بقایی: می‌توانیم بگوییم که با توافق فاصله کمی داریم اگر ...

اسماعیل بقایی گفت: هر زمان احساس کنیم منافع ملت ایران تأمین شده آن زمان می‌توانیم بگوییم که با توافق فاصله کمی داریم.

کد خبر: ۲۱۳۲۲۱۶

۲۹ فروردين ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از مهر، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه در گفت‌وگو با برنامه «گفت‌وگوی ویژه خبری» صدا و سیما به پرسش‌هایی درباره آخرین وضعیت مذاکرات میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده و نتایج سفر فیلد مارشال «عاصم منیر»، فرمانده ارتش پاکستان به تهران پاسخ داد.

هر زمان احساس کنیم منافع ملت ایران تأمین شده آن زمان می‌توانیم بگوییم که با توافق فاصله کمی داریم

سخنگوی وزارت خارجه درباره اظهارات رئیس‌جمهور و دیگر مقامات آمریکا درباره جزئیات مذاکرات گفت: من در مورد دیدگاه‌های مقام‌های آمریکایی نظری نمی‌دهم. ما باید متمرکز باشیم بر کار خودمان. اگر بخواهیم هوش و حواسمان معطوف لفاظی‌های رسانه‌ای طرف‌های مقابل قرار بگیرد، ممکن است تمرکزمان را به نوعی دچار مشکل کند. هر زمان احساس کنیم مصالح و منافع جمهوری اسلامی ایران، منافع و حقوق ملت ایران در قالب یک توافق لحاظ و تأمین شده است، حتماً آن زمان می‌توانیم بگوییم که ما با توافق فاصله کمی داریم. این موضوع را باید مراجع ذی‌ربط نظام تشخیص دهند.

بقائی گفت: وظیفه ما در وزارت امور خارجه و در دستگاه دیپلماسی، این است که بر اساس دستورالعمل‌هایی که به ما اعلام می‌شود عمل کنیم.

وزارت امور خارجه خود نقش و تأثیر بسیار مهمی در تصمیم‌سازی دارد و موظف است دیدگاه‌های کارشناسی خود را بیان کند اما نهایتاً بر اساس تصمیم‌هایی که اتخاذ می‌شود، ما موظف هستیم آن‌ها را پیگیری کنیم و این کار را با جدیت انجام خواهیم داد. برای ما مهم است که خطوط قرمز مورد نظر کشورمان رعایت شود و مصالح و منافع کشور تأمین گردد. در آن صورت است که به نحو مقتضی اعلام خواهد شد که آیا ما به یک تفاهم نزدیک هستیم یا همچنان فاصله داریم.

توقف کامل جنگ برای ایران بسیار مهم است/ مذاکره یک بسته است و قابل تفکیک نیست

سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به اینکه مذاکره در حقیقت بسته‌ای از جزئیات است، خاطرنشان کرد: مذاکره در رابطه با پایان کامل جنگ، یا آنچه از آن با عنوان "خاتمه جنگ" نام برده می‌شود، اجزای مختلفی دارد که در مورد آن‌ها گفت‌وگو شده است. طرح ده‌بندی برای رفع تحریم‌ها برای ما بسیار مهم است. موضوع جبران خسارات وارده در جریان جنگ تحمیلی اهمیت ویژه‌ای دارد و اینکه مطمئن شویم جنگ به‌طور کامل متوقف می‌شود، برای ما حائز اهمیت است. موضوعی که در بحث آتش‌بس نیز نشان دادیم این بود که توقف جنگ در همه جبهه‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی ادامه داد: این موارد باید به‌عنوان یک بسته واحد دیده شوند و نمی‌توانیم هیچ‌کدام از اجزای آن را از یکدیگر تفکیک کنیم. باید همه این موارد را در کنار هم ببینیم تا یک توازن در "داده‌ها و ستانده‌ها" ایجاد شود.

اکنون دیگر ابهامی در رابطه با هیچ‌یک از بخش‌ها یا موضوعات مذاکراتی وجود ندارد

سخنگوی وزارت خارجه درباره نتیجه مذاکرات فرمانده ارتش پاکستان در تهران در دو روز اخیر گفت: می‌توانم بگویم در نشست اخیر هیئت پاکستانی در تهران، خیلی بیشتر از گذشته روشن شد که فاصله‌مان در چه بخش‌هایی ترمیم شده و می‌توانیم با راه‌حل‌های مبتکرانه، روش‌های مرزی و دوجانبه‌ای برای حل اختلاف پیدا کنیم و در چه مواردی واقعاً برای ما خط قرمز محسوب می‌شود. اجازه بدهم خیلی وارد جزئیات نشوم، چون این بحث‌ها کماکان ادامه دارد؛ اما آنچه می‌توانم با قطعیت به شما بگویم این است که اکنون دیگر ابهامی در رابطه با هیچ‌یک از بخش‌ها یا موضوعات مذاکراتی وجود ندارد.

