محموله بزرگ نفتی ناپدید شد/ ماجرا چیست؟

در حالی که چهار ماه از مسدود شدن استراتژیک تنگه هرمز و آغاز تنش‌های نظامی می‌گذرد، بازار انرژی جهان در وضعیتی بی‌سابقه قرار گرفته است. تحلیل‌های شرکت «کپلر» نشان می‌دهد که جهان نه تنها ۱.۱۵ میلیارد بشکه نفت را از دست داده، بلکه حتی در صورت بازگشایی مسیرها، بازگشت به شرایط عادی نیازمند زمان و ریاضتی یک‌ساله است.

کد خبر: ۲۱۴۵۴۱۱

۳۰ خرداد ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا ، نزدیک به چهار ماه است که پس از آغاز تجاوز آمریکایی صهیونی به ایران و مسدود شدن تنگه هرمز، نفت از خاورمیانه خارج نشده است. طبق گزارش شرکت تحلیلی کپلر، در مجموع، جهان ۱.۱۵ میلیارد بشکه از عرضه نفت خود را در طول جنگ از دست داده است.

طبق محاسبات فنی، حتی اگر تولیدکنندگان جهانی، مطابق پیش‌بینی‌های «آژانس بین‌المللی انرژی» (IEA)، روزانه ۵ میلیون بشکه مازاد بر تقاضا وارد بازار کنند، جبران خلأ ۱.۱۵ میلیارد بشکه‌ایِ ناشی از توقف صادرات خاورمیانه، حداقل یک سال زمان نیاز دارد. این یعنی بازار انرژی حتی با رفع موانع کنونی نیز تا مدت‌ها در وضعیت «کمبود مزمن» باقی خواهد ماند.

زنگ خطر برای ذخایر استراتژیک نفت

وضعیت ذخایر نفت جهان اکنون به مرز‌های بحرانی رسیده است:

ذخایر استراتژیک IEA: در پایین‌ترین سطح خود از سال ۱۹۹۰ میلادی.

ذخایر اضطراری ایالات متحده: در پایین‌ترین سطح طی ۴۳ سال گذشته.

موجودی‌های تجاری:در وضعیت «استرس عملیاتی»؛ جایی که عرضه دیگر پاسخگوی نیاز‌های روزمره نیست.

هشدار ترامپ و کابوسِ اتمام سوخت

در نشست اخیر گروه ۷ (G۷) در ورسای، دونالد ترامپ با ادبیاتی هشدارآمیز نسبت به تبعات این وضعیت ابراز نگرانی کرد. او صراحتاً اعلام کرد:  «می‌خواهید شاهد هرج‌ومرج باشید؟ ما حدود چهار هفته دیگر ذخایرمان تمام می‌شود.»

این جمله ترامپ، تاییدکننده واقعیتی تلخ است: حتی اگر تنگه هرمز همین هفته بازگشایی شود، «زمان» بزرگترین دشمن بازار انرژی است. چرخه لجستیک و پالایش، به قدری کند است که احتمالاً مانع از رسیدن سوخت کافی در بازه زمانی چهار هفته‌ای به مخازن استراتژیک خواهد شد.

چشم‌انداز بازار: قیمت‌ها در مسیر صعود

گزارش‌های شبکه‌های خبری همچون سی‌ان‌ان (CNN) با تأکید بر این داده‌ها، پیش‌بینی می‌کنند که بازار نفت با فشار‌های تورمی سهمگینی روبه‌رو خواهد شد. با نزدیک شدن ذخایر به نقطه تخلیه، احتمال جهش دوباره قیمت‌ها نه یک احتمال، بلکه یک ضرورت اقتصادی برای کنترل تقاضا در بازاری است که در آن «عرضه» به شدت محدود شده است.

بازار نفت مطمئنا معتقد است که زمان‌بندی ترامپ بی‌عیب و نقص است. همانطور که او پیش‌بینی کرده بود، قیمت‌ها در روزهای اخیر با شکل‌گیری و اجرایی شدن تفاهم‌نامه با ایران، مانند صخره‌ای سقوط کرده‌اند.

قیمت نفت خام برنت پس از اعلام آتش‌بس در اواسط آوریل شروع به کاهش کرد و از اوج زمان جنگ یعنی ۱۲۶.۴۱ دلار، به زیر ۸۰ دلار در هر بشکه رسید.

اساس کاهش قیمت نفت، اشباع تاریخی نفت خامی بود که در طول جنگ وارد عرضه می‌شد و عملا جهان را از بزرگترین شوک عرضه تاکنون مصون نگه داشت. اما این مازاد عرضه از بین رفته و به سرعت به کمبود نگران‌کننده‌ای تبدیل شده است.

