استراتژی جدید بانک توسعه نوین بریکس/ آیا ایران در مسیر عضویت جدید قرار دارد؟

اعلام استراتژی جدید بانک توسعه نوین بریکس مبنی بر گسترش این بانک، گمانه‌زنی‌هایی را درباره افزایش شمار اعضای آن و چشم‌انداز عضویت ایران مطرح کرده است.

کد خبر: ۲۱۳۸۶۵۹

۲۸ ارديبهشت ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایرنا، آنگونه که شبکه تلویزیونی بریکس سخنان رئیس بانک توسعه جدید بریکس را بازتاب داده است، این بانک در حال تدوین راهبرد جدید با چشم‌اندازی روشن برای آینده است و در این راستا، بزرگتر، سبزتر، دیجیتال‌تر، نوآورتر، انعطاف‌پذیرتر و مشارکتی‌تر خواهد شد.

بنا بر این گزارش، دیلما روسف در یازدهمین نشست سالانه هیأت مدیره بانک توسعه جدید بریکس در مسکو افزود: این بانک در عین حال، رویکردی عمل‌گرایانه را حفظ کرده و بر دستیابی به نتایج عملی تمرکز خواهد کرد.

وی اظهار داشت: اولویت این بانک باید توسعه فرصت‌های متنوع در ارز‌های محلی، ترویج تعمیق بازار‌های سرمایه محلی و کاهش وابستگی به مراکز مالی سنتی جهانی باشد.

رئیس بانک توسعه جدید بریکس خاطرنشان کرد: در این راستا، توجه ویژه‌ای به گسترش فعالیت در کشور‌های عضو جدید این بانک خواهد شد.

وی اظهار داشت: بانک توسعه جدید بریکس همچنین باید استراتژی تأمین مالی خود را با راه‌حل‌های جدید دیجیتال سازگار کند و در کنار تأمین مالی طرح‌ها، ضمانت‌نامه‌ها، انتشار اوراق قرضه به ارز‌های ملی، سوآپ‌ها و تأمین مالی مشترک، باید فرصت‌های ناشی از «توکِن‌سازی» (اقدامی برای حفاظت از اطلاعات حساس مالی و تسهیل تراکنش‌های بانکی) را بررسی کند.

روسف اظهار داشت: «توکِن‌سازی» تسویه حساب‌ها را تسریع می‌کند و کانال‌های جدیدی برای تأمین مالی ایجاد می‌کند؛ در آینده، چنین زیرساخت‌هایی می‌توانند به بخشی از یک سیستم مالی جهانی مدرن تبدیل شوند و به کشور‌ها آزادی و گزینه‌های بیشتری ارائه دهند.

وی ادامه داد: «توکِن‌سازی» با کاهش وابستگی به ابزار‌های مالی سنتی، اهمیت ژئوپلیتیکی پیدا می‌کند.

رئیس بانک توسعه جدید بریکس خاطرنشان کرد: علاوه بر این، زیرساخت‌های مالی توکن‌سازی شده می‌توانند به طور بالقوه بخشی از رقابت جهانی برای سیستم‌های ارز ذخیره، شبکه‌های پرداخت و معماری نقدینگی جهانی شوند. امروزه، این فرآیند در مراحل اولیه توسعه خود است.

استقبال آفریقای جنوبی از گسترش اعضا

وزیر دارایی آفریقای جنوبی نیز در این نشست با تأکید بر ضرورت تحول در بانک توسعه جدید بریکس، موضع مثبت این کشور را درباره گسترش اعضای بانک توسعه نوین بریکس اعلام کرد.

انوک گودونگوانا اظهار داشت: در آینده، نقش این بانک کلیدی‌تر می‌شود. ما باید تأمین مالی برای زیرساخت‌های پایدار را افزایش دهیم، از گذار توسعه در مسیر سبز حمایت کنیم و از فرصت‌های ارائه شده توسط نوآوری‌های فناوری استفاده کنیم.

وی اظهار داشت: تقویت تأمین مالی با ارز محلی، معرفی ابزار‌های مالی نوآورانه و گسترش عضویت در این بانک بسیار مهم است؛ همه این موارد، اولویت‌های کلیدی در برنامه استراتژیک پنج ساله آینده خواهند بود.

وزیر دارایی آفریقای جنوبی گفت: باید اطمینان پیدا کنیم که تأمین مالی طرح‌های توسعه‌ای با مشارکت این بانک همچنان در دسترس، مقرون به صرفه و پاسخگوی نیاز‌های همه اعضا باشد.

