ماجرای ابتلا به هانتاویروس از طریق قوطی‌های نوشابه چیست؟ /متخصصان توضیح می‌دهند

در پی انتشار گزارش‌هایی درباره ابتلای چند مسافر یک کشتی کروز به هانتاویروس، نگرانی‌هایی درباره احتمال انتقال این ویروس از طریق برخی کالا‌های وارداتی از جمله قوطی‌های نوشابه مطرح شده است؛ موضوعی که متخصصان عفونی احتمال آن را بسیار کم، اما از نظر تئوریک ممکن می‌دانند.

کد خبر: ۲۱۳۷۹۵۵

۲۵ ارديبهشت ۱۴۰۵

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از ایسنا، با آنکه هانتاویروس، ویروس نوظهوری نیست و سال‌هاست در بعضی کشور‌های جهان گزارش می‌شود، اما انتشار خبر ابتلای تعدادی از مسافران کشتی تفریحی کروز و مرگ ۳ نفر از آنها، نگرانی‌ها درباره این ویروس و احتمال شیوع گسترده آن را افزایش داده است. به خصوص در پی شنیده شدن این گمانه که بعضی کالا‌های وارداتی از طریق کشتی نیز ممکن است در انتقال آلودگی نقش داشته باشند. کالا‌هایی مثل قوطی‌های نوشابه.

دکتر آمیتیس رمضانی، متخصص بیماری‌های عفونی و رئیس انجمن متخصصان عفونی کشور درباره احتمال آلودگی قوطی‌های نوشابه به هانتاویروس و باز شدن پای این ویروس از این طریق به ایران، می‌گوید: «درباره انتقال آلودگی از طریق قوطی‌های نوشابه که با کشتی به کشور می‌رسند، از نظر تئوریک این ریسک وجود دارد، اما اینکه بخواهیم بگوییم احتمال آن زیاد است، این طور نیست. ممکن است جعبه‌ها و قوطی‌های نوشابه در انباری بوده باشند که به ترشحات جونده‌هایی مثل موش آلوده شده و بعد فرد از آنها استفاده کند؛ بنابراین احتمال انتقال وجود دارد، اما این احتمال بسیار کم است و ما آن را جزو راه‌های اصلی انتقال محسوب نمی‌کنیم.»

رمضانی در عین حال تاکید می‌کند: «با این حال بهتر است قبل از مصرف، قسمت بالای قوطی نوشابه شسته شود». ماجرای ابتلا به هانتاویروس از طریق قوطی‌های نوشابه | کالا‌های وارداتی خطرناک‌ترند؟

راه اصلی انتقال و راه‌های نادر انتقال

درباره راه انتقال هانتاویروس، این متخصص بیماری‌های عفونی توضیح می‌دهد: «راه اصلی انتقال هانتاویروس تماس مستقیم با ادرار، بزاق و مدفوع جونده‌ی آلوده یا تنفس و استنشاق ذرات آلوده است؛ یعنی ذرات یا ترشحات معلق در هوا که به ترشحات بدن موش از جمله ادرار، مدفوع یا بزاق خشک‌شده آلوده باشند.

به گفته رمضانی، «انتقال هانتاویروس از طریق انسان به انسان، انتقال از طریق غذای آلوده، یا از طریق گازگرفتگی توسط موش آلوده، یا تماس ترشحات جونده با پوست زخمی و همچنین انتقال آزمایشگاهی جزو راه‌های نادر انتقال هستند. موش‌های کشور ما به این ویروس آلوده نیستند و از طرف دیگر، به دلیل محدود بودن پرواز‌های بین‌المللی و محدودیت تماس‌ها، احتمال ورود و انتقال این ویروس به کشور ما کمتر است. البته این ریسک وجود دارد که از طریق کشتی‌هایی که وارد کشور می‌شوند، در موارد محدود انتقال رخ دهد.»

