امتحانات دانش‌آموزان حضوری برگزار می‌شود؟

با پایان یافتن سال تحصیلی و در شرایطی که آموزش و پرورش تهران اختیار تعیین شیوه ارزشیابی پایانی تحصیلی متوسطه اول را به مدارس واگذار کرده، برخی مدارس از برگزاری آزمون خودداری و ارزشیابی سال تحصیلی را ملاک درج نمره قرار داده‌اند و در مقابل برخی دیگر تاریخ آزمون‌های داخلی را از ۹ خرداد اعلام کرده‌اند؛ موضوعی که بحث «سلیقه‌ای شدن برگزاری امتحانات» را پررنگ کرده و واکنش‌های متفاوتی را در بر داشته است.

کد خبر: ۲۱۴۰۳۳۱

۰۵ خرداد ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، کمتر از ۲۰ روز پیش بود که وزیر آموزش و پرورش بخشنامه نحوه ساماندهی ارزشیابی پیشرفت تحصیلی نوبت دوم دانش‌آموزان را بنابر شرایط خاص کشور به استانها ابلاغ کرد؛ بر اساس آن مقرر شد «ارزشیابی در درس‌های داخلی و غیرنهایی نوبت دوم، با مجوز شورای تأمین استان/منطقه، با اولویت "حضوری" و رعایت اصل پراکندگی دانش‌آموزان و عدم تلاقی و تجمیع پایه‌ها برگزار شود و در صورت عدم موافقت شورای مذکور، ارزشیابی به صورت "غیرحضوری" و بر اساس مستندات عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان صورت گیرد.»

هرچند تکلیف امتحانات پایه‌های یازدهم و دوازدهم روشن و مقرر شد از ۲۱ تیرماه به صورت «حضوری» برگزار شود، حتی اعلام شد در صورتی که شرایط کشور به حالت عادی بازنگردد، تصمیمات جایگزین از جمله برگزاری امتحانات داخلی نیز برای این پایه‌ها بررسی و مورد استفاده قرار گیرد.

اما در این میان برگزاری امتحانات و ارزشیابی دانش‌آموزان متوسطه اول که در برگیرنده پایه‌های هفتم، هشتم و نهم می‌شود به مدیران مدارس واگذار شد تا بنابر سیاست اعلامی اداره کل آموزش و پرورش هر استان، تکلیف‌ نحوه برگزاری امتحانات معلوم می‌شود؛ موضوعی که دوگانگی قابل توجهی را در تصمیم مدارس و همچنین بحث سلیقه‌ای شدن برگزاری امتحانات و یا ثبت نمرات مستمر کلاسی بین خانواده‌ها پر رنگ کرده است؛ به طوریکه برخی والدین معتقدند «با حذف امتحان، حق دانش‌آموزانی که منتظر امتحان پایان سال بودند ضایع می‌شود» و برخی دیگر آن را «کاهش استرس و توجه به یادگیری مستمر» می‌دانند. در این میان، آموزش و پرورش شهر تهران با تأکید بر تفویض کامل اختیار به مدرسه و معلم، هر گونه اجحاف را رد می‌کند.

در خصوص تصمیم مدارس مختلف تهران برای برگزاری یا عدم برگزاری امتحانات پایان سال، خبرگزاری ایسنا سراغ چند تن از دانش‌آموزان تهران اعم از مدارس دولتی و غیردولتی رفت و جویای این موضوع شد:

"علی" دانش‌آموزان پایه هفتم یکی از مدارس دولتی منطقه ۱۲ تهران است که می‌گوید: « مدیر مدرسه اعلام کرده نمرات امتحانی که پیش از این گرفته‌ایم و همچنین نمرات کلاسی و فعالیتهایتان ملاک نمره کارنامه‌ است و تا امروز در مورد برگزاری امتحانات پایان سال خرداد چیزی اعلام نکرده‌اند. عملا سال تحصیلی‌مان تمام شده و منتظر کارنامه هستم تا نمراتم را ببینم.»

و یا "بردیا" دانش‌آموز هشتمی منطقه ۱۴ مدرسه‌ای دولتی در تهران نیز در این بار اظهار می‌کند: «مدرسه اعلام کرده که امتحانات خردادماه کنسل است و نمرات میان‌ترم و مستمر به همراه فعالیتهای کلاسی به عنوان نمره پایان سال محاسبه و درج خواهد شد.»

همچنین "پرنیا" دانش‌آموز نهمی مدرسه دولتی منطقه ۱۸ تهران نیز با تکرار همین جملات می‌گوید: «عملکرد طول سال تحصیلی، حضور و غیاب، پرسش‌ها و امتحانات کلاسی و آزمونهای مجازی ملاک نمره‌گذاری پایان سالمان است و به ما اعلام شده امتحان پایان سال نداریم.»

"صدرا" دانش‌آموز هشتمی یکی از مدارس دولتی شهرستان بهارستان تهران هم همین‌ جملات را می‌گوید: «هنوز مدرسه نگفته که امتحان پایان سال داریم و برنامه امتحانی هم نداده‌اند و گفته شده نمراتی که در دست معلمان داریم محاسبه و نمره پایان سال اعلام می‌شود، این در حالیست که حتی امتحان میان‌ترم دوم هم نداده‌ایم.»

