صادق زیباکلام: رضا پهلوی اعتقادی به دموکراسی ندارد / مسئول مرگ ۳۰۰۰ نفر کیست؟

فعال سیاسی اصلاح طلب گفت: الان چه کسی مسئول جان این ۳هزار نفری‌ست که جان خود را از دست داده‌اند؟

کد خبر: ۲۱۱۸۱۸۳

۱۸ بهمن ۱۴۰۴

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از انصاف‌نیوز، صادق زیبا کلام  استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران گفت: چون اینترنتم مانند خیلی از ایرانیان دیگر قطع بود، نتوانستم به ملت ایران و خانواده‌هایی که عزیزان‌شان را از دست دادند تسلیت بگویم. تسلیت می‌گویم و نمی‌دانم چه می‌شود گفت و نمی‌دانم چه برای گفتن مانده است.

او در توصیف ایران در بهمن ۱۴۰۴ و افق آینده‌اش گفت: دیگر حرفی برای گفتن نمانده است و حرف از آینده هم مثل همین جوانان پرپرشده این دی‌ماه است.

وی افزود: من سعی کرده‌ام منطقی فکر کنم، علمی فکر کنم، به تئوری‌های توطئه متوسل نشوم، بغض و کینه و نفرت نداشته باشم اما نمی‌دانم انگار ما ۸۰ میلیون ایرانی را کسی طلسم کرده است که هرچه می‌گذرد، شرایط بدتر و بدتر و بدتر می‌شود.

عضو هیات علمی دانشگاه تهران به این پرسش که آیا قرائت رسمی از این حوادث و نقش‌آفرینی هسته‌های تروریستی وابسته به اسرائیل، نافی مسئولیت حکومت در حفاظت از جان شهروندانش است، پاسخ داد: به هیچ‌وجه. ما نظامی داریم که ۴۷ سال است هر کاری کرده درست بوده و هر کاری که نکرده هم درست بوده است. مطلقا در این نظام پاسخ‌گویی وجود ندارد.

زیباکلام بی‌اعتنایی به حاکمیت قانون و لزوم پاسخ‌گویی به شهروندان را تابناک‌ترین ویژگی نظام خواند و گفت: من به یاد ندارم در این ۴۷ سال نظام خواسته باشد کاری را انجام دهد و بگوید چون قانون اساسی چنین اختیاری به ما نداده، نتوانستیم این کار را انجام دهیم.

او به موادی از قانون اساسی درباره آزادی، حقوق ملت، محترم بودن مالکیت خصوصی و… اشاره کرد و ادامه داد: معلوم نیست شما به عنوان یک شهروند از چه حق و حقوقی برخوردار هستید؟ آیا این دستمال صادق زیباکلام متعلق به خودش است یا اگر حکومت اراده کند، می‌تواند دفعتا آن را بگیرد.

نویسنده کتاب «ما چگونه ما شدیم» گفت: وقتی ارکان حکومت هر کاری که صلاح می‌دانند می‌کنند و به هیچ‌کس هم پاسخ نمی‌دهند، به تدریج به شرایطی می‌رسیم که امروز در ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ دچارش شده‌ایم.

زیباکلام به حوادث استان ایلام و ملک‌شاهی در هفته منتهی به ۱۸ و ۱۹ دی گذشته و همچنین جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد و گفت: در هیچ‌کدام از این رویدادها ما شاهد پاسخ‌گویی رسمی نبودیم.

وی ادامه داد: پس از جنگ گفتند مردم ایران همه متحد شده بودند و گفتند جانم فدای ایران. اما کجا آمد بررسی کند که آخر چطور هواپیماهای اسرائیلی آمدند و زدند ۲۰ سی نفر از فرماندهان‌مان را شهید کردند؟ هر جا را خواستند زدند؛ فردو را زدند، نطنز را زدند، اوین را زدند، صداوسیما را زدند و بعد هم رفتند. آخر نباید جایی پاسخ دهد که تشکیلات امنیتی ما چه می‌کرده؟ لازم نیست هیچ توضیحی داده شود؟

استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، پس از یادآوری ماجرایی در دور نخست ریاست جمهوری ترامپ که مهاجرت از برخی کشورها به ایالات متحده را ممنوع کرد اما یک قاضی مانع اجرای دستور رئیس‌جمهور آمریکا شد، باز هم بر بی‌اعتنایی به حاکمیت قانون به عنوان عامل اصلی حوادثی مانند دی ۱۴۰۴ تاکید کرد.

زیباکلام در ادامه پرسید: الان چه کسی مسئول جان این ۳هزار نفری‌ست که جان خود را از دست داده‌اند؟ در قبال حوادث ایلام و ملک‌شاهی چه کسی پاسخ داد؟ اصلا روایت حکومت را می‌پذیرم که اسرائیلی‌ها و داعش و پژاک و کومله آمده بودند و مردم را به گلوله بستند. آیا کسی نباید پاسخ دهد که این‌ها چگونه آمده‌اند و مردم را به گلوله بسته‌اند؟

او درباره ریشه‌دار بودن خشونت سیاسی در فرهنگ ایران گفت: خشونت سیاسی هیچ‌گاه روا و مباح نمی‌شود. هزار سال هم که انسان‌ها را سرکوب کنید، اول سال هزارویکم این خشونت و سرکوب محکوم است و مردم آن را نمی‌پذیرند. ممکن است تحمل کنند اما قبولش نمی‌کنند. بالاخره یک‌جا علیه خشونت می‌شورند. ما به خشونت عادت نکرده‌ایم. دلیل‌های متعددی وجود دارد که مردم ایران به خشونت عادت نکرده‌اند.

