ادعای فاکس‌نیوز درباره مسیر جدید ایران برای دور زدن تحریم‌ها

یک رسانه آمریکایی با استناد به گزارش یک اندیشکده، مدعی نفوذ تهران در گرجستان برای مقابله با تحریم‌ها شد.

کد خبر: ۲۱۳۱۲۱۱

۲۳ فروردين ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از تسنیم، شبکه تلویزیونی فاکس‌نیوز آمریکا در گزارشی مدعی شد که ایران از گرجستان به عنوان کانالی برای دور زدن تحریم‌های غرب و تأمین مالی زیرساخت‌های نظامی خود استفاده می‌کند.

این گزارش بر پایه مطالعه‌ای از اندیشکده آمریکایی «هادسون» تنظیم شده است که در آن به بررسی علاقه فزاینده تهران به منطقه قفقاز جنوبی و به‌ویژه تعمیق روابط با گرجستان پرداخته شده است.

در این مقاله ادعا شده است که ایران در مواجهه با آنچه «انزوای فزاینده در منطقه» خوانده شده، در تلاش برای توسعه کانال‌های اقتصادی و لجستیکی جدید است. در این چارچوب، گرجستان که سال‌ها به دنبال همگرایی با غرب بوده و به عنوان عضو بالقوه ناتو و اتحادیه اروپا در نظر گرفته می‌شد، اکنون به تدریج در مدار منافع راهبردی تهران قرار می‌گیرد.

گیورگی کاندلاکی، یکی از نویسندگان این گزارش، در مصاحبه‌ای مدعی شد که این تغییر در سیاست خارجی تفلیس، هم برای توسعه داخلی گرجستان و هم برای منافع آمریکا در منطقه یک تهدید محسوب می‌شود.

این رسانه آمریکایی در ادامه فضاسازی‌های خود، توجه ویژه‌ای به شعبه جامعة‌المصطفی در گرجستان نشان داده و با استناد به ادعاهای گروه ضدایرانی «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» (UANI)، آن را ابزاری برای گسترش نفوذ ایدئولوژیک ایران معرفی کرده است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز پیشتر در سال 2020 در بیانیه‌ای ادعا کرده بود که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی قدس از این مرکز علمی در گرجستان به عنوان بخشی از شبکه بین‌المللی خود و همچنین کانالی برای پیشبرد منافع امنیتی ایران استفاده می‌کنند.

این بیانیه همچنین در ادامه ادعاهای خود افزوده بود که این دانشگاه مبادلات دانشجویی را با هدف توسعه منابع اطلاعاتی برای ایران تسهیل می‌کند.

مقاله فاکس‌نیوز همچنین در ادامه سناریوسازی‌های همیشگی رسانه‌های غربی، به چند پرونده ادعایی اشاره می‌کند که گویا ایران از شهروندان گرجستانیِ همسو برای انجام عملیات‌های برون‌مرزی در راستای سیاست‌های خود استفاده کرده است.

اگرچه هرگز هیچ ارتباطی میان این موارد با دولت تفلیس ثابت نشده است، اما در این گزارش ادعا شده که یک شهروند گرجی که با جرایم سازمان‌یافته مرتبط بوده، به نام آگیل اصلانوف در سال 2022 توسط نیروی قدس مأمور ترور یک چهره برجسته یهودی در جمهوری آذربایجان شده است. همچنین به پرونده دیگری در سال 2025 اشاره شده که در آن شهروند دیگری به نام پولاد عمروف در دادگاه فدرال نیویورک به اتهام واهی تلاش برای ترور یک فعال ضدایرانی (مسیح علی‌نژاد) به 25 سال زندان محکوم شد.

نویسنده گزارش یادآور می‌شود که پس از «انقلاب رز» در سال 2003، گرجستان شراکت خود را با واشنگتن تقویت کرد، در ماموریت‌های نظامی در عراق و افغانستان شرکت جست و در سال 2009 منشور شراکت استراتژیک را امضا کرد که نماد گرایش به غرب بود. اما این روند پس از روی کار آمدن حزب «رؤیای گرجستان» در سال 2012 به تدریج تغییر کرد. این تغییرات با بازتوزیع قدرت و شکل‌گیری نخبگان سیاسی جدید در گرجستان مرتبط دانسته شده است.

فاکس‌نیوز همچنین به تحولات سال 2024 اشاره می‌کند؛ زمانی که سالومه زورابیشویلی از ریاست‌جمهوری کنار رفت و میخائیل کاولاشویلی جایگزین وی شد که این امر بر مسیر سیاست خارجی کشور تأثیر گذاشت. در این مقاله آمده است: «ایراکلی کوباخیدزه، نخست‌وزیر گرجستان، در ماه می 2024 برای شرکت در مراسم تشییع پیکر ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور فقید ایران و بار دیگر در ماه جولای برای حضور در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان به تهران سفر کرد و خبرگزاری‌های ایرانی گزارش دادند که رهبران دو کشور از رشد روابط دوجانبه تمجید کرده‌اند.»

دور زدن تحریم‌های نفتی؛ محور نگرانی‌های اقتصادی غرب

در بخش اقتصادی نیز، یک سازمان غیردولتی گرجستانی موسوم به «ایده مدنی» (Civic IDEA) ادعا کرده است که ده‌ها شرکت ثبت‌شده در گرجستان بین سال‌های 2022 تا 2025 محصولات نفتی و نفت خام از ایران وارد کرده‌اند. بر اساس ادعای این سازمان، برخی از این شرکت‌ها با حامیان مالی حزب حاکم مرتبط هستند که به زعم نویسندگان، سؤالات بیشتری را درباره پیوند منافع سیاسی و اقتصادی ایجاد می‌کند. در پایان این مقاله اشاره شده است که دولت گرجستان به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخی نداده و نماینده هیئت ایران در سازمان ملل نیز از اظهارنظر درباره این روابط خودداری کرده است.

در بخش پایانی گزارش فاکس‌نیوز به بستر انتشار این ادعاها اشاره شده است.

مطالعه اندیشکده هادسون با عنوان «چرخش گرجستان به سوی ایران: گسترش سریع نفوذ تهران در کشوری که روزگاری متحد کلیدی آمریکا بود» در سوم مارس منتشر شد.

لوک کافی و گیورگی کاندلاکی نویسندگان آن مدعی‌اند نفوذ سیاسی، مذهبی، اقتصادی و فرهنگی ایران در گرجستان به‌شدت افزایش یافته و بخشی از یک تغییر ژئوپلیتیک گسترده‌تر در کنار نزدیکی به مسکو است که به تضعیف نهادهای دموکراتیک و سنتی غرب‌گرای این کشور می‌انجامد. چند روز پس از انتشار این مطالعه در 7 مارس، سرویس امنیت دولتی گرجستان چندین چهره از جمله وزیر دفاع پیشین و نویسنده این گزارش را برای بازجویی احضار کرد.