تجربه خرید اعتباری با پلتفرم‌های قسطی‌فروش چگونه است؟

خرید اقساطی یا افزایش تدریجی هزینه؟

در سال‌های اخیر، هم‌زمان با کاهش قدرت خرید خانوار و افزایش قیمت کالاهای مصرفی، شیوه پرداخت به یکی از عوامل اثرگذار در تصمیم خرید تبدیل شده است. برای بخشی از کاربران، مساله فقط انتخاب کالا نیست؛ امکان تامین هزینه خرید نیز به همان اندازه اهمیت دارد.

کد خبر: ۲۱۳۶۳۷۸

۱۷ ارديبهشت ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین، در چنین شرایطی، فروش اقساطی برای بخشی از بازار به ابزاری برای حفظ تقاضا تبدیل شده است. با این حال، هرچه نقش پرداخت اقساطی در رفتار خرید پررنگ‌تر می‌شود، شفافیت قیمت نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ شفافیتی که در برخی پلتفرم‌ها به نقطه‌ای بحث‌برانگیز تبدیل شده است.

ابهام در تفکیک هزینه‌ها

بررسی مسیر خرید در برخی پلتفرم‌ها نشان می‌دهد قیمت نهایی خرید اقساطی همیشه از ابتدا به‌صورت شفاف و یکپارچه نمایش داده نمی‌شود. این مساله در مسیر خرید از دیجی‌کالا و خرید اقساطی با دیجی‌پی قابل بررسی است. به عنوان مثال کاربر ابتدا در دیجی‌کالا با قیمت نقدی کالا روبه‌رو می‌شود؛ قیمتی که مبنای اولیه تصمیم او برای خرید است. اما با انتخاب گزینه پرداخت اقساطی، مبلغ خرید نسبت به حالت نقدی تغییر می‌کند. در این نقطه، قیمت نهایی کالا شفاف نیست و کاربر به‌روشنی نمی‌داند افزایش ایجادشده مربوط به کدام بخش است.

ابهام زمانی پررنگ‌تر می‌شود که کاربر پس از انتخاب گزینه پرداخت اقساطی و ورود به پلتفرم اقساطی، با هزینه‌های دیگری در قالب کارمزد مواجه می‌شود. به این ترتیب، کاربر در یک خرید با چند لایه افزایش قیمت روبه‌روست؛ ابتدا با قیمت نقدی کالا روبروست، سپس افزایش قیمت پس از انتخاب پرداخت اقساطی را در پلتفرم اولی تجربه می‌کند و در نهایت رقمی که با عنوان کارمزد اقساط باید توسط خریدار پرداخت شود. این چندمرحله‌ای شدن قیمت که به آهستگی صورت می‌پذیرد مرز میان بهای کالا و هزینه تامین مالی را مبهم می‌کند و تشخیص سهم هر بخش از مبلغ نهایی را برای کاربر دشوار می‌سازد و کاربر عموما متوجه این افزایش پنهانی قیمت نمی‌شود.

درآمد دوسویه و ضرورت شفافیت بیشتر

ابعاد این موضوع زمانی جدی‌تر می‌شود که مدل درآمدی چنین سرویس‌هایی دوسویه باشد؛ یعنی این دست پلتفرم‌ها، هم از پذیرنده کمیسیون دریافت می‌کنند و هم از کاربر نهایی کارمزد یا سود بازپرداخت می‌گیرند. در چنین ساختاری، هزینه استفاده از سرویس در دو سمت زنجیره فروش توزیع می‌شود؛ فروشنده بخشی از هزینه همکاری با پلتفرم را می‌پردازد و کاربر نیز در نهایت با کارمزد یا افزایش مبلغ بازپرداخت مواجه می‌شود؛ افزایشی که بدون تفکیک روشن، تصویر دقیقی از قیمت واقعی خرید به کاربر نمی‌دهد.

وقتی بخشی از درآمد پلتفرم از سمت پذیرنده تامین می‌شود، دریافت هزینه‌های چندلایه از کاربر نهایی تنها زمانی قابل دفاع است که عنوان، محل اعمال و سهم هر هزینه پیش از نهایی‌شدن خرید به‌صورت روشن اعلام شود. همین ساختار، ضرورت شفافیت را دوچندان می‌کند؛ زیرا مصرف‌کننده باید در لحظه تصمیم‌گیری بداند هر بخش از مبلغ نهایی بابت چه خدماتی پرداخت می‌شود و چه تفاوتی میان قیمت کالا و مجموع بازپرداخت وجود دارد.

عددی که دیر آشکار می‌شود

در نهایت، مساله اصلی این است که هزینه‌های خرید اقساطی در چه نقطه‌ای از مسیر، با چه عنوانی و با چه سطحی از وضوح به کاربر اعلام می‌شود. وقتی کاربر در یک فرایند خرید واحد با چند عدد متفاوت روبه‌رو می‌شود، تصمیم او دیگر بر پایه یک قیمت نهایی روشن و قابل مقایسه شکل نمی‌گیرد؛ بلکه بر اساس رقمی ساخته می‌شود که در طول مسیر خرید تغییر می‌کند. همین نقطه، محل اصلی نقد به مدل قیمت‌گذاری در مسیر پلتفرم‌ها است؛ مدلی که اگر به رویه‌ای عادی تبدیل شود، می‌تواند مرز میان «ارائه خدمت مالی» و «تجمیع کارمزد در زنجیره فروش» را مبهم‌تر کند و اعتماد کاربر به شفافیت خرید اقساطی را تحت تاثیر قرار دهد.