سازوکار قیمت‌گذاری طلای جهانی / چرا اونس طلا رکورد زد؟

نوسانات بازارهای جهانی و رشد تقاضای سرمایه‌گذاری، قیمت اونس طلا را به سطوح کم‌سابقه‌ای رسانده است.

کد خبر: ۲۱۲۰۰۱۳

۲۶ بهمن ۱۴۰۴

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از ایسنا، با نوسان شرایط اقتصادی و افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی، افراد بیشتری به دنبال خرید طلا به عنوان یک سرمایه‌گذاری امن هستند. بر همین اساس، شبکه الجزیره در گزارشی، نحوه تعیین ارزش طلا، قیمت سکه‌های طلا در بازارهای مختلف و کشورهایی که بیشترین ذخایر را دارند، بررسی کرده است.

ارزش طلا چگونه اندازه‌گیری می‌شود؟

درک ارزش یک کالای طلا، مستلزم دانستن وزن آن بر حسب اونس تروی در کنار خلوص آن بر حسب قیراط است.

وزن (بر حسب اونس تروی)

وزن طلا و سایر فلزات گرانبها مانند نقره و پلاتین معمولا بر حسب اونس تروی (oz t) اندازه‌گیری می‌شود. یک اونس تروی برابر با ۳۱.۱۰۳۵ گرم است.

با قیمت ۵۰۰۰ دلار هر اونس تروی، یگ گرم طلا حدود ۱۶۰ دلار ارزش دارد و یک شمش طلای استاندارد ۴۰۰ اونسی (۱۲.۴۴ کیلوگرم)، ۲ میلیون دلار قیمت دارد.

اونس تروی با اونس معمولی که ۲۸.۳۵ گرم وزن دارد و برای اندازه‌گیری اقلام روزمره از جمله مواد غذایی استفاده می‌شود، متفاوت است.

خلوص (به قیراط)

قیراط یا عیار (به اختصار K یا ct) خلوص یک کالای طلا را اندازه‌گیری می‌کند. طلای خالص ۲۴ عیار است، در حالی که عیارهای پایین‌تر مانند ۲۲، ۱۸ و ۹ نشان می‌دهند که طلا با فلزات ارزان‌تری مانند نقره، مس یا روی مخلوط شده است.

برای تعیین خلوص طلا، جواهرسازان موظفند عددی مانند ۲۴K یا عددی مانند ۹۹۹ را روی کالا حک کنند که نشان می‌دهد ۹۹.۹ درصد خالص است. برای مثال، طلای ۱۸ عیار معمولا دارای نشان ۷۵۰ است که نشان می‌دهد ۷۵ درصد خالص است.

۲۴ عیار - خلوص ۹۹.۹ درصد - رنگ نارنجی پررنگ، بسیار نرم، هرگز کدر نمی‌شود و بیشتر برای سکه‌ها یا شمش‌های سرمایه‌گذاری استفاده می‌شود.

۲۲ عیار - خلوص ۹۱.۶ درصد - رنگ نارنجی پررنگ، دوام متوسط، مقاوم در برابر کدر شدن و بیشتر برای جواهرات لوکس استفاده می‌شود.

۱۸ عیار - خلوص ۷۵ درصد - رنگ زرد گرم، دوام بالا، با گذشت زمان کمی کدر می‌شود و بیشتر در جواهرات ظریف استفاده می‌شود.

۹ عیار - خلوص ۳۷.۵ درصد - رنگ زرد کم‌رنگ، بالاترین دوام را دارد، با گذشت زمان کدر می‌شود و در جواهرات مقرون‌به‌صرفه استفاده می‌شود.

مقادیر عیار دیگر مانند ۱۴ عیار (۵۸.۳ درصد خلوص) و ۱۰ عیار (۴۱.۷ درصد خلوص) اغلب در بازارهای مختلف در سراسر جهان فروخته می‌شوند.