وی ادامه داد: مواضع ما بسیار روشن بیان شد؛ نه تنها توسط وزارت خارجه، بلکه در دیدارهایی که هیئت پاکستانی با رئیس‌جمهور محترم، آقای قالیباف و مقامات نظامی داشتند، همه‌چیز روشن است. این را از این جهت می‌گویم که مذاکرات این چند روز با دوره‌های قبل متفاوت است. مذاکرات گذشته بر بحث هسته‌ای متمرکز بود اما اکنون مذاکرات معطوف به خاتمه جنگ است و طبیعتاً دامنه موضوعات مورد گفتگو وسیع‌تر و متفاوت‌تر شده است؛ از جمله بحث تنگه هرمز.

بقائی خاطرنشان کرد: نقطه قوت این دو روز مذاکره این بود که دیدگاه‌ها بسیار شفاف و به‌صورت تفصیلی مطرح شد و باید دید در روزهای آینده در ادامه این مسیر چه اتفاقی خواهد افتاد.

مذاکره در اسلام‌آباد میان رئیس مجلس ایران و معاون رئیس‌جمهور آمریکا با وساطت پاکستان انجام شد

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره شایعات منتشر شده درباره جزئیات مذاکرات پاکستان گفت: مذاکره‌کنندگان ایرانی کاملاً مشخص بود که چه کسانی هستند و طرف آمریکایی نیز مشخص بود؛ بنابراین هر آنچه غیر از این بیان شود، از سوی مقام‌های آمریکایی نیز همان‌طور که اشاره کردید، چیزی جز لفاظی نیست.

وی افزود: مذاکرات در اسلام‌آباد میان جناب آقای دکتر قالیباف، رئیس محترم مجلس، و طرف مقابل، یعنی معاون رئیس‌جمهور آمریکا، با وساطت پاکستان انجام شد. این موضوع کاملاً روشن است. غیر از آن، هر بحثی که مطرح می‌شود مبنی بر اینکه فلان مقام از آمریکا با فلان مقام از جمهوری اسلامی ایران گفت‌وگو کرده یا مطلبی را بیان کرده است، هیچ‌کدام مبنای واقعی ندارد.

ما قطعاً هیچ‌وقت به دشمن خوش‌بین نبودیم و نیستیم

سخنگوی وزارت خارجه در ادامه این گفت‌وگو افزود: اگر بخواهم حال و هوای دیپلمات‌های کشورمان را در این روزها بیان کنم، متوسل می‌شوم به فرازی از فرمایشات حضرت امیر (ع) در فرمانشان به مالک اشتر که می‌فرمایند: "اگر دشمن تو را به صلح فراخواند و خشنودی خدا در آن بود، آن را رد مکن؛ زیرا صلح مایه آسایش سپاهیان تو، راحتی خودت از اندوه‌ها و امنیت سرزمین توست. اما (این نکته بسیار مهم است) که پس از صلح، از دشمن خود سخت بر حذر باش و هوشیار باش؛ زیرا گاه دشمن خود را نزدیک می‌سازد تا غافلگیر کند. پس محتاط و دوراندیش باش و به دشمن خوش‌بین مباش. "

اسماعیل بقائی ادامه داد: این فراز کوتاه، بیانگر حال و هوایی است که این روزها همه ما باید داشته باشیم. ما قطعاً تجربه‌هایی که در این یک سال و به نوعی در این بیست، سی سال به دست آوردیم، ارزان به دست نیاوردیم و حتماً همه این تجربه‌ها پیش چشم ماست.

