این دو عادت متهمان ردیف اول ابتلا به سرطان هستند/ هشدار جدی برای سلامتی بدن

بیش از یک‌سوم موارد سرطان در جهان با حذف عواملی مانند سیگار، الکل، آلودگی هوا و برخی عفونت‌ها قابل پیشگیری هستند.

کد خبر: ۲۱۲۰۲۶۲

۲۷ بهمن ۱۴۰۴

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از فرارو، تازه‌ترین برآورد‌های جهانی نشان می‌دهد تغییر در برخی عادت‌های روزمره و بهبود شرایط بهداشتی و محیطی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش چشمگیر ابتلا به سرطان داشته باشد.

برخلاف تصور رایج که سرطان را سرنوشتی گریزناپذیر می‌داند، یافته‌های یک تحلیل جدید نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از موارد ابتلا به این بیماری قابل پیشگیری است. آن هم با تغییراتی مشخص در شیوه زندگی و بهبود برخی شرایط محیطی و بهداشتی.

بر اساس ارزیابی جدید سازمان جهانی بهداشت (WHO)، بیش از یک‌سوم موارد سرطان در جهان با مداخله‌های پیشگیرانه قابل اجتناب هستند. این برآورد بار دیگر بر نقش تعیین‌کننده عوامل رفتاری و محیطی در شکل‌گیری سرطان تأکید می‌کند و نشان می‌دهد که سیاست‌گذاری‌های درست و انتخاب‌های فردی آگاهانه می‌توانند جان میلیون‌ها نفر را نجات دهند.

یک‌سوم سرطان‌ها قابل پیشگیری‌اند

طبق این تحلیل که تازه‌ترین داده‌های جهانی را بررسی کرده، در سال ۲۰۲۲ نزدیک به ۱۹ میلیون مورد جدید سرطان در جهان ثبت شده است. از این میان، حدود ۳۸ درصد، یعنی بیش از یک‌سوم، به ۳۰ عامل خطر «قابل تغییر» مرتبط بوده‌اند. به بیان دیگر، میلیون‌ها مورد از این سرطان‌های مرگبار می‌توانستند از طریق مداخلات پزشکی، اصلاح رفتار‌های فردی، کاهش خطرات شغلی یا مقابله با آلاینده‌های محیطی هرگز رخ ندهند.

ایزابل سورجومَتارام، اپیدمیولوژیست پزشکی در سازمان جهانی بهداشت و نویسنده ارشد این تحلیل، می‌گوید: «پرداختن به این عوامل قابل پیشگیری، یکی از قدرتمندترین فرصت‌ها برای کاهش بار جهانی سرطان است.» به گفته او، تمرکز بر پیشگیری نه‌تنها از نظر انسانی بلکه از منظر اقتصادی و اجتماعی نیز اهمیت حیاتی دارد، چرا که درمان سرطان هزینه‌های هنگفتی بر دوش نظام‌های سلامت و خانواده‌ها می‌گذارد.

سیگار؛ عامل شماره یک

در میان تمام عوامل خطر قابل تغییر، مصرف دخانیات در صدر فهرست قرار دارد. بر اساس این گزارش، سیگار کشیدن به تنهایی با ۱۵ درصد از کل موارد سرطان در سال ۲۰۲۲ مرتبط بوده است. این رقم نشان می‌دهد که حذف یا کاهش مصرف دخانیات می‌تواند تأثیری چشمگیر بر کاهش آمار جهانی سرطان داشته باشد.

خطر ناشی از سیگار در مردان حتی بالاتر گزارش شده است. در همان سال، ۲۳ درصد از کل موارد جدید سرطان در مردان در سراسر جهان به مصرف دخانیات نسبت داده شده است. این تفاوت جنسیتی، بازتابی از الگو‌های مصرف بالاتر سیگار در میان مردان در بسیاری از کشورهاست.

با این حال، دود تنها تهدید موجود برای ریه‌ها نیست. آلودگی هوا نیز سهم قابل توجهی در بروز برخی سرطان‌ها دارد، هرچند شدت تأثیر آن در مناطق مختلف جهان متفاوت است. برای مثال، در شرق آسیا حدود ۱۵ درصد از موارد سرطان ریه در زنان به آلودگی هوا نسبت داده شده است. در شمال آفریقا و غرب آسیا نیز نزدیک به ۲۰ درصد از موارد سرطان ریه در مردان با آلودگی هوا مرتبط بوده است. این آمار نشان می‌دهد که سیاست‌های زیست‌محیطی و کنترل آلاینده‌ها می‌توانند به اندازه برنامه‌های ترک سیگار در کاهش خطر سرطان مؤثر باشند.

