هزینه‌های اقتصادی جنگ/ جهان در ۱۰۰ روز گذشته چه دید؟

تحلیلگران اقتصادی تأکید دارند ادامه درگیری‌ها در منطقه طی ۱۰۰ روز گذشته، پیامدهای گسترده‌ای بر قیمت انرژی، تجارت جهانی و ثبات بازارها داشته است.

کد خبر: ۲۱۴۲۳۲۵

۱۷ خرداد ۱۴۰۵

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از تسنیم، یکشنبه حدود  صد روز از آغاز جنگ علیه ایران  سپری می‌شود. این مناقشه همچنان نوسانات قابل‌توجهی را در تمامی دارایی در سراسر جهان ایجاد می‌کند، چراکه دستیابی به توافق صلح پایدار همچنان دور از دسترس به نظر می‌رسد.

مذاکرات میان ایالات متحده و ایران با بن بست مواجه شده است. واشنگتن و تهران پیام‌های متناقضی در خصوص وضعیت گفتگوهای صلح منتشر می‌کنند و هر دو طرف به طور متناوب حملات نظامی تلافی‌جویانه انجام می‌دهند. با این وجود، یک آتش‌بس شکننده به منظور امکان‌پذیری فرآیند دیپلماسی همچنان پابرجا مانده است؛ با ادامه یافتن مناقشه، فشار بر اقتصاد کشور‌ها و بخش‌هایی از بازارهای مالی رو به افزایش است.

چالش هزینه‌های انرژی برای اروپا

«ایان بارنز»، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری در نت‌ولث، اظهار داشت که بازارهای سهام تحت تأثیر این فرضیه قرار داشته‌اند که جنگ، اقتصادهای بزرگ واردکننده انرژی را از «محیط ضدتورمی » به سمت رکود تورمی سوق خواهد داد. با این حال، خوش‌بینی نسبت به قدرت تحول‌آفرین هوش مصنوعی در آینده و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌های آمریکایی نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ این مسئله منجر به تقویت بازارهای سهام شده، اما این رشد به وضوح به رهبری شرکت‌های آمریکایی و آسیایی صورت می‌پذیرد که به عنوان ذینفعان مستقیم هزینه‌های مرتبط با هوش مصنوعی تلقی می‌شوند. سهام اروپایی رشد ملایم‌تری داشته است، چراکه افزایش هزینه‌های انرژی در این منطقه چالش‌برانگیزتر است.

افزایش تورم با تداوم جنگ

«تونی میدوز»، رئیس سرمایه‌گذاری در بری ویلث منیجمنت، گفت: «در صورت تداوم بسته بودن تنگه هرمز، تورم احتمالاً افزایش خواهد یافت، اما به نظر می‌رسد سرمایه‌گذاران تمایل دارند باور کنند که نه ترامپ و نه ایرانیان خواهان طولانی شدن این درگیری نیستند. با این وجود مسئله ایران و آمریکا هنوز حل نشده است و سرمایه‌گذاران نمی‌توانند آن را نادیده بگیرند.

افزایش بازده اوراق قرضه

از زمان آغاز جنگ، اوراق قرضه دولتی با نوساناتی همراه بوده، اما بازده اوراق بدهی همچنان در سطح بالایی باقی مانده است؛بازده و قیمت اوراق قرضه در جهت مخالف یکدیگر حرکت می‌کنند؛ بنابراین بازده بالا به معنای تداوم فشار نزولی بر ارزش این دارایی‌ها است.

بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا از جمله مواردی است که در پی جنگ افزایش یافته است، ماه گذشته، بازده اوراق 30 ساله خزانه به بالاترین سطح خود از زمان پیش از بحران مالی رسید و بسیاری از اقتصادهای عمده نیز الگوی مشابهی را تجربه کرده‌اند.بریتانیا که همچنین با آشفتگی‌های سیاسی داخلی دست‌وپنجه نرم می‌کند، شاهد فروش شدید اوراق قرضه دولتی خود (گیلت‌ها) بوده است.

