فرار سنگین پول از بورس / سرمایه‌ها راهی بازار طلا شدند

افت ۴۰۰ هزار واحدی شاخص بورس طی چهار روز، از خروج روزانه بیش از ۱۲۵ هزار میلیارد تومان نقدینگی از بازار سرمایه حکایت دارد.

کد خبر: ۲۱۱۶۱۴۴

۰۹ بهمن ۱۴۰۴

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از ایسنا، علی عقیلی با بیان اینکه نرخ فعلی ارز در بازار نرخ واقعی نیست و بیشتر جنبه مصنوعی دارد، اظهار کرد: در شرایط کنونی، نرخ ارز بالاتر از ۱۴۵ هزار تومان است. تا حدودی به دلیل قطعی اینترنت و محدودیت در دسترسی به منابع رسمی اعلام نرخ ممکن نبوده؛ هرچند نمی‌توان نقش بانک مرکزی را در تثبیت نسبی بازار ارز و تلاش برای تک‌نرخی‌سازی نادیده گرفت.

این کارشناس تحلیلگر طلا تصریح کرد: قیمت جهانی طلا اکنون به ۵۵۰۰ دلار رسیده و همین امر، همراه با افزایش نرخ ارز داخلی، موجب شده قیمت سکه طرح جدید به حدود ۲۰۲ میلیون تومان برسد.

عقیلی افزود: نقره نیز روندی مشابه را تجربه کرده و از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرده است. این رفتار قیمتی، بیانگر همبستگی بالای فلزات گرانبهاست. هرچه ناپایداری‌های سیاسی و اقتصادی افزایش یابد، تمایل سرمایه‌گذاران به تبدیل دارایی‌های خود به اشکال نقدشونده‌تر و با ثبات‌تر بیشتر می‌شود.

وی با اشاره به چهار روز اخیر بورس، تشریح کرد: از آغاز معاملات شنبه تا سه‌شنبه، شاخص کل بورس بیش از ۴۵۰ هزار واحد افت کرده است؛ به‌طور میانگین روزانه حدود ۱۱۰ هزار واحد کاهش و امروز نیز شاخص ۱۱۰ هزار واحد دیگر افت داشته است.

این کارشناس طلا با بیان اینکه بررسی ترکیب خریداران و فروشندگان نشان می‌دهد که فروشندگان حقیقی بیشترین سهم را دارند و در مقابل، خریداران حقوقی در تلاش‌ هستند تا از افت بیشتر بازار جلوگیری کنند، گفت: برای نمونه، در شاخص «فولاد» به‌عنوان یکی از سهام شاخص‌ساز، حدود ۱۴۴۸ معامله انجام شده که ۵۶۷۸ متقاضی در یک صف فروش بیش از ۱ میلیارد ۱۳۴میلیونی سهم را در صف فروش منفی ۳ درصد ایجاد کردند.

عقیلی ادامه داد: این امر نشانه آن است که سرمایه‌گذاران نسبت به چشم‌انداز سیاسی و اقتصادی کشور خوش‌بین نیستند و از احتمال گسترش بی‌ثباتی واهمه دارند.

وی با اشاره به اینکه در حال حاضر شاخص کل بورس به حدود ۴ میلیون و ۵۰ هزار واحد رسیده است، اظهار کرد: این سطح به‌عنوان یک مرز روانی شناخته می‌شود و در صورت عبور از آن به سمت پایین، احتمال ورود بورس به رکود یا به تعبیری «کمای عمیق» وجود دارد.

عقیلی با بیان اینکه در حال حاضر وضعیت طلا و اونس جهانی تابع واریانس و عوامل مختلفی است، گفت: در همه بازارها، تحلیل‌های تکنیکال که مبتنی بر الگوهای ریاضی و نمودار و تحلیل‌های بنیادی (فاندامنتال) که به بررسی عوامل واقعی اثرگذار می‌پردازند، وجود دارد اما در حال حاضر، رفتار بازار طلا و اونس جهانی تحت تأثیر مجموعه‌ای از متغیرهای سیاسی، اقتصادی و روانی است.

وی با اشاره به اینکه انتظار می‌رود در مسیر صعودی طلا، افت‌های مقطعی نیز مشاهده شود، تشریح کرد: معمولاً با افزایش قیمت‌ها، دارندگان دارایی که در قیمت‌های پایین‌تری خرید کرده‌اند، تمایل به شناسایی سود و فروش پیدا می‌کنند. برای نمونه، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در ۲ سال گذشته حدود ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بود، در حالی که اکنون به بالای ۲۰ میلیون تومان رسیده است. دارندگان طلا در نرخ‌های پایین‌تر ممکن است برای تثبیت سود خود اقدام به فروش کنند و مجدداً در سطوح قیمتی پایین‌تر خرید انجام دهند.

