ماموریت فوری بانک مرکزی برای توسعه چک الکترونیک / ضرورت حذف چک‌های کاغذی

یک نماینده مجلس با اشاره به مزایای امنیتی و کارکردی چک الکترونیک، از بانک مرکزی خواست در شرایط حساس کنونی روند حذف چک‌های کاغذی را تسریع کرده و زمینه استفاده گسترده از چک الکترونیک را در نظام بانکی فراهم کند.

کد خبر: ۲۱۲۹۷۰۵

۱۶ فروردين ۱۴۰۵

به گزارش اقتصاد آنلاین؛ توسعه ابزار‌های پرداخت الکترونیکی طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین سیاست‌های نظام بانکی برای افزایش امنیت و سهولت مبادلات تبدیل شده است.

در این میان، با توجه به دردسر‌های همیشگی چک‌های کاغذی، «چک الکترونیک» به عنوان یک جایگزین نوین و کاملاً ایمن پا به عرصه گذاشته است؛ ابزاری که می‌تواند خط بطلانی بر تمام مشکلات و مخاطرات سیستم سنتی بکشد.

در این سازوکار مدرن، خطراتی مانند جعل چک، مفقود شدن، سرقت یا عدم تطابق مندرجات عملاً به صفر می‌رسد، چرا که تمامی فرآیند صدور، انتقال و وصول چک در بستر‌های امن الکترونیکی ثبت و کنترل می‌شود.

از سوی دیگر، با حذف نیاز به مراجعه حضوری برای دریافت دسته‌چک یا انتقال و وصول آن، گام بزرگی در جهت رفاه مردم برداشته می‌شود. اهمیت این تحول تا جایی است که قانون‌گذار در برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت، بانک مرکزی را مکلف کرده تا با برنامه‌ریزی دقیق، پرونده تولید چک کاغذی را تا پایان سال سوم برنامه برای همیشه ببندد.

با این حال، کارشناسان معتقدند با توجه به زیرساخت‌های موجود و مزایای غیرقابل انکار این طرح، استقرار کامل چک الکترونیک نباید مشمول زمان شود و نیازمند یک اقدام ضربتی است.

کاهش ازدحام بانکی؛ یک ضرورت امنیتی در شرایط حساس

در همین راستا ابوالفضل ابوترابی‌فرد، نماینده مردم نجف‌آباد، تیران و کرون در مجلس در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس با اشاره به مزایای متعدد و غیرقابل انکار چک الکترونیک اظهار کرد: «استفاده از چک‌های الکترونیکی می‌تواند تحول قابل توجهی در نظام مبادلات مالی کشور ایجاد کند. مهم‌ترین مزیت آن نیز کاهش مراجعات حضوری مردم به شعب بانکی است. در شرایط عادی نیز ازدحام در بانک‌ها یکی از مشکلات شهروندان محسوب می‌شود، اما در شرایط جنگی و امنیتی، این موضوع اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.»

وی با تاکید بر لزوم مدیریت تجمعات افزود: «در شرایطی که کشور با تهدیدات و شرایط خاص مواجه است، تجمع مردم در اماکن پرتردد مانند شعب بانک‌ها می‌تواند مخاطراتی ایجاد کند. در حال حاضر افراد برای دریافت دسته‌چک، تحویل چک به طرف مقابل یا حتی وصول آن ناچار به مراجعه حضوری به بانک هستند و این مسئله باعث افزایش ازدحام در شعب می‌شود؛ در حالی که با توسعه کامل چک الکترونیک می‌توان بسیاری از این مراجعات را به طور کامل حذف کرد.»

پایان کابوس سرقت و مفقودی در مبادلات بین‌شهری

این نماینده مجلس در ادامه به چالش‌های همیشگی فعالان اقتصادی در مبادلات فیزیکی اشاره کرد و گفت: «در بسیاری از معاملات، به‌ویژه در مبادلات بین شهر‌ها یا در فرآیند‌هایی مانند دریافت تسهیلات از پلتفرم‌های مالی، صادرکننده چک مجبور است برگه چک را از طریق پست یا روش‌های دیگر برای گیرنده ارسال کند. این فرآیند هم زمان‌بر است و هم ریسک‌هایی مانند گم شدن یا سوءاستفاده را به همراه دارد.»

ابوترابی‌فرد تصریح کرد: «در حالی که با گسترش چک الکترونیک، انتقال چک می‌تواند تنها در چند ثانیه و بدون نیاز به هیچ‌گونه جابه‌جایی فیزیکی و با بالاترین ضریب امنیتی انجام شود.»

تکلیف قانونی بانک مرکزی؛ تعلل جایز نیست

عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شورا‌ها با یادآوری تکالیف بالادستی در این حوزه بیان کرد: «در قانون برنامه هفتم پیشرفت، صراحتاً پیش‌بینی شده است که بانک مرکزی باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کند که تا پایان سال سوم برنامه، تولید چک کاغذی متوقف و نسخه الکترونیک آن جایگزین شود. این موضوع نشان‌دهنده اهمیت راهبردی چک الکترونیک در نظام مالی کشور است.»

ابوترابی‌فرد در پایان با تأکید بر لزوم اقدام فوری نهاد‌های متولی خاطرنشان کرد: «با توجه به شرایط فعلی کشور و ضرورت گسترش خدمات غیرحضوری در نظام بانکی، انتظار می‌رود بانک مرکزی با قید فوریت موانع اجرایی چک الکترونیک را برطرف کرده و زمینه استفاده فراگیر از آن را فراهم کند. تسریع در جایگزینی کامل چک‌های کاغذی با نسخه الکترونیک می‌تواند علاوه بر افزایش بی‌نظیر امنیت و شفافیت مبادلات، به کاهش مراجعات حضوری، صرفه‌جویی در زمان و هزینه مردم و در نهایت ارتقای کارایی نظام بانکی کشور کمک شایانی کند.»