وقتی جواهرات می‌خرید، قیمت معمولا به قیمت روز طلا، هزینه ساخت آن و هرگونه مالیات بستگی دارد. با دانستن وزن دقیق کالا به گرم و خلوص طلا به قیراط، می‌توان هزینه ساخت را علاوه بر آن محاسبه کرد.

خریداران معمولا نمی‌توانند بر سر قیمت لحظه‌ای طلا مذاکره کنند، اما اغلب می‌توانند بر سر هزینه‌های ساخت آن چانه بزنید.

قیمت نقدی و آتی طلا

قیمت طلا را می‌توان به اشکال مختلف اعلام کرد زیرا این فلز گرانبها به روش‌های مختلفی معامله می‌شود. دو قیمت اصلی طلا که سرمایه‌گذاران باید از آنها مطلع باشند، قیمت‌های نقدی و قیمت‌های آتی طلا هستند.

قیمت نقدی طلا، قیمت فعلی بازار به ازای هر اونس برای طلای فیزیکی به عنوان ماده اولیه است که گاهی اوقات طلای نقدی نامیده می‌شود. صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله در بورس (ETF) طلا که توسط دارایی‌های طلای فیزیکی پشتیبانی می‌شوند، عموما قیمت نقدی طلا را دنبال می‌کنند. قیمت نقدی کمتر از رقمی است که برای خرید سکه، شمش یا جواهرات طلا پرداخت می‌شود، زیرا قیمت کل هزینه پالایش، بازاریابی، هزینه‌های سربار فروشنده و سود را پوشش می‌دهد.

معاملات آتی طلا قراردادهایی هستند که معامله طلا را با قیمت مشخص در تاریخ آینده الزامی می‌کنند. این قراردادها قابل معامله در بورس هستند و نقدینگی بیشتری نسبت به طلای فیزیکی دارند. آنها در تاریخ انقضای قرارداد یا زودتر، چه از نظر مالی و چه از طریق تحویل، تسویه می‌شوند. تسویه نقدی شامل پرداخت سود یا زیان قرارداد به صورت نقدی است. تحویل به این معنی است که فروشنده طلای فیزیکی را با قیمت قرارداد برای خریدار ارسال می‌کند. قیمت معاملات آتی طلا بیش از ۶۵ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت که قوی‌ترین عملکرد سالانه این فلز گرانبها از سال ۱۹۷۹ بود.

قیمت طلا در ۱۰ سال گذشته چهار برابر شده است

طلا هزاران سال است که ارزش‌گذاری شده و کاربردهای مختلفی از ارز گرفته تا جواهرات را دارد. این فلز گرانبها به طور گسترده به عنوان یک دارایی امن، به ویژه در مواقع عدم اطمینان اقتصادی یا نوسانات بازار، در نظر گرفته می‌شود.

تا سال ۱۹۷۱، دلار آمریکا از نظر فیزیکی با وزن خاصی از طلا تعریف می‌شد. تحت استاندارد کلاسیک طلا، تقریبا به مدت یک قرن، از ۱۸۳۴ تا ۱۹۳۳، افراد می‌توانستند به یک بانک مراجعه کرده و ۲۰ دلار را با یک اونس طلا مبادله کنند.

در سال ۱۹۳۳، در بحبوحه رکود بزرگ آمریکا، قیمت برای تحریک اقتصاد به ۳۵ دلار در هر اونس افزایش یافت.

در سال ۱۹۷۱، در زمان ریاست جمهوری ریچارد نیکسون، طلا از دلار جدا شد و قیمت آن توسط عوامل بازار تعیین شد.

در طول ۱۰ سال گذشته، قیمت طلا از ۱۲۵۰ دلار در سال ۲۰۱۶، چهار برابر شده و به حدود ۵۰۰۰ دلار امروز رسیده است.