"هستی" پایه نهم مدرسه‌ای دولتی از منطقه ۱۳ تهران است که بنابر اظهاراتش مدیر مدرسه با انتشار متنی در گروه مدرسه اعلام کرده امتحان پایان سال خردادماه، همچون سال‌های گذشته ندارند و نمرات آخر سال را معلمان بر اساس ارزشیابی هر دانش‌آموز اعلام خواهند کرد.

به گزارش ایسنا، این در حالیست که به نظر می‌رسد اغلب مدارس غیردولتی تهران، روال عکس را در پیش گرفته و سعی دارند با برگزاری امتحانات پایان سال، دانش‌آموزانشان را دوباره محک بزنند به طوریکه "ایلیا" دانش‌آموز پایه نهم منطقه ۵ تهران عنوان می‌کند: «مدرسه برنامه امتحانی ارائه کرده و امتحانات پایان سال از شنبه ۹ خرداد آغاز می‌شود و یک روز در میان ساعت ۹ امتحان داریم.»

همچنین "روزبه" دانش‌آموز نهمی مدرسه‌ای غیردولتی در منطقه یک تهران نیز از آغاز امتحانات مدرسه‌شان از روز شنبه می‌گوید: «امتحانات چند روز دیگر آغاز می‌شود و حتی عنوان شده یکسری از امتحانات را معلمان با برقراری تماس تصویری از دانش‌آموز اخذ و بخشی از نمره را اینگونه درج می‌کنند.»

اما معلم یکی از مدارس غیر دولتی متوسطه اول منطقه ۳ تهران می‌گوید: «مدرسه ما امتحانات پایان سال را پیش از این از دانش‌آموزان گرفته و مقرر شده با توجه به این نمرات و همچنین فعالیتهای کلاسی و نمرات مستمر، معلمان ارزشیابی کرده و نمرات آخر سال را اعلام کنند که به نظرم روش بسیار خوبی برا سنجش دانش‌آموزان است.»

این در حالیست که مجید پارسا، مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران با اشاره به اجرای غیرحضوری ارزشیابی پایانی دانش‌آموزان پایه‌های هفتم تا دهم و کلیه دروس نظری غیرنهایی در پایتخت، سازوکارهای اجرایی و نحوه ثبت نمرات دانش‌آموزان را اعلام  و می‌گوید: «ملاک عمل در ثبت نمرات پایانی دانش‌آموزان، عملکرد آنان در طول سال تحصیلی، ارزیابی‌های مستمر، سنجش‌های فرایندی و نیز اخذ بازخورد نهایی از طریق بستر شاد خواهد بود.»

مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران با تأکید بر رویکرد وزارت آموزش و پرورش مبنی بر تفویض اختیار به استان‌ها، خاطرنشان می کند: «این رویکرد در شهر تهران نیز با جدیت دنبال شد و بر اساس ماده ۹۷ آیین‌نامه اجرایی مدارس و ماده ۳۹  آیین‌نامه دوره دوم متوسطه (بزرگسالان‌ و روزانه)، اختیار تصمیم‌گیری و اجرای فرآیند ارزشیابی به معلم با نظارت شورای مدرسه، تفویض شده است.»

وی در ادامه می‌گوید: «مدارس می‌توانند متناسب با شرایط آموزشی و با بهره‌گیری از ظرفیت شورای مدرسه و نظر تخصصی معلمان، شیوه‌های متنوع و متناسبی را برای اجرای فرایند ارزشیابی پایانی طراحی و اجرا کنند. ارزیابی آموزشی، مجموعه‌ای از عملکرد تحصیلی، مشارکت فعال، فعالیت‌های آموزشی و بازخوردهای تربیتی دانش‌آموزان در طول سال تحصیلی را دربرمی‌گیرد و این ظرفیت می‌تواند به ارتقای کیفیت فرایند ارزشیابی پایانی کمک کند.»

ارزشیابی دروس هنرستان‌ها و دروس مهارتی از دیگر موضوعات است که پارسال در این باره نیز اظهار می‌کند: «معلمان می‌توانند با استفاده از شیوه‌های پروژه‌محور، فعالیت‌های عملی و ارزشیابی‌های منعطف، توانمندی دانش‌آموزان را ارزیابی کنند و در صورت نیاز، فرایند تکمیل ارزشیابی برخی دروس مهارتی تا شهریورماه ادامه خواهد داشت.»

مدیرکل آموزش و پرورش شهر تهران تفویض اختیار به مدارس را رویکردی مؤثر در مسیر تحول نظام آموزشی دانسته و عنوان می‌کند که این امر می‌تواند به ارتقای کیفیت آموزش و افزایش رضایتمندی خانواده‌ها منجر شود.

سال تحصیلی تمام نشده و در مقطع متوسطه از نهم خرداد آزمون‌ها با ثبت نمرات و ارزشیابی صورت گرفته و معلمان موظفند نمرات را تا پایان خرداد ثبت کند.

اما با این توصیفات، به نظر می‌رسد آموزش و پرورش تهران با آگاهی از واکنش‌های متفاوت، بر مستند بودن عملکرد دانش‌آموزان در طول سال و ثبت تدریجی نمرات تأکید داشته و هر گونه آزمون پایانی را صرفاً «تکمیل‌کننده» فرایند ارزشیابی می‌داند. با این حال، ابهام اصلی برای بسیاری از خانواده‌ها این است که چگونه می‌توان عادلانه بودن تصمیم معلمان و مدارس را با این روش تضمین کرد؟.