کارشناس بازار سرمایه؛

راه جلوگیری از خاموشی‌های گسترده

یک کارشناس بازار سرمایه گفت: با اجرای آیین‌نامه اجرایی بند «ب» ماده ۴۳ برنامه هفتم توسعه و افزایش سهم معاملات برق در بورس انرژی، مسیر تخصیص برق از سازوکارهای غیرشفاف و سهمیه‌ای به سمت کشف قیمت بر پایه عرضه و تقاضا حرکت می‌کند؛ اقدامی که ضمن کاهش رانت مشترکان پرمصرف، امکان هدفمند شدن حمایت‌ها از خانوارهای کم‌مصرف و دهک‌های پایین را فراهم کرده و با اصلاح الگوی مصرف، ابزار مؤثرتری برای مهار ناترازی و کاهش خاموشی‌های فصلی در اختیار سیاست‌گذار قرار می‌دهد.

کد خبر: ۲۱۴۰۹۹۱

۱۰ خرداد ۱۴۰۵

اقتصادآنلاین؛ خشایار دادمنش - کارشناس بازار سرمایه: بزرگ‌ترین دستاورد این گام مثبت، تغییر شیوه تخصیص برق از چانه‌زنی‌های اداری و سهمیه‌بندی‌های سنتی به سمت کشف قیمت بر اساس مکانیزم عرضه و تقاضا در بورس انرژی است. این فرایند، نظارت بر بازار را تسهیل کرده و با شفاف‌سازی اطلاعات، راه را بر هرگونه رانت‌جویی در واگذاری انرژی می‌بندد.

عادلانه شدن قیمت؛ پیش‌نیاز مدیریت مصرف

شرایط فعلی ناشی از یارانه‌های غیرهدفمند، منجر به مصرف بی‌رویه و بروز خاموشی‌های فصلی شده است. بورس انرژی کمک می‌کند تا ارزش برق به عنوان یک کالای حیاتی بازیابی شود. وقتی قیمت‌ها به سمت واقعی شدن حرکت کنند، جذابیت تولید برق و احداث نیروگاه‌های خورشیدی خانگی برای مشترکان افزایش می‌یابد که این خود به معنای تمرکززدایی از تولید برق و مشارکت مستقیم مردم در اقتصاد انرژی است.

حمایت از دهک‌های پایین و مقابله با ناترازی

هرچند افکار عمومی به دلیل تجربیات گذشته نسبت به تغییر قیمت‌ها بدگمان است، اما باید تبیین شود که بورس انرژی به تنهایی قیمت‌گذار نیست، بلکه بستری برای شفافیت است. این سازوکار باعث می‌شود مشترکان پرمصرف و صنایع بزرگ، هزینه واقعی انرژی مصرفی خود را بپردازند و از رانت پنهان آنها کاسته شود.

بدون ساماندهی مصرف و واقعی‌سازی قیمت‌ها، نمی‌توان از بروز خاموشی‌های گسترده جلوگیری کرد. در این مدل جدید، خانوار‌هایی که الگوی مصرف را رعایت می‌کنند، از طرح‌های تشویقی بهره‌مند خواهند شد. در واقع، عواید حاصل از واقعی‌سازی قیمت‌ها در بخش‌های پرمصرف، می‌تواند در قالب بسته‌های حمایتی به دهک‌های پایین جامعه بازگردد و عدالت در توزیع انرژی را محقق سازد.