عقیلی با بیان اینکه این روند خرید و فروش طلا در سطح جهانی وضعیتی مشابه دارد، خاطرنشان کرد: دولت‌ها و نهادهایی که پیش‌تر طلا را با قیمت‌های پایین‌تر (برای مثال در محدوده ۳۵۰۰ تا ۴۰۰۰ دلار) خریداری کرده‌اند، ممکن است در سطوح فعلی تمایل به عرضه و انتقال سرمایه به بازارهای دیگر پیدا کنند. چشم انداز کلی طلا همچنان صعودی ارزیابی می‌شود. احتمال بروز اصلاح قیمتی در کوتاه‌مدت وجود دارد.

این کارشناس طلا ضمن اشاره به شرایط ژئوپلیتیکی فعلی جهان و رویکرد قدرت‌های بزرگ، تصریح کرد: چشم‌انداز در بحث کاهش اونس جهانی طلا در کوتاه‌مدت و باطن چندان امیدوارکننده نیست. آمریکا در حال حاضر درگیر منازعات متعددی در مناطق مختلف جهان است. بخش عمده‌ای از درگیری‌های اخیر آمریکا با ایران و متحدان آن در منطقه که نشانگر احتمال بالای بروز درگیری نظامی است، باعث فشارهای روانی و اقتصادی شدیدی بر بازارهای جهانی به‌ویژه بازار فلزات گرانبها خواهد بود.

وی با تاکید بر اینکه بر اساس این شرایط، در کوتاه‌مدت نمی‌توان انتظار کاهش قابل توجهی در قیمت اونس جهانی طلا داشت، گفت: در صورت آرام‌تر شدن فضای دیپلماتیک و کاهش تنش‌ها، احتمال تعدیل‌های خفیف وجود دارد، اما روند غالب همچنان صعودی ارزیابی می‌شود.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به پیش‌بینی‌های مؤسساتی مانند گلدمن ساکس نیز از افزایش بهای جهانی طلا خبرداد و گفت: محدودیت دسترسی به دلار و افزایش تقاضا برای دارایی‌های با ثبات‌تر، سبب شده که سرمایه‌گذاران اغلب به سمت خرید طلا، شمش و طلای مستعمل حرکت کنند.

وی ضمن اشاره به حباب در طلا با بیان اینکه قیمت سکه‌های تمام و طلای ۲۴ عیار متناسب با نرخ‌های جهانی بوده و خارج از عرف نیست، خاطر نشان کرد: اگرچه در بازار داخلی وجود حباب قیمتی اجتناب‌ناپذیر است اما این حباب بیشتر در سکه‌های خرد (ربع، نیم و یک گرمی) مشاهده می‌شود.

این کارشناس طلا با تاکید بر اینکه در سطح کلان اقتصادی، نقش سیاست‌های پولی آمریکا و اقدامات فدرال رزرو نیز در شکل‌دهی روند جهانی طلا حائز اهمیت است، تصریح کرد: بانک مرکزی آمریکا مأموریت خود را بر دو هدف اصلی متمرکز کرده است که یکی حفظ ارزش و قدرت دلار در برابر سایر ارزها و دوم اینکه نرخ تورم داخلی را کنترل کند.

عقیلی با بیان اینکه ابزار اصلی فدرال رزرو برای دستیابی به این اهداف، تنظیم و کنترل نرخ بهره است، گفت: افزایش نرخ بهره، موجب تمایل بیشتر سپرده‌گذاری دلاری و در نتیجه کاهش نقدینگی در بازار می‌شود که به کنترل تورم کمک می‌کند.

وی ادامه داد: برخلاف بانک‌های ایران که نرخ‌های سود بالایی ارائه می‌دهند، در آمریکا نرخ‌های بهره بسیار پایین و معمولاً بین ۱ تا ۲ درصد است. همین تعدیل‌های جزئی در نرخ بهره، می‌تواند رفتار سرمایه‌گذاران را تغییر دهد و بر قیمت جهانی طلا اثر بگذارد.

کارشناس اقتصادی طلا با تشریح سازوکار اجرایی فدرال رزرو، گفت: در حال حاضر تورم آمریکا در محدوده تک‌رقمی (زیر ۵ درصد) قرار دارد و فدرال رزرو با تغییرات جزئی در نرخ بهره قادر است این تورم را کنترل کند. حفظ قدرت خرید دلار برای ایالات متحده اولویت دارد و از دید سیاست‌گذاران آمریکایی، نوسانات طلا یا سایر فلزات گرانبها اهمیت ثانویه را دارا است.

عقیلی با بیان اینکه دلار آمریکا اکنون تنها واحد پول یک کشور نیست دلار و به ارز مرجع جهانی تبدیل شده است، بیان کرد: بخش عمده معاملات مهم بین‌المللی از جمله خرید و فروش نفت، گاز و کالاهای اساسی با دلار انجام می‌شود. این ساختار پولی جهانی همچون پازلی است که همه کشورها از چین و روسیه تا ایران، تکه‌هایی از آن را تشکیل می‌دهند.

وی ادامه داد: از منظر تاریخی، پس از پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵، حدود یک‌چهارم تولید ناخالص داخلی جهان (GDP) متعلق به ایالات متحده بوده است؛ یعنی ۲۵ درصد کل اقتصاد جهانی به آمریکا اختصاص دارد. این سهم عظیم اقتصادی، پایه و پشتوانه قدرت جهانی این کشور را شکل داده است.

