قولنامه‌های ملکی ثبت رسمی می‌شوند

با اجرای ضوابط جدید ثبت معاملات اموال غیرمنقول، تنظیم قولنامه‌های تعهد به بیع و صلح در دفاتر اسناد رسمی و بستر سامانه الکترونیک اسناد با استعلام‌های برخط و ضمانت اجرای حقوقی انجام می‌شود.

کد خبر: ۲۱۳۸۲۸۱

۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۵

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از مهر، بر اساس ضوابط جدید ثبت معاملات، قراردادهای موسوم به قولنامه یا تعهد به انجام بیع/صلح با ساختار مشخص و در بستر سامانه ثبت الکترونیک اسناد تنظیم می‌شوند؛ به‌گونه‌ای که تمامی مشخصات طرفین، موضوع معامله، جزئیات ملک، نحوه پرداخت و شروط قراردادی به‌صورت دقیق و استاندارد ثبت می‌شود.

در این چارچوب، طرفین قرارداد (مالک/متعهد به فروش یا صلح و خریدار/متعهد به خرید یا صلح) متعهد می‌شوند نسبت به انعقاد عمل حقوقی نهایی در تاریخ مقرر در دفتر اسناد رسمی حاضر شوند. در صورت تخلف، امکان مطالبه وجه التزام، الزام به انجام تعهد یا فسخ قرارداد برای طرف ذی‌نفع پیش‌بینی شده است.

در متن نمونه قرارداد، موضوع معامله شامل مشخصات کامل ملک از جمله پلاک ثبتی، کاربری، متراژ، سال ساخت، امکانات، وضعیت پارکینگ و منضمات آن تعریف شده و طرفین با امضای قرارداد، به اطلاع کامل از اوصاف مورد معامله اقرار می‌کنند.

همچنین در بخش مالی، نحوه پرداخت ثمن شامل پیش‌پرداخت و اقساط، زمان‌بندی پرداخت‌ها و استفاده از چک یا تسهیلات بانکی به‌صورت دقیق درج می‌شود و ضمانت اجراهایی مانند وجه التزام برای تأخیر در انجام تعهدات پیش‌بینی شده است.

شروط و ضمانت‌های قراردادی

در این الگو، مجموعه‌ای از شروط حقوقی از جمله الزام حضور در دفترخانه در موعد مقرر، تکلیف به اخذ پایان‌کار و استعلامات، ممنوعیت انتقال ملک به غیر، و تعیین وجه التزام برای تأخیر یا عدم انجام تعهدات درج شده است. همچنین در صورت مستحق‌للغیر بودن یا عدم قابلیت انتقال ملک، امکان فسخ قرارداد و مطالبه خسارت پیش‌بینی شده است.

بر اساس مفاد قرارداد، هرگونه رهن یا بازداشت ملک باید تا زمان تنظیم سند رسمی رفع شود و در غیر این صورت، خریدار امکان اقدام قضایی یا فسخ قرارداد را خواهد داشت. همچنین حق انتقال حقوق قراردادی از طرفین در برخی موارد سلب شده و نوسانات قیمت تأثیری بر تعهدات ندارد.

نقش دفاتر اسناد رسمی و استعلامات سیستمی

در بخش اجرایی، دفاتر اسناد رسمی مکلف شده‌اند پیش از ثبت قرارداد، وضعیت ثبتی ملک را از طریق سامانه ثبت الکترونیک استعلام کرده و نتیجه را در سند درج کنند. همچنین خلاصه معاملات در سامانه ثبت شده و در استعلامات بعدی قابل مشاهده خواهد بود.

سردفتران موظف‌اند کلیه الزامات قانونی تنظیم اسناد رسمی را در تنظیم این قراردادها رعایت کنند و در صورت عدم ایفای تعهدات، امکان صدور اجرائیه از دفترخانه نیز برای ذی‌نفع پیش‌بینی شده است.

امکان اصلاح و اجرای مستقیم تعهدات

بر اساس این سازوکار، طرفین می‌توانند شروط قرارداد را با توافق اصلاح کنند و در صورت عدم انجام تعهدات غیرقضایی، از مسیر اجراییه دفترخانه یا مراجع قضایی اقدام کنند. این روند با هدف افزایش شفافیت، کاهش اختلافات و تسهیل اجرای قراردادهای ملکی طراحی شده است.

توسعه ثبت رسمی معاملات

در توضیحات تکمیلی آمده است که با توجه به اجرای ماده ۲ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، مردم می‌توانند برای تنظیم قراردادهای خصوصی خود به دفاتر اسناد رسمی مراجعه کنند؛ حتی در مواردی که اسناد مالکیت پیش‌تر صادر شده یا در قالب جدید (از جمله اسناد سبزرنگ) تنظیم شده باشند.

در این فرآیند، استعلامات لازم برای جلوگیری از معاملات معارض یا اسناد جعلی به‌صورت سیستمی انجام می‌شود تا امنیت حقوقی طرفین افزایش یابد و زمینه برای ثبت دقیق‌تر معاملات فراهم شود.