انقلاب پهپادی در دل آسمان/ «مادر پهپادها» وارد میدان شد

تحولات تازه در میدان نبرد نشان می‌دهد روسیه با به‌کارگیری پهپادی موسوم به «ژربرا» به‌عنوان حامل ریزپرنده‌های انتحاری، محدودیت برد کوادکوپترهای FPV را پشت سر گذاشته و معادلات جنگ‌های هوایی را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ رویکردی که می‌تواند اهداف استراتژیک در عمق خاک دشمن را در معرض تهدید قرار دهد.

کد خبر: ۲۱۱۹۹۹۴

۲۵ بهمن ۱۴۰۴

به گزارش اقتصاد آنلاین ، بر اساس گزارش‌های میدانی و تصاویر منتشرشده، ارتش روسیه از پهپادهای بزرگ‌تر به‌عنوان سکوی پرتاب هوایی برای ریزپرنده‌های انتحاری استفاده می‌کند؛ روشی که برخی آن را «ناو هواپیمابر هوایی» توصیف کرده‌اند.

در این مدل عملیاتی، پهپاد مادر ریزپرنده‌ها را تا نزدیکی هدف حمل می‌کند و سپس آن‌ها را در آسمان رها می‌سازد تا با هدایت اپراتور به سمت اهداف مشخص حرکت کنند. این ایده که پیش‌تر بیشتر در آثار تخیلی دیده می‌شد، اکنون وارد عرصه واقعی نبرد شده و توجه تحلیلگران نظامی را به خود جلب کرده است.

پهپاد «ژربرا»؛ ساده اما مؤثر

پهپاد جدید روسیه با نام «ژربرا» (Gerbera) معرفی شده است. این پرنده بدون‌سرنشین با طول بال حدود ۲.۵ متر، ساختاری ساده و کم‌هزینه دارد و بدنه آن از چوب سه‌لایه و فوم ساخته شده است. با وجود ظاهر ابتدایی، گفته می‌شود این پهپاد می‌تواند تا حدود ۶۰۰ کیلومتر پرواز کند و هزینه تولید آن در مقایسه با تسلیحات پیشرفته بسیار پایین‌تر است.

ویژگی مهم ژربرا، توانایی حمل و انتقال چند ریزپرنده FPV تا نزدیکی هدف است؛ قابلیتی که محدودیت برد این کوادکوپترهای کوچک را عملاً برطرف می‌کند.

رفع محدودیت برد ریزپرنده‌های FPV

پهپادهای FPV که توسط اپراتور و از طریق عینک‌های مخصوص هدایت می‌شوند، به دلیل ظرفیت محدود باتری، برد عملیاتی کوتاهی دارند. اما در مدل جدید، ژربرا این ریزپرنده‌ها را بر پشت خود حمل کرده و در فاصله‌ای نزدیک به هدف رها می‌کند.

در نتیجه، اپراتور می‌تواند از دقت بالای این کوادکوپترها برای هدف‌گیری نقاط حساس، تجهیزات زرهی یا مواضع مستقر در ساختمان‌ها استفاده کند. این ترکیب، انعطاف‌پذیری بیشتری نسبت به استفاده از پهپادهای بزرگ و کم‌تحرک ایجاد می‌کند.

راهکار ارتباطی جایگزین پس از استارلینک

یکی از چالش‌های اصلی هدایت پهپاد در فواصل طولانی، حفظ ارتباط پایدار رادیویی است. پس از محدود شدن دسترسی روسیه به اینترنت ماهواره‌ای Starlink، گزارش‌ها حاکی از آن است که روسیه به فناوری «Mesh Radio» روی آورده است.

در این سامانه، مجموعه‌ای از پهپادها در آسمان نقش تقویت‌کننده سیگنال را ایفا می‌کنند و ارتباط را به‌صورت زنجیره‌ای تا اپراتور منتقل می‌سازند. به این ترتیب، امکان هدایت ریزپرنده‌ای که از پهپاد مادر جدا شده، حتی از فاصله‌های بسیار دور فراهم می‌شود.

چرا خودِ پهپاد مادر به هدف اصابت نمی‌کند؟

به گفته «Dmitry Kozyakin»، طراح ارشد یکی از مراکز توسعه سامانه‌های بدون‌سرنشین روسیه، پهپادهای بزرگ برای طی مسافت‌های طولانی مناسب‌اند، اما چابکی لازم برای هدف قرار دادن نقاط کوچک یا اهداف متحرک را ندارند.

در مقابل، کوادکوپترهای FPV به دلیل ابعاد کوچک و قدرت مانور بالا، می‌توانند با دقت بیشتری به اهداف خاص نزدیک شوند. از این رو، ترکیب یک پهپاد حامل دوربرد با چند ریزپرنده چابک، کارایی عملیاتی بالاتری ایجاد می‌کند.

تغییر توازن هزینه و کارایی

کارشناسان نظامی معتقدند این مدل ترکیبی می‌تواند معادله هزینه و اثربخشی را تغییر دهد. در حالی که برخی موشک‌های هدایت‌شونده قیمت بالایی دارند و برد محدودی را پوشش می‌دهند، استفاده از یک پهپاد مادر ارزان‌قیمت به همراه چند ریزپرنده می‌تواند اهدافی در فاصله‌های بسیار دورتر را با هزینه کمتر مورد اصابت قرار دهد.

آینده «مادر-پهپادها»

تحلیلگران بر این باورند که آنچه امروز مشاهده می‌شود، احتمالاً تنها مرحله نخست این تحول است. برخی پیش‌بینی می‌کنند در آینده پهپادهای حامل بزرگ‌تری توسعه یابند که بتوانند همزمان تعداد بیشتری ریزپرنده را حمل و به‌صورت هماهنگ به اهداف مختلف اعزام کنند؛ رویکردی که می‌تواند شکل نبردهای هوایی را بیش از پیش دگرگون سازد.