«نیل بیرل»، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری در پریمیر میتون اینوستورز،  گفت: بازارهای اوراق قرضه نشان می‌دهد که  دلایل جدی برای نگرانی وجود دارد چرا که  نگرانی‌هایی در خصوص تورم بالاتر، رشد کمتر و اختلالات زنجیره تأمین اشاره کرد؛ طولانی شدن دوره تورم و نرخ‌های بهره بالا احتمالاً از حداکثر مقادیر موقتی آن‌ها مهم تر است. با توجه به ماندگاری  وضعیت فعلی، رشد اقتصادی آسیب خواهد دید و بازده اوراق قرضه احتمالاً بالا باقی می‌ماند که حفظ سطح فعلی سهام را دشوارتر می‌کند.

تداوم نگرانی‌ها در مورد قیمت نفت

تنگه هرمز  یک مسیر حیاتی برای حمل و نقل نفت در خاورمیانه در طول جنگ عملاً مسدود شده است. این امر منجر به نوسانات عمده در قیمت نفت شده، زیرا معامله‌گران به اخبار مربوط به حملات موشکی، مذاکرات صلح و آتش‌بس واکنش نشان داده‌اند.

اگرچه قیمت‌ها  به نسبت زمان جنگ کاهش یافته است، اما همچنان بسیار بالاتر از قیمت‌های پیش از آغاز درگیری هستند. قیمت معاملات آتی نفت خام برنت، حدود 36 درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ است، در حالی که قیمت معاملات آتی نفت وست تگزاس اینترمدیت ایالات متحده هنوز تقریباً 50 درصد افزایش را نشان می‌دهد چرا که محاصره تنگه هرمز، همراه با آسیب و تعطیلی تأسیسات کلیدی تولید انرژی در خاورمیانه، محدودیت‌های شدیدی در عرضه ایجاد کرده است.

مسائل مربوط به عرضه، واردکنندگان نفت را مجبور به جستجوی تأمین‌کنندگان جایگزین کرده است. در 100 روز گذشته، شاهد افزایش صادرات نفت خام آمریکا بوده‌ایم. «تاماش وارگا»، تحلیلگر PVM Oil Associates، این را یکی از «عوامل تعدیل‌کننده ظاهری که مانع از افزایش قابل‌توجه قیمت در بازارهای نفت می‌شود» توصیف کرد؛  این عوامل شامل آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت، معافیت‌های تحریمی برای نفت ایران و روسیه در دریا، کاهش واردات نفت چین، مسیرهای جایگزین برای حمل نفت از خلیج‌فارس به آسیا و اروپا، افزایش صادرات نفت خام و فرآورده‌های نفتی ایالات متحده و در نهایت، نابودی تقاضا است.  اگر موجودی نفت در طول ژوئن به کاهش خود ادامه دهد، به سطوح عملیاتی بحرانی خود خواهد رسید و رقابت برای تأمین امنیت عرضه شدت خواهد گرفت. در صورت وقوع این سناریو، «شکسته شدن مجدد مرز 100 دلار قریب‌الوقوع خواهد بود، بازگشایی هرچه سریع‌تر تنگه هرمز برای کاهش کمبود عرضه و در نتیجه کاهش فشار تورمی امری ضروری است.

افزایش تورم

داده‌های اقتصادی نشان می‌دهد اثرات جنگ بسیار فراتر از تاثیر بر بازار‌های مالی است و منجر به افزایش تورم در اقتصاد برخی از کشور‌های جهان شده است،از آنجا که تداوم جنگ  هزینه‌های انرژی را افزایش داده است ، ارقام تورم در اقتصادهای عمده مختلف حاکی از افزایش قیمت‌ها است که ناشی از افزایش هزینه‌های نفت، گاز، سوخت جت و بنزین می‌باشد برای مثال در آمریکا ، شاخص قیمت مصرف‌کننده در ماه آوریل به نرخ سالانه 3.8 درصد رسید که بالاترین سطح خود در حدود سه سال اخیر است، همچنین کاهش منابع انرژی از خاورمیانه یکی از محرک‌های اصلی افزایش تورم بوده است، هرچند افزایش قیمت‌ها منجر به مداخلات دولتی در برخی کشورها از جمله آلمان و هند شده است.

آنچه قابل مشاهده است این است که حمایت از جنگ در آمریکا  در پایین‌ترین حد تاریخی قرار دارد، بودجه نظامی در بالاترین حد تاریخی است و هر دو طرف بدون شک به دنبال راهی برای خروج هستند هیچ یک از طرفین علاقه ای ندارند این وضعیت تا 6 ماه آینده ادامه پیدا کند.