این متخصص بیماری‌های عفونی ادامه می‌دهد: «مسئله این است که اگر محیطی آلوده باشد؛ مثلاً انباری یا زیرزمینی که به ترشحات حیوان جونده آلوده شده و در آن جعبه‌هایی وجود داشته باشد که به این ترشحات آلوده باشند، موقع تمیز کردن آن فضا، ترشحات آلوده در هوا معلق می‌شوند و فرد از طریق استنشاق ذرات، آنها را وارد ریه می‌کند و مبتلا می‌شود؛ بنابراین مهم‌ترین راه انتقال، استنشاق هوای آلوده به ذرات معلق و راه بعدی، تماس مستقیم با دست آلوده و ترشحات جونده است. البته انتقال تنفسی شایع‌تر است.»

این ویروس روی سطوح باقی می‌ماند

رئیس انجمن متخصصان عفونی کشور به این موضوع مهم اشاره می‌کند که «آلودگی هانتاویروس می‌تواند روی سطوح باقی بماند و مثل بعضی ویروس‌ها نیست که بعد از مدتی کاملاً از بین برود و بی‌اثر شود. چون عامل انتقال، ترشحات خشک‌شده است و ترشحات هم خودبه‌خود از سطوح پاک نمی‌شوند. درضمن این ترشحات، قابل دیدن نیست. حتی تمیز کردن محیط آلوده می‌تواند خطر ابتلا را بیشتر کند. چون معمولاً افراد، محیط را جاروی خشک می‌کنند که باعث پخش ذرات آلوده در هوا می‌شوند و فرد با استنشاق ذرات مبتلا می‌شود. این احتمال برای ابتلا، از ابتلا توسط تماس مستقیم با قوطی‌های نوشابه بیشتر است.»

آیا هانتاویروس مثل کرونا جهانی می‌شود؟

خیلی‌ها نگران این موضوع هستند که هانتاویروس نیز مثل کرونا جهانی شود، اما رمضانی تاکید می‌کند که «این ویروس قابلیت پاندمی شدن (جهانی شدن) ندارد. موضوع این ویروس با ویروسی مثل کرونا که پاندمی شد، کاملا متفاوت است. چون راه اصلی انتقال کرونا، انسان به انسان بود و بیماری‌ای که انتقال انسان به انسان داشته باشد، ریسک بالایی برای پاندمی شدن دارد. اما هانتاویروس عمدتاً از این طریق منتقل نمی‌شود و هنوز هم مشخص نیست افرادی که در آن کشتی (کشتی تفریحی کروز) مبتلا شده‌اند، از طریق تماس انسان به انسان آلوده شدند یا همه آنها مستقیماً با جونده آلوده در تماس بودند.»

رمضانی با تاکید بر این که موش‌های پایتخت و درکل موش‌های کشور ما آلوده به هانتاویروس نیستند، چند توصیه مطرح می‌کند که ناظر بر پیشگیری از تماس با منابع احتمالی آلودگی و رعایت نکات بهداشتی در محیط‌های پرخطر است؛

* هنگام نظافت انبارها، کشتی‌ها یا فضا‌های آلوده به جوندگان (به‌ویژه موش)، حتماً از دستکش و ماسک استفاده شود.

* از جارو کردن خشکِ مدفوع موش خودداری کنید؛ ابتدا محل را با مواد ضدعفونی مرطوب کنید، سپس تمیزکاری انجام دهید تا ذرات آلوده در هوا پخش نشوند.

* از تماس مستقیم با جوندگان پرهیز شود؛ موش‌ها می‌توانند بیماری‌های متعددی منتقل کنند، هرچند در کشور ما میزان آلودگی گسترده آنها پایین است.

* قوطی‌های نوشابه بهتر است قبل از مصرف شسته شوند. فقط هم بحث هانتاویروس مطرح نیست؛ دلیل توصیه به شستن آن، تماس مستقیم قوطی با دهان است. البته انتقال بیماری از این مسیر نادر است، اما شست‌وشوی ساده یا مصرف با نی می‌تواند ریسک را کمتر کند.