پایان یک رؤیای نظامی در اروپا / پروژه FCAS به بن‌بست رسید

با توقف همکاری میان دو قدرت اصلی اروپایی، برنامه سامانه هوایی رزمی آینده موسوم به FCAS عملاً وارد مرحله پایان شده و آینده جنگنده نسل ششم اروپا در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است.

کد خبر: ۲۱۴۲۹۱۳

۲۰ خرداد ۱۴۰۵

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از عصر ایران، یک منبع اروپایی که در جریان موضوع قرار داشت گفت دو طرف به سمت یک راه حل آبرومندانه حرکت می کنند که بر اساس آن، سامانه های باقی مانده خارج از جنگنده اصلی، از جمله «ابر رزمی» متشکل از ارتباطات بسیار امن، همچنان با همان نام «سامانه هوایی رزمی آینده» یا FCAS شناخته خواهند شد.

رهبران فرانسه و آلمان توافق کرده اند که یک پروژه مهم برای توسعه و ساخت جنگنده نسل جدید را کنار بگذارند. دو مقام آلمانی روز دوشنبه اعلام کردند که این تصمیم به یکی از بلندپروازانه ترین برنامه های دفاعی اروپا پایان می دهد.

فریدریش مرتس صدراعظم آلمان، و امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه، هفته گذشته در حاشیه نشست اتحادیه اروپا و کشورهای بالکان غربی در مونته نگرو درباره این پروژه پرچالش گفت و گو کردند و به این نتیجه رسیدند که راهی برای پایان دادن به ماه ها بن بست وجود ندارد.

ناکامی در دستیابی به توافق درباره این پروژه 100 میلیارد یورویی (116 میلیارد دلاری) نشان دهنده مشکلاتی است که اروپا پس از دهه ها کمبود سرمایه گذاری برای بازسازی توان نظامی خود با آن ها مواجه بوده است.

این پروژه بر یک جنگنده اصلی متمرکز بود که توسط پهپادها پشتیبانی می شد و از طریق یک «ابر رزمی/ شبکه یکپارچه رزمی » محرمانه به سایر سامانه ها متصل بود. ابر رزمی یا کامبت کلود یک شبکه دیجیتالی بسیار پیشرفته است که اطلاعات را بین تمام اجزای میدان نبرد به اشتراک می گذارد.

این طرح ماه ها در هاله ای از ابهام قرار داشت، زیرا دو طرف بر سر مشخصات فنی و کنترل پروژه اختلاف داشتند.

یک منبع اروپایی که در جریان موضوع قرار داشت گفت دو طرف به سمت یک راه حل آبرومندانه حرکت می کنند که بر اساس آن، سامانه های باقی مانده خارج از جنگنده اصلی، از جمله «ابر رزمی» متشکل از ارتباطات بسیار امن، همچنان با همان نام «سامانه هوایی رزمی آینده» یا FCAS شناخته خواهند شد.

این مصالحه بیشتر جنبه نمادین دارد، زیرا FCAS یک نام عمومی برای چنین سامانه هایی است و مختص این طرح نیست. با این حال، مقام ها در تلاش بوده اند راهکاری پیدا کنند که به مکرون اجازه دهد از جنگنده اصلی صرف نظر کند، بدون آن که مجبور شود مرگ کامل پروژه را اعلام کند.

مکرون این پروژه را در سال 2017 همراه با آنگلا مرکل صدراعظم پیشین آلمان، آغاز کرد. دفتر او بلافاصله به درخواست اظهار نظر پاسخ نداد.مکرون و مرتس ماه ها تلاش کردند پروژه را نجات دهند و اختلافات میان شرکای اصلی صنعتی را برطرف کنند. این شرکا شامل گروه هوافضای اروپایی ایرباس به نمایندگی از آلمان و اسپانیا و شرکت فرانسوی داسو اوییشن بودند.علاوه بر اختلاف ها بر سر کنترل و مشخصات فنی، دو طرف نیازمندی های بسیار متفاوتی برای این هواپیما داشتند.مرتس به صورت علنی این پرسش را مطرح کرده بود که آیا توسعه یک جنگنده سرنشین دار نسل ششم همچنان برای نیروی هوایی کشورش منطقی است یا نه. او همچنین گفته بود آلمان به جنگنده ای با قابلیت حمل سلاح هسته ای که بتواند روی ناو هواپیمابر فرود بیاید نیازی ندارد.

درباره پروژه FCAS

جنگنده اصلی پروژه FCAS که با نام NGF (جنگنده نسل آینده) شناخته می شد، قرار بود یکی از پیشرفته ترین هواپیماهای رزمی جهان باشد. این هواپیما برای جایگزینی جنگنده های رافال فرانسه و یوروفایتر تایفون طراحی شده بود و در رده جنگنده های نسل ششم قرار می گرفت. از مهم ترین ویژگی های آن می توان به پنهانکاری پیشرفته اشاره کرد؛ به طوری که بدنه آن برای کاهش شناسایی توسط رادار طراحی می شد و رد حرارتی و الکترونیکی بسیار کمی از خود به جا می گذاشت.

یکی از شاخص ترین قابلیت های این جنگنده، همکاری نزدیک با پهپادهای رزمی بود. این پهپادها می توانستند ماموریت های شناسایی، جنگ الکترونیک، حمله به اهداف و حتی فریب سامانه های پدافندی دشمن را انجام دهند. در چنین ساختاری، خلبان جنگنده تنها هدایت کننده هواپیما نبود، بلکه نقش فرمانده یک گروه رزمی متشکل از چندین سامانه سرنشین دار و بدون سرنشین را نیز بر عهده داشت.

این جنگنده همچنین قرار بود به یک شبکه امن و یکپارچه تبادل اطلاعات میدان نبرد متصل شود تا بتواند در لحظه با ماهواره ها، هواپیماهای آواکس، پهپادها، ناوهای جنگی و نیروهای زمینی تبادل داده کند. در کنار این قابلیت ها، استفاده گسترده از هوش مصنوعی نیز در دستور کار قرار داشت تا در تحلیل تهدیدها، اولویت بندی اهداف، مدیریت حسگرها و کنترل پهپادهای همراه به خلبان کمک کند.

طراحان پروژه همچنین به دنبال افزایش برد و مداومت پروازی جنگنده نسبت به نسل فعلی هواپیماهای اروپایی بودند تا بتواند در فواصل دورتر عملیات انجام دهد. بخش مهمی از تسلیحات نیز در محفظه های داخلی بدنه حمل می شد تا سطح پنهانکاری هواپیما حفظ شود. برای این جنگنده یک موتور کاملا جدید در نظر گرفته شده بود که علاوه بر تولید رانش بیشتر و مصرف سوخت کمتر، امکان پرواز مافوق صوت طولانی مدت بدون استفاده از پس سوز را فراهم می کرد.

جنگ الکترونیک پیشرفته نیز از دیگر ویژگی های کلیدی این هواپیما به شمار می رفت و انتظار می رفت توان بالایی در اخلال راداری، مقابله با موشک های هدایت شونده و اجرای حملات سایبری تاکتیکی داشته باشد. در صورت تکمیل، FCAS به یکی از جدی ترین رقبای پروژه بریتانیایی تمپست و همچنین نسل بعدی جنگنده های آمریکایی تبدیل می شد، اما توقف پروژه به دلیل اختلافات سیاسی و صنعتی باعث شده است سرنوشت بسیاری از این فناوری ها همچنان نامشخص باقی بماند.