شتاب دوباره تورم در اقتصاد ایران/ قیمت‌ها در پنج ماه گذشته چگونه جهش کردند؟

بررسی آمارهای اقتصادی نشان می‌دهد نرخ تورم ماهانه در پنج ماه اخیر بیش از دو برابر دوره‌های قبل شده و نشانه‌هایی از افزایش دوباره فشارهای قیمتی در بازار دیده می‌شود.

کد خبر: ۲۱۴۴۴۱۰

۲۶ خرداد ۱۴۰۵

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از خبرآنلاین، تورم در ایران مشکلی دیرپا و قدیمی است. یک بررسی ساده نشان می‌دهد در ۵۰ سال گذشته، به جز ۴ سال، تورم ایران همیشه دو رقمی بود. حتی در روزهای نسبتا آرام دهه ۸۰ و درآمدهای بالای نفتی، تورم تک رقمی نشد، با این وجود تورمی که این روزها در کشور تجربه می‌شود پیش از این سابقه نداشت. تا پیش از دهه ۹۰ تورم ایران کمتر پیش آمده بود به بیش از ۳۰ درصد برسد. این در حالی است که پس از خروج ایالات متحده از برجام، در ۸ سال گذشته، برای ۷ سال تورم بیش از ۴۰ درصد بود و این روزها تورم ایران به بیش ۵۷ درصد رسیده است.

با آغاز دهه ۹۰، اعمال تحریم‌ها علیه ایران شدتی بی‌سابقه‌تر پیدا کرد. هر چند در میانه آن دهه برای دو سال ۹۵ و ۹۶ که برجام امضا شد، تا حدی کاهش تورم مشاهده شد ولی این دوره مقطعی بسیار کوتاه بود و نتوانست به نحوی شایسته میانگین تورم کشور را کاهش دهد. در حالی‌که در دوره پیش از برجام میانگین تورم سال‌های ابتدایی دهه ۹۰ به ۳۰ درصد رسید، پس از خروج آمریکا از برجام در سال ۹۷ اما شدت تورم به نحوی بی‌سابقه بالا رفت طوری که از این ۸ سال، ۶ سال تورم بیش از ۴۰ درصد بوده و برای یک سال یعنی در ۱۴۰۱ به بیش از ۵۰ درصد هم رسید.

با وجود این روند تورمی اما شدت افزایش قیمت‌ها در سال جاری حیرت انگیز بوده است؛ یک نگاه ساده به ارقام ارائه شده از سوی مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که نرخ تورم ماهانه با وجود روند فزاینده‌ای که از ابتدای سال ۱۴۰۴ داشت، از دی ماه به این سو ناگهان شتابی دو چندان پیدا کرد. از فروردین تا آذر ماه ۱۴۰۴ بالاترین تورم ماهانه تجربه شده ۵ درصد بود که در مهر پارسال به دست آمد و پس از آن یعنی از دی ماه تا به امروز کمترین تورم ماهانه تجربه شده ۵ درصد بود که در فروردین ماه به دست آمد. در مقابل تورم حتی در بهمن ماه به رقم کم سابقه ۹.۴ درصد هم رسید.

هنگامی‌که میانگین تورم ماهانه ۹ ماهه نخست سال ۱۴۰۴ با ۵ ماه از دی ماه تا اردیبهشت ۱۴۰۵ مقایسه می‌شود، شتاب رشد تورم به خوبی نمایان شود؛ در حالی‌که تا دی‌ماه میانگین تورم ماهانه ۳.۶ درصد بوده که در پنج ماهه دی ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵ این شاخص بیش از دو برابر می‌شود و به ۷.۳۴ درصد می‌رسد. از دی ماه به دلیل شوک ارزی و پس از فروردین هم به دلیل محاصره دریایی و مدیریت نامناسب منابع، شوک‌های قیمتی شدت بیشتری پیدا کردند.