همایش کسب‌وکار در بحران / معاون رییس‌جمهور:

بازگشت به قبل از جنگ ۲ سال زمان می‌برد؛ دولت برای حکمرانی بار است

سقاب اصفهانی معاون رئیس‌جمهور با بیان اینکه ناترازی انرژی عمیق‌تر شده، از برنامه دولت برای کاهش مصرف، اصلاح رفتار انرژی در بخش خانگی و حمایت از صنایع از طریق بهره‌وری خبر داد.

کد خبر: ۲۱۳۵۹۲۶

۱۵ ارديبهشت ۱۴۰۵

به گزارش خبرنگار اقتصادآنلاین، در همایش کسب‌وکار در بحران که به همت گروه رسانه‌ای اقتصادآنلاین و سازمان ملی کارآفرینی در حال برگزاری است، سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، در تشریح آخرین وضعیت کشور در شرایط پساجنگ، گفت کشور در یکی از پیچیده‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین مقاطع تاریخی خود قرار دارد و باید این دوره را بدون مقدمه‌چینی و با نگاه راهبردی ارزیابی کرد.

او افزود: ما در یک رویارویی سخت و پرهزینه قرار داشتیم، اما با وجود همه دشواری‌ها توانستیم در سطح راهبردی مسیر را با موفقیت طی کنیم. این نخستین‌بار در تاریخ معاصر است که ایران با کشوری وارد تقابل شده که از نظر اندازه و توان، بیش از ۱۵ برابر ما بوده و با این حال، در هیچ‌یک از شاخص‌های راهبردی دچار شکست نشده‌ایم.

اصفهانی تصریح کرد معیارهای پیروزی در جنگ‌های نامتقارن با جنگ‌های کلاسیک کاملاً متفاوت است و دشمن، به‌ویژه در مواضع رسمی و اظهارنظرهای شخصیت‌هایی مانند رئیس‌جمهور سابق آمریکا، هدف خود را «تغییر نقشه، تغییر جغرافیای سیاسی یا تغییر ساختار حاکمیت ایران» تعیین کرده بود، اما «هیچ‌یک از این اهداف محقق نشد».

معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، توضیح داد: امروز تمامیت ارضی کشور حفظ شده، انسجام داخلی نه‌تنها آسیب ندیده بلکه تقویت شده است. کارکردهای حیاتی اقتصاد ایران از بین نرفته؛ شاید در برخی بخش‌ها تضعیف شده باشد، اما همچنان سرپا و فعال است. مهم‌تر از همه، اراده سیاسی دشمن نتوانست بر ما تحمیل شود.
او خاطرنشان کرد که ایران نه زمین داده، نه اشغال شده، نه ساختار دولت فروپاشیده و نه اقتصاد از کار افتاده است و این در حالی است که «شاخص‌های مورد نظر دشمن دقیقاً برای ایجاد چنین فروپاشتی طراحی شده بود». به گفته او، این وضعیت «در طول ۲۵۰۰ سال گذشته ایران بی‌سابقه است» و طرف مقابل اکنون در حال طراحی «راه خروج از بن‌بست» است که خود ایجاد کرده است.

اصفهانی تأکید کرد کشور در شرایط فعلی باید آماده اقدامات ناگهانی و پرریسک احتمالی از سوی دشمن باشد و توضیح داد: «در چنین جنگ‌هایی، طرف مقابل هم‌زمان در میدان دیپلماسی مذاکره می‌کند و در میدان نظامی به‌دنبال تغییر طراحی‌هاست. بنابراین لازم است نقاط تعادلی را حفظ و وضعیت را مدیریت کنیم.»
او در عین حال بیان کرد که هر پیروزی بزرگی هزینه دارد و «پنهان کردن این حقیقت کار درستی نیست»، زیرا مردم در روزهای آینده نتایج را خواهند دید. وی افزود: «برخی ذخایر کشور آسیب دیده، بعضی میادین دچار چالش شده، بخشی از نیروها و صنایع آسیب دیدند. این‌ها هزینه‌های واقعی جنگ است و نباید برای مردم پنهان بماند.»

اصفهانی در بخش دیگری از سخنانش گفت خسارت‌های وارد شده در حوزه نفت، گاز، بنزین و گازوئیل کمتر از برآوردهای اولیه بوده، اما بازگشت به وضعیت پیش از جنگ ـ که خود نیز مطلوب نبود ـ «حدود یک‌ونیم تا دو سال» زمان می‌برد. او تاکید کرد: «ناترازی انرژی که پیش از جنگ هم چالش‌برانگیز بود، اکنون هم عمیق‌تر شده و هم آشکارتر.»