الکل در جایگاه دوم

پس از دخانیات، مصرف الکل دومین عامل مهم در میان عوامل سبک زندگی قابل تغییر شناخته شده است. بر اساس این تحلیل، نوشیدن الکل مسئول ۳.۲ درصد از کل موارد جدید سرطان در سال ۲۰۲۲ بوده که معادل حدود ۷۰۰ هزار مورد است. اگرچه این درصد در مقایسه با سیگار کمتر به نظر می‌رسد، اما از منظر سلامت عمومی عددی قابل توجه است و نشان می‌دهد حتی مصرف متوسط یا اجتماعی الکل نیز می‌تواند با افزایش خطر برخی سرطان‌ها همراه باشد.

نقش عفونت‌ها و واکسن‌ها

عفونت‌ها نیز سهم مهمی در بروز سرطان دارند. حدود ۱۰ درصد از موارد جدید سرطان در سال ۲۰۲۲ با عوامل عفونی مرتبط بوده‌اند. در میان زنان، بیشترین سهم سرطان‌های قابل پیشگیری به ویروس پاپیلومای انسانی پرخطر (HPV) مربوط می‌شود؛ ویروسی که می‌تواند به سرطان دهانه رحم منجر شود.

در سال‌های اخیر، واکسن HPV به عنوان ابزاری مؤثر برای پیشگیری از بسیاری از بیماری‌های مرتبط با این ویروس معرفی شده است. با وجود در دسترس بودن این واکسن، پوشش واکسیناسیون در بسیاری از نقاط جهان همچنان پایین است. کارشناسان معتقدند گسترش برنامه‌های واکسیناسیون می‌تواند به شکل قابل توجهی از بروز سرطان دهانه رحم و برخی دیگر از سرطان‌های مرتبط با HPV جلوگیری کند.

سرطان معده و نابرابری‌های بهداشتی

سرطان معده نیز در این گزارش مورد توجه قرار گرفته است. این نوع سرطان در مردان شیوع بیشتری دارد و اغلب با مصرف دخانیات و همچنین عفونت‌هایی مرتبط است که در نتیجه تراکم بالای جمعیت، بهداشت ناکافی و دسترسی محدود به آب سالم شکل می‌گیرند. چنین یافته‌هایی نشان می‌دهد که مبارزه با سرطان تنها به انتخاب‌های فردی محدود نمی‌شود، بلکه به بهبود زیرساخت‌های بهداشتی و شرایط زندگی نیز وابسته است.

اطلاعات دقیق‌تر برای سیاست‌گذاری مؤثرتر

آندره ایلباوی، مسئول تیم کنترل سرطان در سازمان جهانی بهداشت و از نویسندگان این تحلیل، تأکید می‌کند که بررسی الگو‌های ابتلا در کشور‌های مختلف و میان گروه‌های جمعیتی گوناگون می‌تواند اطلاعات دقیق‌تری در اختیار دولت‌ها و شهروندان قرار دهد. به گفته او: «با تحلیل این الگو‌ها می‌توانیم به دولت‌ها و افراد کمک کنیم تا پیش از آنکه سرطان آغاز شود، از بسیاری از موارد آن پیشگیری کنند.»

در مجموع، پیام این گزارش روشن است: اگرچه سرطان همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت در جهان به شمار می‌رود، اما بخش قابل توجهی از آن از پیش تعیین‌شده نیست. کاهش مصرف دخانیات و قطع مصرف الکل، مقابله با آلودگی هوا، گسترش واکسیناسیون، بهبود شرایط بهداشتی و افزایش آگاهی عمومی، همگی ابزار‌هایی در دسترس برای کاهش بار این بیماری هستند. به بیان دیگر، پیشگیری همچنان مؤثرترین سلاح در برابر بسیاری از انواع سرطان است. سلاحی که استفاده از آن نیازمند اراده فردی و تعهد جمعی است.