ذخایر نفت جهان طی چند ماه گذشته، به شدت و به میزان ۱۹۰ میلیون بشکه کاهش یافته است. قطب مهم نفتی در کوشینگ اوکلاهما، که سوخت را به سراسر آمریکا منتقل می‌کند، به تازگی به سطح استرس عملیاتی خود رسیده است. بخش عمده‌ای از آنچه در کف مخزن نفت جمع می‌شود، مواد چسبنده غیرقابل استفاده است و حفظ فشار در لوله‌ها برای رساندن نفت به مشتریان را دشوار می‌کند.

این اتفاق نه تنها در کوشینگ رخ می‌دهد، بلکه تاسیسات ذخیره‌سازی در سراسر جهان به وضعیت نگران‌کننده‌ای نزدیک می‌شوند.

قیمت‌های بالاتر نفت

بازگشایی تنگه بلافاصله مشکل موجودی نفت جهان را حل نمی‌کند. این فقط روند عادی شدن جریان نفت را آغاز می‌کند.

این مسیر باید مین‌زدایی شود، نفتکش‌های خالی باید دوباره به منطقه برگردند، تولید باید از سر گرفته شود و نفت باید سفر آهسته خود را به مقصد آغاز کند. هیچ‌کدام از این‌ها به سرعت اتفاق نمی‌افتد - این فرآیندی است که صنعت نفت معتقد است می‌تواند ماه‌ها طول بکشد تا جریان نفت به چیزی نزدیک به «عادی» بازگردد.

تا زمانی که بازار نفت واقعا به چیزی نزدیک به عادی بازنگردد، سیستم همچنان به این ذخایر متکی خواهد بود. به همین دلیل است که تعدادی از تحلیلگران صنعت معتقدند قیمت نفت خیلی پایین آمده است و بازار خطر تمام شدن نفت قبل از پر شدن مخازن را کمتر از حد واقعی ارزیابی می‌کند.

هلیما کرافت، رئیس استراتژی جهانی کالا در شرکت «آر بی سی کپیتال مارکتس» گفت: «بازار ۷ قدم از جایی که اکنون هستیم جلوتر رفته است. همه می‌گویند: این تمام شد! اما یک چالش لجستیکی بزرگ برای بازگشت به جایی که بودیم وجود دارد.»

به محض اینکه سرخوشی ناشی از بازگشایی تنگه هرمز فروکش کند، عوامل بنیادی در نهایت کنترل بازار را به دست می‌گیرند و قیمت نفت را دوباره افزایش می‌دهند.

مت اسمیت از کپلر گفت: «صرف نظر از آنچه در هفته‌های آینده در تنگه هرمز اتفاق می‌افتد، مصرف‌کنندگان آمریکایی در ماه‌های تابستان با قیمت‌های بالاتری روبرو خواهند شد. به دلیل خوش‌بینی در مورد توافق، هنوز این اتفاق نیفتاده است. اما نیروهای بازار باید در اینجا وارد عمل شوند.»

محاسبات نشان می‌دهد حتی اگر بازار جهانی نفت شروع به تولید تقریبا ۵ میلیون بشکه بیشتر از تقاضای مشتریان کند - همانطور که آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی می‌کند - حدود یک سال طول می‌کشد تا ۱.۱۵ میلیارد بشکه از عرضه از دست رفته جبران شود.

قیمت‌های پایین‌تر نفت

اما بازار همیشه منطقی نیست.

معامله‌گران شاهد بازگشت سیل نفت به بازار هستند - به ویژه از سوی اعضای اوپک که به دنبال درآمد و مشتاق افزایش تولید هستند. جی هتفیلد، مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی «اینفرا استراکچر کپیتال ادوایزرز» استدلال کرد که این واقعیت جدید، تغییر روند بازار نفت را بسیار دشوار خواهد کرد.

ویکاس دویودی، استراتژیست جهانی نفت و گاز در گروه مک‌کواری، گفت: «ما ذخیره زیادی داشتیم و از آن ذخیره عبور کرده‌ایم. ما پایین‌تر از جایی هستیم که قبل از سال گذشته بودیم - اما نه خیلی زیاد.»

برای مثال، ذخایر دیزل آمریکا در پایین‌ترین سطح خود از سال ۲۰۰۳ قرار دارد، اما تنها ۱۲.۴ درصد نسبت به میانگین پنج ساله خود کاهش یافته است. ذخایر بنزین آمریکا تنها پنج درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافته است.