اقتصادآنلاین گزارش می‌دهد؛

آتش‌بس شکننده در آستانه مذاكرات؛ اختلاف بر سر دستور کار گفت‌وگوها

پاکستان برای برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا در میانه آتش‌بسی شکننده آماده می‌شود.

کد خبر: ۲۱۳۰۶۴۳

۲۱ فروردين ۱۴۰۵

اقتصادآنلاین، امیرمحمد حسینی: اسلام‌آباد، با تعطیلی دو روزه پنج‌شنبه و جمعه، به استقبال مذاکرات آمریکا و ایران برای پایان جنگ می‌رود. آتش‌بس دو هفته‌ای، اما آنقدر شکننده به نظر می‌رسد که حتی تردید‌هایی درباره برگزاری این مذاکرات به میان آمده است.

هرچند که بعید است دست‌کم، دور نخست مذاکرات در پاکستان برگزار نشود.

در حالی که به نظر می‌رسد اسرائیل تلاش می‌کند تا این آتش‌بس را با تداوم حمله به لبنان برهم بزند.

کاخ سفید اعلام کرده قرار است مذاکرات روز شنبه برگزار شود.

محمدباقر قالیباف رییس مجلس که احتمالا سرپرست هیات ایران در پاکستان خواهد بود، آمریکا را به نقض آتش‌بس به دلیل حمله به لبنان و رد حق غنی‌سازی و تجاوز به آسمان تهران با پهپاد متهم کرده است.

او در آخرین اظهارنظر خود با اشاره به حمله به لبنان و نقض آتش‌بس، در پستی به زبان انگلیسی نوشته که زمان در حال اتمام است.

اشاره‌ای به اینکه در صورت عدم توقف حملات به حزب‌الله لبنان ایران در مذاکرات شرکت نخواهد کرد.

لبنان جزیی از آتش‌بس بوده؟

اختلاف اصلی بر سر لبنان است که آتش‌بس را شکننده می‌کند. جایی که اسرائیل، سنگین‌ترین حملات را از آغاز جنگ تاکنون به بیروت انجام داد و طبق ادعای خود مواضع حزب‌الله در ضاحیه جنوبی را هدف قرار داد.

گفته می‌شود در این حملات تاکنون ۲۵۰ تن کشته و بیش از هزار نفر زخمی شده‌اند.

پس از این حملات ارتش اسرائیل مدعی شد که لبنان شامل توافق آتش‌بس نیست و به حملات خود و حتی پیشروی زمینی در جنوب لبنان ادامه خواهد داد.

اما مقامات جمهوری اسلامی ایران از جمله قالیباف تاکید دارند که توقف حملات به حزب‌الله لبنان جزئی از توافق آتش‌بس دو هفته بوده است.

با این حال دونالد ترامپ رییس‌جمهور آمریکا مدعی است که لبنان شامل آتش‌بس نبوده.

البته او این اظهارنظر را چند ساعت پس از حملات گسترده اسرائیل به حزب‌الله مطرح کرده است. نکته‌ای که شائبه حمایت ترامپ از عمل انجام‌شده و بدون هماهنگی را به وجود می‌آورد.

آن هم در حالی که حتی اتحادیه اروپا و چند کشور اروپایی از جمله فرانسه نیز اعلام کرده‌اند که آتش‌بس باید شامل لبنان نیز باشد.

روزنامه وال استریت ژورنال گزارش داده که ترامپ تماسی کوتاه و تند با نتانیاهو درباره لبنان داشته است.

هرچه هست، آمریکا در ظاهر حمایت کاملی از حملات اسرائیل به لبنان انجام دادند.

جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهور و کسی که سرپرست هیات مذاکره‌کننده آمریکا در پاکستان خواهد بود نیز این ادعا را تکرار کرده است. او گفته که لبنان ارتباطی به آتش‌بس دو هفته‌ای ندارد.

با این حال چندی بعد از این اظهارات اخباری به نقل از ونس منتشر شد که گفته اسرائیل با تعلیق حملات به لبنان در طول مذاکره با ایران موافقت کرده است. اگر این اخبار صحت داشته باشد، نشان از تلاش معاون رییس‌جمهور آمریکا برای برهم‌نخوردن آتش‌بس و مذاکره با جمهوری اسلامی ایران دارد.

احتمال حمله سپاه به اسرائیل

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اعلام کرده که در صورت تداوم حمله به حزب‌الله، به حملات اسرائیل به حزب‌الله پاسخ می‌دهد. سردار مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران نیز با انتشار پستی در شبکه ایکس نوشته که سپاه در تدارک حمله به اسرائیل در پاسخ حملات به حزب‌الله است.

این مواضع در کنار موضع‌گیری قالیباف مبنی بر نقض آتش‌بس از سوی آمریکا، تردید‌هایی درباره برگزاری مذاکرات آتش‌بس به وجود آورده است. به ویژه آنکه قالیباف تاکید کرده که در چنین شرایطی، آتش‌بس و مذاکره بی‌معنی است.

