اقتصاد آنلاین بررسی می‌کند؛

جهش پاییزی قیمت تولیدات کشاورزی؛ سفره‌ها کوچک‌تر می‌شوند؟

افزایش ۸۵ درصدی تورم تولیدکننده در بخش کشاورزی طی پاییز ۱۴۰۴، سیگنالی جدی برای رشد قیمت کالاهای خوراکی است؛ موضوعی که می‌تواند در آستانه ماه‌های ابتدایی سال آینده فشار بیشتری بر معیشت خانوارها وارد کند.

کد خبر: ۲۱۲۲۰۷۰

۰۵ اسفند ۱۴۰۴

به گزارش اقتصاد آنلاین، شاخص قیمت کل تولیدکننده در فصل پاییز ۱۴۰۴ به عدد ۳۸۷.۱ رسید؛ رقمی که از تشدید فشار‌های قیمتی در مبادی تولید حکایت دارد و می‌تواند زنگ هشدار تازه‌ای برای بازار مصرف باشد.

بر اساس آمار مرکز آمار، این شاخص نسبت به فصل قبل ۱۳.۸ درصد افزایش یافته است، در مقایسه با فصل مشابه سال قبل رشد ۵۳.۷ درصدی را ثبت کرده و تورم سالانه آن در چهار فصل منتهی به پاییز ۱۴۰۴ به ۴۵.۵ درصد رسیده است.

به بیان ساده، میانگین قیمت دریافتی تولیدکنندگان داخلی برای محصولاتشان در پاییز امسال نسبت به پاییز سال گذشته بیش از ۵۳ درصد افزایش داشته است؛ روندی که در صورت تداوم، می‌تواند به موج جدیدی از افزایش قیمت‌ها در سطح مصرف‌کننده منجر شود.

تورم دو رقمی فصلی؛ سیگنال روشن افزایش هزینه‌ها

افزایش ۱۳.۸ درصدی شاخص قیمت تولیدکننده نسبت به تابستان ۱۴۰۴ نشان می‌دهد هزینه‌های تولید در بازه‌ای کوتاه‌مدت با شتاب قابل توجهی رشد کرده است. تورم فصلی در این سطح را می‌توان به چند عامل نسبت داد که مهمترین آنها حذف ارز ترجیحی است.

مشخصا حذف ارز ترجیحی از یک‌سو و رشد نرخ ارز مرکز مبادله سبب می‌شود که قیمت کالا‌های وارداتی، به عنوان ماده خام اکثر تولیدی‌ها، افزایش یافته که به صورت مقطعی در تورم تولیدکننده منعکس می‌شود. همچنین افزایش رشد هزینه‌های انرژی به ویژه گاز، می‌تواند عامل دیگری بر رشد ارتفاع این شاخص باشد.

از آنجا که شاخص قیمت تولیدکننده یکی از شاخص‌های پیش‌نگر تورم مصرف‌کننده محسوب می‌شود، رشد قابل توجه آن می‌تواند به معنای انتقال تدریجی این افزایش هزینه‌ها به بازار خرده‌فروشی در ماه‌های آینده باشد.

البته دی و بهمن ماه، بخش قابل توجهی از تاثیر تورم تولیدکننده را در شاخص قیمت مصرف کننده دیدیم. اما به نظر می‌رسد بخشی از آن همچنان انتقال پیدا نکرده که در کنار افزایش تقاضای مردم در شب عید، افزایش قیمت مصرف کننده کماکان محتمل است.

کشاورزی در صدر گرانی؛ تورم ۸۵.۱ درصدی نقطه‌به‌نقطه

بررسی جزئیات آماری نشان می‌دهد بیشترین تورم نقطه‌به‌نقطه در پاییز ۱۴۰۴ مربوط به گروه «کشاورزی» با ثبت رشد ۸۵.۱ درصدی بوده است. این رقم به‌طور معناداری بالاتر از میانگین کل شاخص است و از جهش سنگین قیمت محصولات کشاورزی در مبادی تولید حکایت دارد.

با توجه به سهم بالای کالا‌های خوراکی در سبد هزینه خانوار، تداوم این روند می‌تواند آثار مستقیم و ملموسی بر معیشت خانوارها، به‌ویژه دهک‌های پایین درآمدی، داشته باشد.

خدمات کم‌تورم‌تر از سایر بخش‌ها

در مقابل، کمترین تورم نقطه‌به‌نقطه در پاییز امسال به گروه «خدمات» اختصاص داشته که رشد ۴۵.۱ درصدی را ثبت کرده است. هرچند این رقم نیز بالا و قابل توجه است، اما در مقایسه با بخش کشاورزی شکاف قابل ملاحظه‌ای دارد.

این تفاوت نشان می‌دهد فشار هزینه‌ها در بخش تولید کالا‌های کشاورزی به‌مراتب شدیدتر از بخش خدمات بوده است؛ موضوعی که می‌تواند ساختار تورم ماه‌های آتی را به سمت افزایش بیشتر قیمت مواد غذایی و کالا‌های وابسته سوق دهد.

چشم‌انداز بازار؛ آیا موج گرانی به مصرف‌کننده می‌رسد؟

کارشناسان اقتصادی معتقدند شاخص قیمت تولیدکننده معمولا با یک وقفه زمانی بر شاخص قیمت مصرف‌کننده اثر می‌گذارد؛ بنابراین رشد ۵۳.۷ درصدی تورم نقطه‌به‌نقطه در پاییز می‌تواند نشانه‌ای از فشار افزایشی بر قیمت کالا‌های مصرفی در ماه‌های آینده باشد؛ به‌ویژه در حوزه مواد غذایی که هم‌اکنون نیز سهم قابل توجهی از هزینه خانوار را به خود اختصاص داده است.

البته همان‌طور که اشاره شد، بخش قابل توجهی از این افزایش قیمت‌ها، متاثر از حذف ارز ترجیحی بوده که در دو ماه دی و بهمن، تخلیه شدند. اما درصد اختلاف بین تورم تولید کننده و مصرف کننده، رشد قیمت مصرف‌کننده در ماه‌های آینده را حکایت می‌کند.

در مجموع، آمار‌های پاییز ۱۴۰۴ از تعمیق فشار تورمی در بخش تولید، به‌ویژه در حوزه کشاورزی، حکایت دارد. در صورتی که سیاست‌های کنترلی در حوزه هزینه‌های تولید و تنظیم بازار به‌موقع و هدفمند اعمال نشود، احتمال سرریز این موج قیمتی به سفره خانوار‌ها بیش از پیش تقویت خواهد شد؛ موضوعی که می‌تواند ماه‌های ابتدایی سال آینده را نیز به دوره‌ای حساس برای بازار کالا‌های اساسی تبدیل کند.