهند و نشان دهند که واجد شرایط هستند.»

او همچنین هشدار داد: «بلیت، ویزا نیست و تضمینی برای ورود به ایالات متحده ایجاد نمی‌کند، اما گفت کسانی که با بلیت درخواست دهند، می‌توانند مصاحبه را در ۶ تا ۸ هفته انجام دهند.»

با این حال، متقاضیان همچنان مشمول همان سطح دقیق بررسی، پرس‌وجو و تأیید امنیتی خواهند بود که هر فرد دیگری که به دنبال ورود به کشور است، با آن مواجه می‌شود.

این وضعیت چگونه با اظهارات پیشین فیفا و دولت مقایسه می‌شود؟

در دوره اول ریاست‌جمهوری ترامپ، دوره‌ای که او پیش‌تر ممنوعیت‌های سفر اعمال کرده بود، از جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، درباره اهمیت دسترسی اتباع خارجی به جام جهانی سؤال شد. این موضوع به‌ویژه مهم بود؛ زیرا در آن زمان آمریکا، کانادا و مکزیک هنوز در رقابت با مراکش برای حق میزبانی رقابت ۲۰۲۶ بودند؛ رقابتی که در نهایت در سال ۲۰۱۸ با پیروزی کشورهای آمریکای شمالی همراه شد و آن‌ها میزبانی مسابقات را به‌دست آوردند.

اینفانتینو در سال ۲۰۱۷ به خبرنگاران گفت: «بدیهی است که در مسابقات فیفا، هر تیمی، از جمله هواداران و مقامات آن تیم، که برای جام جهانی صعود می‌کند باید دسترسی به کشور میزبان را داشته باشد، در غیر این صورت جام جهانی وجود نخواهد داشت.»

علاوه بر این، به عنوان بخشی از پیشنهاد مشترک ایالات متحده با کانادا و مکزیک برای میزبانی جام جهانی – در تاریخ ۲ مه ۲۰۱۸ – ترامپ به اینفانتینو نوشت و ابراز اطمینان کرد که «تمام ورزشکاران واجد شرایط، مقامات و هواداران از همه کشورهای جهان بدون تبعیض قادر به ورود به ایالات متحده خواهند بود».

در طول سال ۲۰۲۵، در سال اول دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ، اینفانتینو بارها تکرار کرد که «آمریکا جهان را خوش‌آمد می‌گوید»؛ او گفت: «هر کسی که بخواهد برای لذت بردن، تفریح و جشن گرفتن بازی به اینجا بیاید، قادر به انجام این کار خواهد بود.»

اینفانتینو همچنین ادعا کرد که ۲ تورنمنت فیفا در سال آینده تقریباً ۵۰ میلیارد دلار خروجی اقتصادی برای ایالات متحده ایجاد خواهد کرد. با این حال، پرسش این است که آیا چرخه‌های خبری مکرر درباره رویکرد سخت‌گیرانه‌تر به ورود به ایالات متحده ممکن است مسافران جهانی را از حضور در تورنمنت تابستان امسال و جام جهانی سال آینده منصرف کند؟ موضوعی که فیفا را بیشتر به مخاطبان داخلی وابسته می‌سازد و شهرهای میزبان را در معرض خطر عدم دستیابی به تأثیر اقتصادی پیش‌بینی‌شده قرار می‌دهد؛ زیرا گردشگران معمولاً پول بیشتری خرج می‌کنند.

جی.دی. ونس، معاون رئیس‌جمهور، در ماه مه ۲۰۲۵، طی جلسه کارگروه جام جهانی کاخ سفید درباره جام جهانی گفت: «البته از همه استقبال می‌شود که بیایند و این رویداد فوق‌العاده را ببینند. ما می‌خواهیم آن‌ها بیایند، می‌خواهیم جشن بگیرند، می‌خواهیم بازی‌ها را تماشا کنند اما وقتی مسابقات تمام شد، می‌خواهیم به خانه برگردند؛ در غیر این صورت باید با وزیر نوئم صحبت کنند.»

او به کریستی نوئم، وزیر امنیت داخلی، اشاره داشت.

در ماه دسامبر، اندرو جولیانی، مدیر کارگروه جام جهانی کاخ سفید، به «اتلتیک» گفت که نمی‌تواند درباره اینکه کدام کشورها ممکن است برای ممنوعیت‌های سفر آینده در نظر گرفته شوند اظهارنظر کند. او گفت: «ترامپ مدام در حال بررسی هر کاری است که می‌تواند انجام دهد، نه فقط برای ایمن کردن این جام جهانی برای شهروندان آمریکایی، بلکه برای همه بازدیدکنندگان بین‌المللی که قرار است به اینجا بیایند، در حالی که آن را برای همه هوادارانی که می‌خواهند بیایند و از جام جهانی لذت ببرند و حسابی خوش بگذرانند، خوش‌آمدگو می‌کند.»

او افزود: «ایمنی و امنیت مهم‌ترین مسئله در این جام جهانی است. هر تصمیم ویزایی یک تصمیم امنیت ملی است. این نکته کلیدی است که باید برجسته شود.»