اما همزمان سپاه پاسداران در بیانیه‌ای اعلام کرده که از زمان برقراری آتش‌بس هیچ جمله‌ای انجام نداده است.

سفیر ایران در پاکستان نیز در پستی در شبکه ایکس، نوشت که باوجود نقض آتش‌بس، هیات ایرانی برای ورود به اسلام‌آباد برای شرکت در مذاکرات با آمریکا آماده می‌شود.

اما این پست به سرعت پاک شد تا نشان دهد همچنان برگزاری مذاکرات را قطعی دانست.

اخبار ضدونقیض در ایران

نکته دیگری که اخبار ضدونقیض نشان می‌دهد، وجود برخی تردید‌ها درباره مذاکره یا عدم مذاکره با آمریکا است.

مجریان و کارشناسان صداوسیما رویکرد ضدمذاکره خود را پیش می‌برند تا روشن شود همچنان بخشی از حاکمیت مخالف این ایده است.

پس از آتش‌بس بامداد چهارشنبه، شورای عالی امنیت ملی در بیانیه خود تاکید کرده که فرآیند مذاکرات زیر نظر رهبر انقلاب و سطوح عالی نظام پیش می‌رود و بر ضرورت اجتناب از تفرقه در این زمینه تاکید کرده بود.

وزن سنگین‌ میدان در دیپلماسی

تا اینجا سرپرست هیات ایرانی در مذاکرات نیز به شکل رسمی معرفی نشده است؛ یا به دلایل امنیتی یا وجود برخی اختلاف‌نظر‌ها در این زمینه.

البته خطیب‌زاده معاون وزیر خارجه گفته که احتمالا ریاست هیات ایرانی به عهده محمدباقر قالیباف رئیس مجلس است.

منابع آگاه به اقتصادآنلاین در این مذاکرات محمدباقر ذوالقدر دبیر شورای عالی امنیت نیز در کنار عراقچی و مجید تخت روانچی معاون وزیر خارجه در این مذاکرات حضور دارند.

از طرف دیگر جی‌دی ونس معاون ترامپ هیات آمریکایی را سرپرستی می‌کند. فرمانده سنتکام نیز در این مذاکرات حاضر است.

پاکستان نیز به عنوان میزبان، نخست وزیر، وزیر خارجه و رییس ستاد ارتش خود را در مذاکرات خواهد داشت.

مشخص نیست که هیات پاکستانی نقش میانجی دارد یا مذاکرات به صورت مستقیم برگزار خواهد شد.

اما حضور چهره‌های جدید و نظامی در هیات‌های نشان از اهمیت نظامی‌ها در این گفت‌وگوها دارد.

قالیباف به عنوان رییس مجلس، از فرماندهان سپاه و فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران بوده است.

ذوالقدر دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز از فرماندهان سپاه و چهره‌های امنیتی است.

در سوی دیگر نیز فرمانده سنتکام نیز به عنوان یکی از فرماندهان محوری در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در مذاکرات حاضر است.

اختلاف بر سر دستور کار مذاکرات

اما اگر مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان برگزار شود، دستور کار مذاکرات نیز محل بحث خواهد بود.

ترامپ در ابتدا پست عباس عراقچی وزیر خارجه را به عنوان بیانیه رسمی ایران درباره آتش‌بس بازنشر کرد. عراقچی در این پست از پذیرش کلیات پیشنهادات ۱۰ گانه ایران خبر می‌داد.

اما سپس ترامپ پس از انتقاد‌های بسیار از مخالفان و حتی همراه خود در حزب جمهوری‌خواه، ادعا کرد که پیشنهاداتی که شورای عالی امنیت ایران مطرح کرده پیشنهاداتی نیست که به آمریکا ارائه شده است.

این در حالی است که مقامات جمهوری اسلامی ایران تاکید دارند که شروط ۱۰ گانه مبنایی برای مذاکرات در پاکستان خواهد بود.

طبق اعلام رسمی، شرایط جدید تنگه هرمز، رفع همه تحریم‌ها، پذیرش حق غنی‌سازی و توقف حملات به ایران و گروه‌های هم‌پیمان آن در منطقه و تضمین عدم حمله دوباره از جمله شروط ایران بوده است.

در نقطه مقابل، اما آمریکا می‌گوید که از خواسته‌هایش مبنی بر توقف غنی‌سازی، محدودیت برنامه موشکی، خروج ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی و موضوعات مربوط به امنیت منطقه‌ای دست نکشیده است.

در چنین شرایطی، باید دید که سرانجام مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان در میانه آتش‌بسی شکننده برگزار می‌شود یا نه و در صورت برگزاری دو طرف تا چه اندازه برای رسیدن به توافق گام‌های موثر برخواهند داشت.