اجلاس آتی دهلی‌نو، فرصتی برای رایزنی

آنگونه که دبیر بخش امور اقتصادی در وزارت دارایی هند در این نشست گفت، دهلی‌نو در حال تدارک برای میزبانی نشست آتی وزیران دارایی و رؤسای بانک‌های مرکزی بریکس در ماه آگوست ۲۰۲۶ (مرداد – شهریور ۱۴۰۵) است، نشستی که فرصتی برای تقویت رایزنی‌ها برای عضویت در بانک توسعه نوین بریکس محسوب می‌شود.

آنورادا تاکور که کشورش – هند – ریاست دوره‌ای گروه بریکس در سال ۲۰۲۶ میلادی را برعهده دارد، خاطرنشان کرد: علاوه بر لزوم اتخاذ رویکرد‌های جدید بانک توسعه نوین بریکس برای تأمین مالی، مشارکت‌ها برای تکامل بیشتر از اهمیت بسیاری برخوردار است.

بانک توسعه نوین بریکس باید به رویکرد بریکس پایبند باشد

چانگ جون هونگ دستیار وزیر دارایی چین نیز در این نشست تأکید کرد: بانک توسعه نوین باید به روحیه باز بودن، دربرگیری و همکاری متقابل سودمند بریکس پایبند باشد و تلاش کند تا در مسیر نوسازی، به قوی‌ترین و قابل اعتمادترین شریک توسعه برای کشور‌های بریکس و کشور‌های جنوب جهان تبدیل شود.

اشاره این مقام چینی به روحیه باز بودن، یادآوری رویکرد بریکس در نفی انحصارگرایی، نفی بلوک‌بندی‌های بسته سیاسی و پذیرش اعضای جدید است.

ضرورت گسترش اعضای بانک توسعه نوین بریکس برای ایفای نقش مهم‌تر در جهان

دستیار وزیر دارایی چین خاطرنشان کرد: بانک توسعه نوین بریکس باید به اصلاح مدل کسب‌وکار خود ادامه دهد تا به کشور‌های جنوب جهان بهتر خدمت کند و اعضای خود را گسترش دهد تا نقش مهم‌تری در مدیریت اقتصادی جهانی ایفا کند.

کشور‌های جنوب جهان باید فرصت‌های بیشتری داشته باشند

میخائیل میشوستین نخست وزیر روسیه نیز در پیامی ویدیویی خطاب به شرکت‌کنندگان در این نشست گفت: در سال‌های گذشته، بانک توسعه نوین بریکس به رکنی از سیستم مالی نوظهور جنوب جهان تبدیل شده است.

وی اظهار داشت: بانک توسعه نوین بریکس هر آنچه را که برای تبدیل شدن به یک «بانک نوآوری» بین‌المللی نیاز دارد، در اختیار دارد؛ این بانک به کشور‌ها کمک می‌کند تا مسیر‌های توسعه را شناسایی کنند، بهترین ابزار‌ها را انتخاب کنند و شرایطی را برای سرمایه‌گذاری بلندمدت ایجاد کنند.

وی ادامه داد: روسیه همواره از تشکیل یک سیستم مالی عادلانه و پایدار حمایت می‌کند که در آن کشور‌های جنوب جهان فرصت‌های بیشتری داشته باشند و بانک توسعه جدید نقش ویژه‌ای در این امر دارد.

بانک توسعه نوین بریکس و چشم‌انداز عضویت ایران

بانک توسعه نوین توسط کشور‌های عضو بریکس بر اساس یک توافقنامه بین دولتی که در ششمین اجلاس بریکس در برزیل در سال ۲۰۱۴ میلادی به امضا رسید برای حمایت از پروژه‌های مختلف در کشور‌های عضو بریکس و کشور‌های در حال توسعه ایجاد شد.

گروه بریکس در سال ۱۳۸۹ با مشارکت برزیل، روسیه، هند و چین در یکاترینبورگ روسیه تاسیس شد؛ یک سال بعد آفریقای جنوبی به این گروه ملحق شد. سپس جمهوری اسلامی ایران، مصر، اتیوپی و امارات نیز از ابتدای سال ۲۰۲۴ برابر با دی‌ماه ۱۴۰۲ به این گروه پیوستند. پس از آن اعلام شد که کشور اندونزی هم از ابتدای سال ۲۰۲۵ برابر با دی‌ماه ۱۴۰۳ به گروه بریکس پیوست. همچنین گروه بریکس، فهرستی از کشور‌ها را در قالب شریک معرفی کرد.

