یوآن در معاملات نفتی چین با کشور‌های منطقه رکورد زد

گزارش‌های بین‌المللی از رشد معاملات نفتی با یوآن میان چین و برخی کشور‌های منطقه حکایت دارد.

کد خبر: ۲۱۳۲۲۳۸

۲۹ فروردين ۱۴۰۵

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از فارس؛ در تحولی که تحلیلگران آن را بزرگ‌ترین تغییر در ساختار مالی انرژی جهان از زمان تأسیس نظام پترو-دلار در ۱۹۷۴ میلادی توصیف می‌کنند، چین با همکاری گسترده کشور‌های حاشیه خلیج‌فارس، گام نهایی برای جایگزینی «پترو-یوآن» به جای «پترو-دلار» را برداشته است.

این تحول در حالی رقم می‌خورد که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، شتابی بی‌سابقه به روند کاهش وابستگی به دلار در تجارت نفت جهان بخشیده است.

بر اساس گزارش‌های متعدد رسانه‌های بین‌المللی از جمله رویترز و بلومبرگ، روز دوشنبه ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ (۱۳ آوریل ۲۰۲۶) و در جریان برگزاری همایش تجاری چین و امارات در پکن، دو کشور ۲۴ تفاهم‌نامه همکاری اقتصادی و تجاری به امضا رساندند که محور اصلی آنها، گسترش تسویه حساب‌های مالی با پول‌های محلی (یوآن و درهم) در معاملات انرژی است.

در بیانیه پایانی این نشست که به طور مستقیم به بازه زمانی پس از آتش‌بس لبنان و گشایش تنگه هرمز اشاره دارد، بر «تأمین پایدار نفت خام و عادی‌سازی تسویه‌حساب‌های ریالی با یوآن» تأکید شده است

شبکه خبری سی‌ان‌بی‌سی عربی نیز دقایقی پیش در گزارشی فوری به نقل از منابع آگاه در وزارت نفت چین اعلام کرد که «مکانیسم تسویه مالی با یوآن برای نفت وارداتی از کشور‌های حاشیه خلیج‌فارس، رسماً به فاز اجرایی و عملیاتی وارد شده است».

بر اساس این گزارش، حجم معاملات پایلوت یوآن در برابر درهم امارات طی سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶، رشدی حدود ۳۰۰ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل داشته است

اطلاعات به دست آمده از تارنمای رهگیری تراکنش‌های مالی سوئیفت (سوئیفت) که امروز منتشر شده، نشان می‌دهد سهم یوآن از کل تسویه‌های تجارت نفت جهان در ماه مارس ۲۰۲۶ به بالای ۱۴ درصد رسیده و این ارز را پس از دلار، در رتبه دوم جهان قرار داده است. کارشناسان اقتصادی این موفقیت را حاصل «اثر دومینوی پذیرش یوآن در میان صادرکنندگان اصلی نفت» می‌دانند.

در این میان نقش ایران به عنوان محور و موتور محرکه این تحول تاریخی بی‌بدیل بوده است. بر اساس داده‌های منتشر شده از سوی مؤسسه «کپلر»، از دی‌ماه ۱۴۰۴ (ژانویه ۲۰۲۶) تمامی محموله‌های نفتی ایران به چین با واحد پول یوآن تسویه شده و این کشور عملاً به اولین صادرکننده بزرگی تبدیل شده است که به طور کامل دلار را در مبادلات نفتی خود کنار گذاشته است.

عربستان سعودی به عنوان بزرگترین صادرکننده نفت جهان نیز فاصله خود را با پترو-دلار بیشتر کرده است. شرکت نفتی آرامکوی سعودی اعلام کرده که در حال حاضر ۴۵ درصد از نفت صادراتی خود به چین را با یوآن تسویه می‌کند؛ رقمی که در پایان سال گذشته میلادی تنها ۱۵ درصد بود

بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، تحلیلگران ارشد وال‌استریت در یادداشت‌هایی هشدار داده‌اند که «مهم‌ترین دستاورد نفت برای آمریکا، یعنی تسلط دلار بر تجارت جهانی، در حال نابودی است».

تحلیلگران معتقدند جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بزرگترین اشتباه راهبردی واشنگتن در خاورمیانه بود که به جای مهار تهران، به «شتاب‌دهنده تاریخی جایگزینی پترو-یوآن به جای پترو-دلار» تبدیل شد.

تشدید تنش‌ها در تنگه هرمز و انسداد این آبراه حیاتی در ماه‌های اخیر، کشور‌های حاشیه خلیج‌فارس را به این جمع‌بندی رساند که ادامه وابستگی صددرصدی به دلار، امنیت ملی و اقتصادی آنها را با ریسک‌های جبران‌ناپذیری روبه‌رو خواهد کرد.

کارشناسان اقتصادی معتقدند با توجه به اینکه چین در حال حاضر بزرگترین واردکننده نفت جهان محسوب می‌شود و بیش از ۸۰ درصد نفت ایران و سهم قابل توجهی از نفت کشور‌های عربستان، امارات، عراق و روسیه را خریداری می‌کند، روند تغییر رژیم ارزی در بازار انرژی، یک تغییر برگشت‌ناپذیر تاریخی است

بانک «دویچه‌بانک» نیز پیش‌بینی کرده است که «پترو-یوآن» تا پیش از پایان این دهه به یک ارز رقیب جدی برای دلار در سطح جهانی تبدیل خواهد شد.

همزمان با این تحولات، ارزش یوآن در بازار‌های جهانی روز‌های پررونقی را پشت سر می‌گذارد. نرخ برابری یوآن در برابر دلار در معاملات امروز بازار آزاد شانگهای، با جهشی ۱۳۵۰ واحدی نسبت به ابتدای فروردین ماه، به کانال ۶.۸۰ وارد شد که بالاترین رقم در یک سال اخیر محسوب می‌شود.