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه در دهه اخیر، چین به‌عنوان رقیب جدی آمریکا در عرصه تولید ناخالص داخلی مطرح شده، اظهار کرد: چین با رشد اقتصادی فزاینده، در حال نزدیک شدن به جایگاه اقتصادی ایالات متحده است. در واقع طی ۷۵ سال، از حدود ۱۹۵۰ تا ۲۰۲۵، آمریکا قدرت بلامنازع اقتصاد جهانی بوده است؛ اما اکنون وارد مرحله‌ای شده‌ایم که رقابت راهبردی میان واشنگتن و پکن، ساختار اقتصاد جهانی را برای دهه‌های آینده تعیین خواهد کرد.

وی با بیان اینکه ایالات متحده آمریکا تلاش دارد تا سال ۲۳۰۰ میلادی اقتدار و هژمونی اقتصادی و سیاسی خود را حفظ کند، گفت: یکی از راهبردهای اصلی این کشور برای مقابله با چین، کنترل مبادی درآمدی و مسیرهای توسعه اقتصادی این رقیب آسیایی است. سیاست خارجی آمریکا در سال‌های اخیر برای مهار رشد اقتصادی چین، تمرکز ویژه‌ای بر کشورهایی دارد که منابع انرژی ارزان یا استراتژیک را در اختیار دارند.

عقیلی با اشاره به اتفاقات و رفتار ایالات متحده با ونزوئلا، گفت: هرچند دولت‌های پیشین آمریکا نظیر اوباما و بایدن اقدامات خود را در لفافه مفاهیمی چون آزادی بیان و حقوق بشر توجیه می‌کردند، اما دونالد ترامپ آشکارا اعلام کرد که هدف اصلی آمریکا از مداخله در ونزوئلا، نفت است.

وی ادامه داد: در نتیجه این رویکرد، کنترل عملاً بخشی از ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا که دومین ذخایر بزرگ جهان محسوب می‌شود، به‌دست آمریکا افتاد و عملاً این کشور منبع مهمی از نفت ارزان‌قیمت را از دست داد؛ منبعی که بخش قابل توجهی از آن به چین صادر می‌شد.

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه هدف استراتژیک آمریکا جلوگیری از دسترسی چین به انرژی ارزان و کاهش مزیت رقابتی آن در عرصه جهانی بود، اظهار کرد: الگوی مشابهی در قبال ایران نیز در حال شکل‌گیری است. فشارهای اقتصادی، تحریم‌ها و تحریک بی‌ثباتی‌های داخلی، در چارچوب همان سیاست فشار برای مهار رقیب تعریف می‌شوند. تجربه ونزوئلا نشان داد که دخالت آمریکا همواره با شعار حمایت از مردم آغاز می‌شود، اما در عمل به تضعیف حاکمیت ملی و از دست رفتن منابع حیاتی کشورها می‌انجامد. دولتمردان آمریکا در عمل نشان داده‌اند که دغدغه‌ای جز حفظ منافع خود ندارند و مسائل انسانی یا رفاه ملت‌های دیگر در اولویت سیاست خارجی‌شان نیست.

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه آنچه در خصوص ایران نیز تجربه می‌شود، تکرار همین الگو است، بیان کرد: حمایت‌های ظاهری از اعتراضات یا شعارهای مردم‌دوستانه، عملاً بخشی از راهبرد فشار غیرمستقیم برای تضعیف توان اقتصادی کشور است. همان‌گونه که تاریخ نشان داده، قدرت‌های جهانی فارغ از شعارهای ایدئولوژیک، منافع خود را دنبال می‌کنند و در این مسیر، هزینه‌های انسانی کشورهای دیگر برای آن‌ها اهمیتی ندارد.

عقیلی با بیان اینکه ملت ایران باید با درک واقع‌بینانه از این معادلات بین‌المللی، میان دوست واقعی و دشمن پنهان تمایز قائل شوند، ادامه داد: همان‌طور که حضرت علی‌(ع) می‌فرمایند «نِعمَتانِ مَجهولَتانِ الصِّحَّةُ وَ الأمان» دو نعمت هستند که انسان تا زمانی که آن‌ها را از دست ندهد، ارزششان را درک نمی‌کند، سلامتی و امنیت که با رخدادهای اخیر در کشور نشان داد که امنیت و آرامش ملی سرمایه‌ای است که نباید با هیجانات زودگذر از دست برود.

وی با بیان اینکه هیچ قدرت خارجی به اندازه مردم خود یک کشور دلسوز آن نیست و هیچ ملت دیگری برای امنیت و آبادانی ایران دغدغه نخواهد داشت، خاطرنشان کرد: از این‌رو، حفظ ثبات، هوشیاری در برابر تحریکات سیاسی و شناخت صحیح از روندهای جهانی، لازمه بقا و توسعه پایدار کشور است.