وی با تاکید بر اینکه ما می‌دانیم با چه طرف‌هایی مواجه هستیم؛ می‌دانیم که در گذشته بارها بدعهدی کردند، دیدگاه‌هایشان را مدام تغییر دادند و خواسته‌های غیرمعقول و غیرمنطقی داشتند، گفت: اما به هر حال این واقعیت است که وظیفه ماست که محکم، استوار و هوشیارانه، منافع و حقوق ملت را مد نظر قرار دهیم، مواضع خود را بسیار صریح و قاطع بیان کنیم و در عین حال، با نگاهی مبتکرانه راهی برای تأمین منافع کشورمان پیدا کنیم؛ همان‌طور که عرض کردم، با این نگاه که ما قطعاً هیچ‌وقت به دشمن خوش‌بین نبودیم و الان، حتماً با توجه به تجربه این چهل، پنجاه روز و با توجه به جنایاتی که صورت گرفته، این بدبینی و بدگمانی بیش از هر زمان دیگری است.

هیئت مذاکره‌کننده کار را براساس دستورالعمل‌هایی که نظام تعیین می‌کند، پیش می‌برد

سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر اینکه هیئت نمایندگی ایران با خونسردی و با تمرکز کامل بر منافع و حقوق ملت ایران، کار خود را پیش می‌برد؛ گفت: ما به هیچ‌وجه نباید اجازه دهیم که حواسمان از آنچه مصالح و منافع ملت ایران است، منحرف شود؛ این موارد توسط سلسله‌مراتب نظام به‌عنوان دستورالعمل برای هیئت مذاکره‌کننده تعیین شده است و باید بر آن مراقبت داشته باشیم.

وی افزود: در مورد مسائلی که هم در رسانه‌های آن‌ها و هم توسط برخی از مقام‌های آمریکایی مطرح شده است، هیچ‌کدام قابل تأیید نیست. به‌عنوان مثال عرض می‌کنم؛ اورانیوم غنی‌شده ایران به هیچ‌عنوان قرار نیست به جایی منتقل شود. به همان اندازه که خاک ایران برای ما مهم و مقدس است، این موضوع نیز برای ما اهمیت دارد.

بقائی گفت: موضوع انتقال اورانیوم با غنای ۶۰ درصد به‌عنوان یک گزینه از سوی ما مطرح نبوده که اورانیوم غنی‌شده ایران به آمریکا منتقل شود. گزینه‌های مختلفی برای حل‌وفصل موضوعاتی که بخشی از پرونده هسته‌ای ما محسوب می‌شود وجود دارد، اما همان‌طور که عرض کردم، انتقال مواد غنی‌شده ایران به آمریکا هیچ‌گاه به‌عنوان یک گزینه مطرح نبوده است.

سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: در خصوص تعلیق دائمی غنی‌سازی نیز باید عرض کنم تمام این مواردی که مطرح می‌شود، بخشی از یک کارزار رسانه‌ای است که برای تحت تأثیر قرار دادن مذاکره‌کنندگان و میز مذاکره به راه انداخته‌اند. ما، دیپلمات‌ها و اعضای تیم مذاکره‌کننده، قطعاً تحت تأثیر این فضاسازی‌ها قرار نخواهیم گرفت. بر اساس دستورالعمل‌هایی که نظام تعیین می‌کند، هیئت مذاکره‌کننده کار را پیش می‌برد و آنچه برای ما ملاک است، تأمین مصالح و حقوق ملت ایران است.

توئیت امروز وزیر خارجه در واقع اجرای تعهدات ایران طبق تفاهم ۱۹ فروردین‌ماه است

سخنگوی وزارت خارجه در رابطه با توئیت اخیر وزیر خارجه در رابطه با تنگه هرمز گفت: توییتی که آقای دکتر عراقچی در رابطه با تنگه هرمز منتشر کردند، هیچ تفاهم جدیدی محسوب نمی‌شود و در چهارچوب تفاهم آتش‌بس ۱۹ فروردین است. آن تفاهم اجزایی داشت که یکی از اجزای بسیار مشخص آن این بود که آتش‌بس باید لبنان را نیز در بر بگیرد. طرف مقابل این موضوع را پذیرفته بود و در توییت نخست‌وزیر پاکستان هم خیلی صریح مطرح شده بود اما آمریکا از همان ابتدا در این مورد بدعهدی کرد.

اسماعیل بقائی ادامه داد: برای ما مهم بود که این موضوع، هم در اسلام‌آباد و هم پس از آن با جدیت پیگیری شود. دو شب قبل این تفاهم حاصل شد که در لبنان آتش‌بس برقرار شود و این اتفاق افتاد؛ شب گذشته اعلام شد که آتش‌بس در لبنان اعلام شده است و ما هم تاکید می‌کنم در راستای تعهد مندرج در تفاهم آتش‌بس ۱۹ فروردین، اعلام کردیم که تردد در تنگه هرمز برقرار است؛ در همین دوره زمانی که آتش‌بس توافق شده، با همان مختصاتی که در تفاهم آتش بس ۱۹ فروردین ذکر شده بود. یعنی تردد از مسیر مشخصی که سازمان بنادر و کشتیرانی اعلام کرده، با هماهنگی مراجع صالح ایرانی و مختص شناورهای تجاری.