زیباکلام در پاسخ به این سوال که چه سهمی از تقصیر را برای رضا پهلوی قائل هستید، گفت: من روز پنج‌شنبه و قبل از قطعی اینترنت یک توئیت زدم؛ قبلش شنیده بودم که شعارهایی در حمایت از پهلوی سر داده شده است. در این توئیت نوشتم درست که مردم به نفع پهلوی شعار می‌دهند اما این شعارها پیش و بیش از آن‌که به‌واسطه هنر رهبری شاهزاده یا مدیریت و کارایی و توانمندی ایشان مربوط باشد به بی‌کفایتی و ندانم‌کاری‌های مسئولین جمهوری اسلامی برمی‌گردد. موفقیت ایران‌اینترنشنال بیش از آن‌که به هنر و توانایی ایران‌اینترنشنالی‌ها مدیون باشد، مدیون و مرهون بی‌لیاقتی و بی‌کفایتی صداوسیمای جمهوری اسلامی است. من معتقدم صداوسیما ستون پنجم ایران اینترنشنال است.

زیباکلام مشکل خود با رضا پهلوی را چنین بیان کرد: من واقعا شک دارم خود شاهزاده و بسیاری از اطرافیان او، سلطنت‌طلب‌ها و شاه‌الهی‌ها اعتقاد و باوری به دموکراسی داشته باشند.

او گفت: من از بن جان به دموکراسی اعتقاد و باور دارم و برای همین نلسون ماندلا را بت خود می‌دانم. من هیچ رفتار دموکراتیکی از رضا پهلوی و ایضا اطرافیانش ندیده‌ام. تنها زندانی سیاسی که نامش را می‌برد خانم فاطمه سپهری است چون کنار پرچم شیروخورشید عکس گرفته است اما یک‌بار نشنیدم از سیدمصطفی تاج‌زاده نام ببرد، یک‌بار ندیدم از نرگس محمدی نام ببرد. یک‌بار ندیدم از هیچ‌کدام از زندانی‌های سیاسی دیگر نام ببرد.

نویسنده کتاب «رضاشاه» گفت: آقای پهلوی کوچک‌ترین اعتقادی به دموکراسی ندارد. اگر اعتقاد داشت حداقل یک بار نام سیدمحمد خاتمی را به احترام می‌برد. یک‌بار از نام نسرین ستوده یا مصطفی تاج‌زاده به احترام یاد می‌کرد. این آدم می‌گوید هر کس با ما نیست، دشمن ماست. از این آدم کجا آبی برای آینده دموکراسی در ایران گرم می‌شود.

زیباکلام در پاسخ به این پرسش که آیا دوره وسط‌ بازی گذشته و باید یا با جمهوری اسلامی بود یا بر جمهوری اسلامی، گفت: من آخرین بار که خودم را وزن کردم، ۷۵ شش کیلو بودم. من ۷۶ کیلو انتقاد به سیاست‌های جمهوری اسلامی هستم. کسی بیشتر از من به سیاست‌های هسته‌ای نظام انتقاد نکرده است. من ۱۰ سال پیش گفتم این سیاست هسته‌ای جز فلاکت برای ما چیزی به ارمغان نمی‌آورد. من اولین کسی بودم که پرسیدم چه کسی به نظام جمهوری اسلامی ماموریت داده اسرائیل را نابود کند. من منتقد سیاست‌های امریکاستیزی بوده‌ام و گفته‌ام این سیاست هیچ آورده‌ای برای منافع ملی ما ندارد.

او ادامه داد: از هیچ بخشی از سیاست‌های نظام دفاع نمی‌کنم و با این وجود معتقدم، راه حل فروپاشی نظام نیست. فروپاشی نظام منجر به بی‌ثباتی، منجر به هرج‌ومرج و هزاران مصیبت دیگر می‌شود و تنها راه این است که این نظام را از درون دچار تغییر و تحول کنیم.

زیباکلام در جواب سوالی درباره انتخابش در صورت بازگشت به تیرماه ۱۴۰۳، گفت: اگر به آن زمان بازگردیم باز هم به مسعود پزشکیان رای می‌دهم چون او را آدمی صادق و درستی می‌دانم. حالا این‌که چقدر کار کرده، کار نکرده، عرضه داشته نداشته؛ خیلی کم اما آدم قابل اعتمادی است. ظاهر و باطنش یکی است و این ارزشمند است.

استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران گفت: با بند بند وجودم معتقدم این پزشکیانی که من می‌شناسم نمی‌تواند دستور شلیک صادر کند. این را نمی‌توان ثابت کنم اما چیزی در وجودم گواهی می‌دهد او نمی‌تواند بگوید بزنید و بکشید.