وی افزود دولت در یکی از سخت‌ترین دوره‌های تاریخی خود قرار دارد و با وجود پیچیدگی‌های سیاسی، محدودیت‌های خارجی و اتفاقات اخیر، «توانسته این مرحله سخت را با موفقیت مدیریت کند.»

معاون رئیس‌جمهور سپس به برنامه‌های سازمان برای امسال اشاره کرد و توضیح داد: «هدف اصلی ما این است که جریان انرژی برای بخش تولید ـ شامل صنعت، کشاورزی و خدمات ـ حداکثر ممکن حفظ شود. اگر برنامه‌ریزی نکنیم، امسال به‌ویژه در زمستان با کاهش شدید تأمین انرژی صنعت مواجه خواهیم شد.»

او بیان کرد که افزایش تولید انرژی یا متنوع‌سازی سبد انرژی کشور گرچه راهبردهای درستی هستند، اما «در کوتاه‌مدت پاسخگو نیستند» و در میان‌مدت و بلندمدت نتیجه خواهند داد. به گفته او، «راهبرد مؤثر کوتاه‌مدت کاهش مصرف و افزایش بهره‌وری است، نه صرفاً افزایش عرضه.»

اصفهانی تصریح کرد: «ما باید مصرف را هدف بگیریم. اینکه واحدی معدنی ۷۰ مگاوات مصرف کند اما با اصلاح تجهیزات و فناوری بتواند به ۵۰ مگاوات برسد، مسیر درست است. اقتصاد ایران سال‌ها درگیر فرسودگی صنعتی بوده و ظرفیت صرفه‌جویی بسیار بزرگی در این بخش وجود دارد.»

وی خاطرنشان کرد که ناترازی انرژی صنعت به‌شدت وابسته به مصرف بخش خانگی است و «تا زمانی که مصرف خانگی ۷۰ تا ۸۰ درصد بار شبکه را در پیک‌ها به خود اختصاص دهد، فشار بر صنعت ادامه خواهد داشت.» او گفت: «سیاست‌هایی که تنها صنعت را محدود می‌کنند اما بخش خانگی را رها می‌گذارند، کاملاً غلط‌اند.»

او سه راهبرد برای کاهش مصرف خانگی را توضیح داد: ۱. تعویض گسترده تجهیزات خانگی از سوی دولت؛ که به گفته او «هزینه‌بر و کم‌اثر» است.
۲. افزایش شدید قیمت انرژی؛ که به دلیل تجربه‌های ناموفق گذشته، «پایدار و قابل اجرا نیست».

۳. طراحی نظام انگیزشی مبتنی بر مشوق؛ یعنی «خانگی‌ها اگر کمتر از سهمیه مصرف کردند، مجاز باشند مازاد سهمیه را به صنعت بفروشند.»
اصفهانی توضیح داد: «برای اولین‌بار باید بپذیریم که سیاست‌های دستوری شکست خواهند خورد. مردم وقتی از صرفه‌جویی سود ببرند، مدل مصرف خود را اصلاح می‌کنند؛ بدون دستور، بدون اجبار.»

او افزود این مدل را می‌توان در صنعت نیز اجرا کرد؛ «به‌جای اینکه یارانه انرژی به نهاده تولید داده شود، باید به فناوری و نوسازی تجهیزات اختصاص یابد.»
وی تاکید کرد: «با این روش، مسئله ناترازی بدون کمک مستقیم دولت و با همان منابع موجود حل می‌شود؛ با اصطلاحی که من می‌گویم: با روغن خودش سرخ می‌شود.»

اصفهانی بیان کرد آینده سرمایه‌گذاری در ایران نه در تولید بیشتر انرژی یا تولید بیشتر لوازم خانگی، بلکه در «افزایش بهره‌وری و تغییر سبک زندگی» است. او گفت: «بخش بزرگی از بحران امروز اقتصاد ایران ناشی از بهره‌وری پایین است و این دوره بحرانی طلایی‌ترین فرصت برای اصلاح آن است.»

معاون رئیس‌جمهور در پایان تاکید کرد: رویکردهای دستوری و قهری پایدار نیستند. تجربه تاریخی ۴۰ سال گذشته نشان داده هر سیاستی که قرار بوده پس از شرایط اضطراری جمع شود، هرگز جمع نشده است. بنابراین باید از همین امروز با رویکرد درست وارد میدان شویم.

رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با تاکید بر تغییر رویکرد حکمرانی گفت: دولت برای حکمرانی بار است و باید با واگذاری امور به بخش خصوصی، بساط دولت را از حکمرانی جمع کنیم.