وی افزود: اگر این عناصر را در نظر بگیرید، خواهید دید که توییت امروز آقای دکتر عراقچی در واقع اجرای تعهدات ایران طبق تفاهم ۱۹ فروردین‌ماه است که به دلیل بدعهدی طرف مقابل در رابطه با آتش‌بس در لبنان، تا پیش از این به طور کامل اجرا نشده بود. ما این موضوع را تصریح می‌کنیم به این دلیل که طرف مقابل، آتش‌بس در لبنان را رعایت نکرد و ما به تبع آن، متقابلاً در رابطه با تنگه هرمز، تدابیر ویژه‌ای که در نظر داشتیم را اجرا کردیم.

باز و بسته شدن تنگه هرمز در فضای مجازی صورت نمی‌گیرد

سخنگوی وزارت امور خارجه با تاکید بر اینکه هم رسانه‌ها و هم مردم نباید مقهور شویم، گفت: این اولین و آخرین بار نیست که با فضاسازی‌های رسانه‌ای مقام‌های آمریکایی مواجه می‌شویم. ما واقعاً نباید تحت تأثیر توییت‌های طرف‌های مقابل قرار بگیریم، به‌گونه‌ای که با یک توییت دیدگاه‌هایمان تغییر کند یا حس‌وحالمان تحت تأثیر قرار گیرد.

بقائی ادامه داد: نمی‌توانیم بدون توجه به تجارب قبلی که مرتب در حال تکرار است، به صحبت‌های مقام‌های آمریکایی توجه کنیم؛ صحبت‌هایی که برای ما تازگی ندارد. مواضع متناقض و دروغ‌هایی که مکرراً بیان می‌شود و سپس خیلی راحت و زود آشکار می‌شود که هیچ‌کدام مبنایی ندارد. باز و بسته شدن تنگه هرمز در فضای مجازی صورت نمی‌گیرد؛ این موضوع را میدان تعیین می‌کند و قطعاً نیروهای مسلح ما می‌دانند که در واکنش به هر اقدام از سوی طرف مقابل چگونه رفتار کنند. اگر قرار باشد آنچه تحت عنوان محاصره دریایی نام می‌برند محقق شود که باید در عمل دید که تا چه حد چنین اتفاقی ممکن است، چون من همیشه گفته‌ام که ایران محاصره‌پذیر نیست.

وی افزود: فارغ از اینکه در عمل چه میزان از این موضوع تحقق یافته باشد، بیان این مواضع از یک‌سو باید ما را هوشیارتر از قبل کند نسبت به اینکه با چه کسانی مواجه هستیم و از سوی دیگر، قطعاً جمهوری اسلامی ایران واکنش مقتضی را اتخاذ خواهد کرد. اینکه اعلام کنند محاصره دریایی وجود دارد، به‌نوعی می‌تواند به‌منزله نقض آتش‌بس تلقی شود، در صورتی که ادامه پیدا کند؛ و قطعاً ایران نیز تدابیر لازم را در رابطه با تنگه هرمز اتخاذ خواهد کرد.

تناقض‌گویی‌های مقامات آمریکا ناشی از استیصال و سردرگمی است

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به اینکه آمریکا و رژیم صهیونیستی با آغاز جنگ شرایطی را تحمیل کردند که امکان تردد ایمن و امن در این آبراه وجود نداشت، گفت: اولاً ما به‌عنوان کشور ساحلی، این حق را داریم که طبق حقوق بین‌الملل، در مواردی که جنگی علیه ما تحمیل شده، برای تأمین منافع خود و جلوگیری از اقدامات تجاوزکارانه دشمن، تدابیری را اتخاذ کنیم.

وی ادامه داد: طبق حقوق بین‌الملل، در این شرایط نمی‌توانیم اجازه دهیم شناورهای دشمن، به‌ویژه شناورهای نظامی دشمن، از این تنگه استفاده کنند و عبور و مرور عادی داشته باشند؛ چراکه می‌دانیم به ما ضربه خواهند زد. بنابراین هم شناورهای دشمن و هم کشورهایی که به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم از تجاوز حمایت می‌کردند و در انجام این تجاوز نظامی کمک می‌کردند، از عبور و مرور در تنگه هرمز منع شدند.

