تنگه هرمز، برگ برنده تهران شد؟ / مقام سابق قطر از تهدیدی فوری‌تر از هسته‌ای گفت

یک مقام ارشد سابق قطری در گفت‌وگویی مفصل، درباره پیامد‌های جنگ اخیر، سرنوشت تنگه هرمز و آینده امنیت جمعی در خلیج فارس هشدار‌ها و پیشنهاد‌های تازه‌ای مطرح کرده است.

کد خبر: ۲۱۳۷۱۳۰

۲۱ ارديبهشت ۱۴۰۵

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از شفقنا، شیخ حمد بن جاسم آل ثانی، نخست وزیر و وزیر امور خارجه سابق قطر، به الجزیره گفت: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نتیجه یک تشدید ناگهانی نیست، بلکه اوج یک دستور کار بلندمدت اسرائیل برای تغییر خشونت‌آمیز خاورمیانه است.

این دیپلمات قدیمی در مصاحبه‌ای صریح و جامع در برنامه المقابله الجزیره، ارزیابی خود را از چشم‌انداز ژئوپلیتیکی به سرعت در حال تغییرِ منطقه ارائه داد. او هشدار داد که بحران در تنگه هرمز خطرناک‌ترین پیامد جنگ اخیر است، همزمان وی نسبت به جاه‌طلبی‌های بنیامین نتانیاهو برای «اسرائیل بزرگتر» هشدار داد و خواستار ایجاد فوری یک پیمان دفاعی متحد خلیج فارس شد.

شیخ حمد با اشاره به اینکه لرزه‌های ژئوپلیتیکی فعلی، شکل خاورمیانه را برای دهه‌های آینده تعیین خواهد کرد، گفت: «ما شاهد یک بازسازی اساسی در منطقه هستیم.»

شیخ حمد سال گذشته نسبت به وقوع یک درگیری قریب‌الوقوع هشدار داده بود و از کشورهای خلیج فارس خواسته بود که برای حل بحران با ایران و جلوگیری از حملات نظامی، به دنبال راه‌حل دیپلماتیک باشند.

شیخ حمد استدلال کرد: در حالی که دولت‌های قبلی آمریکا- از جمله در دوره اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ – در شروع یک جنگ تمام عیار علیه ایران تردید داشتند، نتانیاهو سرانجام با فروش یک «توهم» به واشنگتن موفق شد. او گفت: «بی بی دولت ترامپ را متقاعد کرد که جنگ کوتاه و سریع خواهد بود و حکومت ایران ظرف چند هفته سقوط خواهد کرد.»

نخست وزیر سابق قطر از اتکای واشنگتن به قدرت نظامی انتقاد کرد و گفت: «قدرت واقعی آمریکا همیشه در توانایی‌اش در اجتناب از استفاده از زور بوده است، نه در به کارگیری آن.» او خاطرنشان کرد که جنگ فعلی در نهایت همه طرف‌ها را مجبور به بازگشت به میز مذاکره کرده است.

شیخ حمد در ارزیابی استراتژی تهران گفت: ایران با موفقیت حملات نظامی اولیه جنگ را تحمل کرد و متعاقباً پس از درک اینکه می‌تواند از یک مزیت استراتژیک جدید استفاده کند، یعنی تنگه هرمز، به سمت توافق پیش رفت. حمد مدعی شد: تسلیحاتی کردن این آبراه به عنوان «خطرناک‌ترین نتیجه» جنگ باشد و اینکه ایران اکنون با این گلوگاه حیاتی بین‌المللی به عنوان قلمرو حاکمیتی خود رفتار می‌کند. به گفته او، این تهدیدی فوری‌تر و شدیدتر از برنامه هسته‌ای ایران برای اقتصادهای جهانی است.

با این حال، شیخ حمد تأکید کرد که جغرافیا، همزیستی را دیکته می‌کند. وی خواستار گفتگوی صریح و جمعی خلیج فارس با تهران به جای ارتباطات یکجانبه و پراکنده برای ایجاد یک چارچوب واقع‌بینانه برای آینده شد.

در پایان شیخ حمد در یکی از صریح‌ترین ارزیابی‌های خود اعلام کرد: بزرگترین تهدید برای خلیج فارس نه ایران، اسرائیل و نه پایگاه‌های نظامی خارجی، بلکه تفرقه داخلی خلیج فارس است. برای مقابله با این موضوع، او پیشنهاد ایجاد «ناتوی خلیج فارس» را داد، یک پروژه مشترک سیاسی و دفاعی که با یک گروه اصلی از کشورهای خلیج فارس که از نظر استراتژیک همسو هستند و عربستان سعودی به عنوان ستون فقرات طبیعی آن عمل می‌کند، آغاز می‌شود. او استدلال کرد که اتحادیه اروپا قبل از گسترش، با تعداد کمی از کشورها آغاز شد و مدل مشابهی را پیشنهاد کرد که توسط قوانین سختگیرانه نهادینه شده‌ای که توسط همه اعضا رعایت می‌شود، اداره می‌شود.