عواملی که بر قیمت طلا تاثیر می‌گذارند

عرضه و تقاضا، قیمت‌های نقدی و قیمت‌های آتی طلا را تعیین می‌کنند. عواملی که بر عرضه و تقاضای طلا تاثیر می‌گذارند عبارتند از:

رویدادهای ژئوپلیتیکی: طلا یک دارایی امن محسوب می‌شود، به این معنی که می‌تواند ارزش خود را حفظ کند - و گاهی اوقات افزایش می‌یابد - زمانی که سهام و سایر دارایی‌ها بی‌ثبات یا در حال کاهش هستند. رویدادهای ژئوپلیتیکی، مانند درگیری‌های نظامی و اختلافات تجاری، می‌توانند باعث نوسانات قیمت سهام شوند و به نوبه خود، تقاضای بیشتری برای طلا ایجاد کنند.

روند خرید بانک‌های مرکزی: بانک‌های مرکزی برای محافظت در برابر تورم و حمایت از ثبات اقتصادی، طلا را در اختیار دارند. برخلاف ارز سنتی، قیمت طلا به سیستم بانکی که در معرض دستکاری یا فروپاشی است، وابسته نیست. بانک‌های مرکزی بر عرضه جهانی طلا تاثیر می‌گذارند زیرا آنها مقادیر زیادی طلا خرید و فروش می‌کنند.

تورم: بسیاری از سرمایه‌گذاران طلا را یک پوشش موثر در برابر تورم می‌دانند. بنابراین، افزایش قیمت‌ها می‌تواند تقاضای طلا را تحریک کرده و قیمت طلا را بالاتر ببرد.

نرخ بهره: وقتی نرخ بهره افزایش می‌یابد، قیمت طلا می‌تواند کاهش یابد. وقتی نرخ بهره کاهش می‌یابد، قیمت طلا می‌تواند افزایش یابد. این امر تا حدودی به این دلیل اتفاق می‌افتد که طلا سودی پرداخت نمی‌کند. دارایی‌های نقدی و با درآمد ثابت در محیط‌های با نرخ بهره بالاتر ترجیح داده می‌شوند زیرا می‌توانند بازده بالاتری تولید کنند.

تولید معدن: تولید معدنی بر عرضه جهانی طلا تاثیر می‌گذارد، در حالی که هزینه‌های تولید بر قیمت طلا تاثیر می‌گذارند.

قیمت طلا در کشورهای مختلف چگونه تعیین می‌شود؟

قیمت طلا در سطح جهانی بر اساس بازار لحظه‌ای تعیین می‌شود؛ جایی که یک اونس تروی در بورس‌هایی مانند لندن و نیویورک به دلار آمریکا معامله می‌شود. قیمت‌های محلی با تبدیل نرخ دلار به ارزهای داخلی متفاوت است و دلالان برای ضرب، توزیع و تقاضا، نرخ خاصی اضافه می‌کنند.

مالیات و عوارض واردات نیز بر هزینه نهایی تاثیر می‌گذارند: هند ۳ درصد مالیات بر کالا و خدمات اضافه می‌کند، در حالی که بریتانیا و امارات متحده عربی هیچ مالیاتی بر سرمایه‌گذاری‌های طلا اعمال نمی‌کنند.

کشورهای مختلف سکه‌ها و شمش‌های طلای منحصر به فردی تولید می‌کنند که هر کدام ویژگی‌ها و اهمیت فرهنگی خاص خود را دارند. نمونه‌های قابل توجه شامل عقاب طلایی در آمریکا، پاندای طلایی در چین و کروگراند در آفریقای جنوبی است.

کدام کشورها بیشترین ذخایر طلا را دارند؟

آمریکا با ۸۱۳۳ تن، که تقریبا برابر با مجموع سه کشور بعدی است، در صدر ذخایر طلای جهان قرار دارد. آلمان با ۳۳۵۰ تن در جایگاه دوم و ایتالیا با ۲۴۵۱ تن در جایگاه سوم قرار دارند.

فرانسه (۲۴۳۷ تن)، روسیه (۲۳۲۹.۶ تن)، چین (۲۳۰۳.۵ تن)، سوئیس (۱۰۳۹.۹ تن)، هند (۸۸۰.۲ تن)، ژاپن(۸۴۶ تن) و هلند (۶۱۲.۵ تن)، فهرست ۱۰ کشور برتر در میزان ذخایر طلا را تکمیل می‌کنند.