براساس وب‌سایت این بانک، اعضای مؤسس بریکس ۹۴ درصد از سهام ثبت‌شده بانک توسعه نوین را در اختیار دارند، در حالی که الجزایر، بنگلادش، مصر و امارات متحده عربی مالک سهم باقی‌مانده هستند

این بانک در نظر دارد تا از طریق تخصیص وام، ضمانت و سایر ابزار‌های مالی، منابع را برای اجرای طرح‌های زیرساختی و توسعه پایدار در کشور‌های عضو بریکس تجمیع کند.

هیات اعزامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تیرماه ۱۴۰۴ به اجلاس وزرای دارایی بریکس در برزیل، بر تسهیل پذیرش اعضای جدید در بانک توسعه نوین (NDB) و نقش آن بانک در تامین مالی پروژه‌های زیرساختی و توسعه پایدار را مورد تاکید قرار داد.

دیلما روسف رئیس بانک توسعه نوین بریکس نیز در دیدار ۱۴ خرداد ۱۴۰۴ خود با رئیس کل سابق بانک مرکزی ایران در پکن از ارائه نظر مثبت خود در جلسات تصمیم‌گیری گروه بریکس درقبال پیوستن جمهوری اسلامی ایران به این بانک خبر داد.

حمایت روسیه از عضویت ایران در بانک توسعه نوین بریکس

در این میان، ایوان چبسکوف معاون وزیر دارایی روسیه ۲۴ تیر ۱۴۰۴ به صراحت، حمایت این کشور را از عضویت جمهوری اسلامی ایران در بانک توسعه نوین بریکس اعلام کرده است.

در میان اعضای جدید گروه بریکس، اندونزی نیز خواهان عضویت در بانک توسعه نوین بریکس است.

پرابوو سوبیانتو رئیس‌جمهوری اندونزی پیش از این اعلام کرد که اندونزی به بانک توسعه نوین بریکس می‌پیوندد.

مقامات کشور کلمبیا نیز با وجود اینکه عضو گروه بریکس نیستند، از عزم این کشور برای عضویت در این بانک سخن گفتند.

بانک توسعه نوین بریکس کدام طرح‌ها را تأمین مالی می‌کند؟

در سال ۲۰۲۵ میلادی، بانک توسعه نوین بریکس دهمین سالگرد خود را جشن گرفت. این بانک که اساساً اولین بانک توسعه چندجانبه جهانی بزرگ است که منحصراً توسط کشور‌های در حال توسعه تأسیس شده است، منابع را برای پروژه‌های کشور‌های جنوب جهان در زمینه‌های انرژی پاک، زیرساخت‌های حمل و نقل، تأمین آب، حفاظت از محیط زیست و موارد دیگر تأمین کرده است.

هدف اعلامی بانک توسعه نوین بریکس، برخلاف بسیاری از مؤسسات مالی دیگر، ایجاد سود برای سهامداران نیست، بلکه تقویت توسعه کشور‌های جنوب جهان است.

بنا بر این گزارش، مأموریت اصلی این بانک، این است که شکاف بین منابع مالی موجود و نیاز‌های اعضای بنیانگذار (برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی) و سایر کشور‌های سرمایه‌گذار در این بانک (الجزایر، بنگلادش، مصر، امارات متحده عربی و اروگوئه) کاهش یابد.

بانک توسعه نوین بریکس، تأمین مالی پروژه‌هایی در زمینه‌های زیرساخت و توسعه پایدار را در اولویت خود قرار داده است.

این پروژه‌ها می‌توانند در زمینه انرژی پاک و بهره‌وری انرژی، زیرساخت‌های حمل و نقل، آب و فاضلاب، زیرساخت‌های دیجیتال، حفاظت از محیط زیست و زیرساخت‌های اجتماعی اجرا شوند.

بنا بر این گزارش، کل مبلغ پروژه‌های تصویب شده توسط بانک توسعه نوین تا اوایل سال ۲۰۲۵ میلادی به ۳۹ میلیارد دلار آمریکا رسیده بود.

این اعتبارات در مجموع برای افزایش ظرفیت تولید انرژی پاک به میزان ۲۴۰۰ مگاوات، کاهش انتشار دی اکسید کربن به میزان ۱۴.۷ میلیون تن در سال و ساخت ۳۵ هزار واحد مسکونی، ۴۳ باب مدرسه، یک هزار و چهارصد کیلومتر تونل و کانال و ۴۰ هزار و ۴۰۰ کیلومتر جاده اختصاص داده شد.