بقائی خاطرنشان کرد: در عین حال، جمهوری اسلامی ایران با رویکردی مسئولانه، حتی در اوج جنگ، به عبور و مرور ایمن کشتی‌هایی که در این چارچوب نبودند؛ یعنی کشتی‌های متعلق به طرف‌های متجاوز یا متحدان، همراهان و مشارکت‌کنندگان در این تجاوز نبودند؛ کمک می‌کرد. بنابراین، اقدامی که ایران انجام داد، منطبق با حقوق بین‌الملل و در راستای دفاع از تمامیت سرزمینی و امنیت ملی کشور بود.

وی افزود: در این مدت، با تناقض‌گویی‌های متعددی از سوی مقام‌های آمریکایی مواجه بودیم. ابتدا اعلام کردند که تنگه هرمز برای آن‌ها اهمیتی ندارد و حتی کشورهای دیگر را برای کمک به، به‌زعم خودشان، بازگشایی تنگه هرمز دعوت کردند؛ در حالی‌که اساساً مسبب این وضعیت، آمریکا و رژیم صهیونیستی بودند که تجاوز نظامی علیه ایران را آغاز کردند.

بقائی گفت: پس از مدتی، مواضع خود را تغییر دادند و آنچه را که از آن به‌عنوان محاصره دریایی یاد می‌کنند، اعمال کردند. امروز نیز شاهد بودید که پس از اتفاقات رخ‌داده، چه مواضعی اتخاذ کردند. این تناقض‌گویی‌ها ناشی از استیصال و سردرگمی است و به‌نظر می‌رسد برای مردم ما و مردم منطقه بسیار روشنگرانه باشد که طرف مقابل نه از منطق متعارف برخوردار است و نه نسبت به تعهدات خود پایبند است.

دشمن اغراض و اهداف مشخصی را دنبال می‌کرد که ناکام ماند/ مذاکرات بر مبنای بسته ۱۰‌بندی، ایران پیش رفته است

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به اینکه ایران از نهم اسفند با تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی مواجه شد، گفت: این در حالی بود که در یک فرایند دیپلماتیک قرار داشتیم. برای دومین بار در کمتر از یک سال گذشته، دشمن اغراض و اهداف مشخصی را دنبال می‌کرد که ناکام ماند. بدون اغراق، مردم ما، مدافعان وطن و تک‌تک ایرانیان به‌نحوی رفتار کردند که فکر می‌کنم دشمنان ما هرگز تصور آن را نداشتند. اگر بخواهم در یک کلام عرض کنم، دشمن را در برنامه‌ای که علیه ایران داشت، ناکام گذاشتند.

وی ادامه داد: پس از نزدیک به ۴۰ روز، این بحث را مطرح کردند که ما جنگ را متوقف کنیم. برای ما، این آتش‌بس به‌منزله زمینه‌ای برای توقف کامل جنگ و در واقع رها شدن کشورمان از سایه جنگ است. تکرار حوادثی که از حدود یک سال پیش، از خردادماه، آغاز شد، برای ما قابل قبول نیست.

بقائی گفت: در این مدت، در این چند روزی که از آتش‌بس می‌گذرد، پیام‌های زیادی تبادل شده است. پس از اتفاقاتی که منجر به تفاهم در ۱۹ فروردین شد، یک دور مذاکره در اسلام‌آباد انجام گرفت. دو روز بعد نیز با حضور آقای عاصم منیر در تهران، این گفت‌وگوها ادامه پیدا کرد.

وی با اشاره به اینکه این مذاکرات بر مبنای بسته مدنظر ایران، یعنی بسته ۱۰‌بندی، پیش رفته است، گفت: طبیعی است که هر مذاکره‌ای دو طرف دارد و طرف آمریکایی نیز دیدگاه‌ها و مطالبات خود را هم در رسانه‌ها مطرح کرده و هم در مذاکرات. ما در این مرحله با تمام توان برای تأمین منافع و حقوق ملت ایران تلاش می‌کنیم. دیپلماسی در دوره فعلی، ادامه همان مبارزه‌ای است که مدافعان وطن در این ۴۰ روز انجام دادند، ما به نمایندگی از ملت ایران، همان کاری را که آن‌ها در میدان انجام دادند، در میدان دیپلماسی دنبال می‌کنیم.