بازار جهانی نفت زیر سایه تصمیم ابوظبی/ پیامد‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت چه خواهد بود؟

خروج امارات از اوپک پس از نزدیک به شصت سال عضویت، پرسش‌هایی درباره آینده نفوذ این سازمان در بازار جهانی نفت ایجاد کرده است؛ تصمیمی که به‌گفته تحلیلگران می‌تواند دست ابوظبی را برای افزایش تولید بازتر کند، هرچند انسجام اعضای اوپک پلاس را برهم نخواهد زد.

کد خبر: ۲۱۳۴۵۸۱

۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۵

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از خبرگزاری رویترز، نمایندگان گروه اوپک پلاس و تحلیلگران می‌گویند که سازمان کشور‌های صادرکننده نفت (اوپک) و متحدانش با خروج امارات از این سازمان، بخشی از نفوذ خود را در بازار نفت از دست خواهند داد. با این حال، آنها پیش‌بینی کردند که بقیه اعضای اوپک منسجم باقی بمانند و به هماهنگی در مورد سیاست عرضه نفت ادامه دهند. امارات، چهارمین تولیدکننده بزرگ نفت در اوپک، روز سه‌شنبه پس از نزدیک به ۶۰ سال عضویت، خروج خود از این سازمان را اعلام کرد.

این تصمیم، ابوظبی را از برنامه تولید نفت اوپک و متحدانش برای ایجاد تعادل در عرضه و تقاضا رها خواهد کرد. پنج منبع آگاه در گروه اوپک پلاس که به دلیل مجاز نبودن صحبت کردن با رسانه‌ها، خواستند نامشان فاش نشود، گفتند که خروج امارات یک شوک به شمار می‌رود. چهار نفر از این منابع اظهار داشتند که خروج امارات، تلاش‌های اوپک پلاس برای متعادل کردن بازار با تنظیم عرضه را پیچیده‌تر خواهد کرد، زیرا این گروه سهم کمتری از تولید جهانی را کنترل خواهد کرد. امارات به بزرگترین تولیدکننده نفتی تبدیل خواهد شد که اوپک را ترک می‌کند و این امر ضربه قابل توجهی به این سازمان و رهبر بالفعل آن یعنی عربستان خواهد زد.

امارات پیش از جنگ تجاوزکارانه آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران که ابوظبی و سایر تولیدکنندگان نفت در خلیج فارس را مجبور به کاهش صادرات و تعطیلی برخی از تولیدات کرد، حدود ۳.۴ میلیون بشکه در روز یا حدود ۳ درصد از عرضه جهانی نفت خام را تامین می‌کرد. امارات پس از خروج از اوپک، به تعدادی از تولیدکنندگان مستقل نفت مانند ایالات متحده و برزیل خواهد پیوست. در حال حاضر، امارات به دلیل بسته شدن تقریباً کامل کشتیرانی از طریق تنگه هرمز، قدرت کمی برای افزایش تولید یا صادرات دارد.

اگر کشتیرانی به سطح قبل از جنگ بازگردد، امارات می‌تواند تولید خود را به ظرفیت پنج میلیون بشکه در روز نفت خام و مایعات افزایش دهد. پیش از این نیز تنش‌هایی با عربستان بر سر سهمیه تولید ۳.۵ میلیون بشکه در روز امارات وجود داشت. امارات سهمیه بیشتری درخواست کرده بود که نشان‌دهنده افزایش ظرفیت تولید آن تحت یک برنامه سرمایه‌گذاری ۱۵۰ میلیارد دلاری است.

«حلیمه کرافت» از شرکت خدمات سرمایه‌گذاری «آر بی سی» (RBC Capital Markets) گفت: «سال‌هاست که ابوظبی به دنبال بازگشت سود سرمایه‌گذاری‌های خود در زمینه توسعه ظرفیت تولید است.» با این حال، او خاطرنشان کرد که جنگ تجاوزکارانه آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران و آسیب دیدن تأسیسات تولیدی امارات، این برنامه‌ها را کُند خواهد کرد.

سال‌هاست که شایعاتی در مورد خروج احتمالی امارات از اوپک پلاس در سایه وخامت روابط ابوظبی با ریاض به دلیل درگیری‌ها در سودان، سومالی و یمن منتشر شده است. امارات همچنین به ایالات متحده و رژیم اسرائیل نزدیک‌تر شده است.

امارات و عربستان از سال‌ها پیش همچنین در زمینه سیاست تولید و صادرات نفت اختلاف داشته‌اند و اکنون خروج امارات از اوپک ممکن است در سطحی کلی‌تر نشانه‌ای از بازآرایی اتحاد‌ها در منطقه خلیج فارس در سایه تشدید رقابت‌های منطقه‌ای باشد.

امارات چهارمین کشوری است که در سال‌های اخیر از گروه اوپک پلاس خارج می‌شود. آنگولا در سال ۲۰۲۴ با استناد به اختلاف نظر در مورد سطح تولید، از این گروه خارج شد. اکوادور در سال ۲۰۲۰ و قطر در سال ۲۰۱۹ اوپک را ترک کردند.

«گری راس» ناظر باسابقه اوپک و مدیرعامل شرکت «بلک گلد اینوسترز» گفت که اوپک پلاس فرو نخواهد پاشید، زیرا عربستان همچنان مایل است با کمک این گروه، بازار را مدیریت کند.

«خورخه لئون» یکی از مقامات سابق اوپک که اکنون در موسسه تحقیقاتی «ریستاد انرژی» مشغول به کار است، گفت: «خروج امارات نشان‌دهنده یک تغییر قابل توجه برای اوپک است و پیامد‌های بلندمدت آن تضعیف ساختار اوپک خواهد بود.»

کرافت نیز گفت: اعضای اوپک پلاس بیشتر بر بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده از جنگ تمرکز خواهند کرد تا اجرای کاهش تولید در آینده نزدیک. او افزود که انحلال اوپک پلاس در حال حاضر مطرح نیست.

در مقابل، بانک «اچ‌اس‌بی‌سی» در یادداشتی تحقیقاتی که روز سه‌شنبه منتشر شد، اعلام کرد که انتظار می‌رود خروج امارات از اوپک و گروه گسترده‌تر یعنی اوپک پلاس تأثیر فوری محدودی بر بازار‌های نفت داشته باشد، اما می‌تواند توانایی این گروه را در تنظیم عرضه و کنترل قیمت‌ها در طول زمان تضعیف کند.

بانک «اچ‌اس‌بی‌سی» اعلام کرد که به محض از سرگیری تردد از تنگه هرمز، امارات دیگر ملزم به رعایت سهمیه‌های تولید اوپک پلاس نخواهد بود و می‌تواند به تدریج تولید خود را افزایش دهد. این بانک تخمین زده است که شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک) می‌تواند تولید خود را به بیش از ۴.۵ میلیون بشکه در روز افزایش دهد، در حالی که سهمیه اوپک پلاس آن تقریباً ۳.۴ میلیون بشکه در روز است.