شکست نتانیاهو در بازی با ایران / نخست‌وزیر اسرائیل از واشنگتن رودست خورد

در حالی که نتانیاهو تمام سرمایه سیاسی‌اش را برای کشاندن ترامپ به جنگ با ایران خرج کرده بود، توافق نهایی تهران-واشنگتن او را کاملاً کنار گذاشت؛ تحلیل‌ها حالا این وضعیت را برای نخست‌وزیر اسرائیل یک «شکست باشکوه» و ضربه‌ای سنگین به جایگاه او توصیف می‌کنند.

کد خبر: ۲۱۴۵۷۰۱

۳۱ خرداد ۱۴۰۵

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از همشهری آنلاین، توافق دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا با ایران، به روایت اکونومیست، اسرائیل را با وجود خسارت‌های واردشده به تهران، از بسیاری از اهداف راهبردی‌اش دور نگه داشته و دستاوردهای جنگ برای بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل را به «شکستی باشکوه» تبدیل کرده است. در این گزارش آمده است:

در ۲۸ فوریه، صدها جنگنده آمریکایی و اسرائیلی همزمان از زمین برخاستند تا نخستین ضربه جنگ علیه ایران را آغاز کنند. ۴۰ روز، شراکت نظامی این ۲ متحد بسیار نزدیک و فشرده بود. اما با توافقی که دونالد ترامپ و رهبران ایران برای پایان دادن به جنگ‌شان امضا کردند، ماهیت این شراکت تغییر کرده است. اسرائیل از مذاکرات با ایران کنار گذاشته شد. و توافقی که میان آمریکا و ایران در ۱۷ ژوئن امضا شد، به اندک نگرانی‌های اسرائیل هم چندان پاسخی نمی‌دهد، اگر اصلا پاسخی بدهد.

نتیجه برای اسرائیل، به تعبیر یکی از دیپلمات‌های این کشور در اورشلیم، «شکست باشکوه» است. این ماجرا همچنین ضربه‌ای شخصی به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، محسوب می‌شود. او سرمایه سیاسی عظیمی خرج کرد تا رئیس‌جمهور آمریکا را قانع کند که جنگ با ایران می‌تواند اوضاع خاورمیانه را به شکلی بنیادین بهتر کند و شاید حتی حکومت جمهوری اسلامی را سرنگون سازد.

نگرانی‌های برطرف نشده

با وجود ادعاهای نتانیاهو و خسارت سنگینی که به ایران وارد شد، حکومت همچنان سر جایش ایستاده است. در واقع، تندروها قدرتمندتر هم شده‌اند. این توافق فورا برنامه هسته‌ای ایران را، که بزرگترین نگرانی اسرائیل است، هدف نمی‌گیرد. ایران همچنان توان شلیک موشک‌های بالستیک به اسرائیل، بقیه خاورمیانه و فراتر از آن را حفظ کرده است. در توافق با آمریکا، هیچ اشاره‌ای به برنامه موشکی ایران نشده است.

این توافق یکی دیگر از نگرانی‌های بزرگ اسرائیل را هم برطرف نمی‌کند: شبکه نیروهای نیابتی منطقه‌ای ایران. نیرومندترین آنها، حزب‌الله، این شبه‌نظامی شیعه در لبنان، در نتیجه این توافق از حملات اسرائیل حفاظت بیشتری به دست می‌آورد. اسرائیل چند ساعت پیش از اعلام آتش‌بس تلاش کرد آن را بر هم بزند و به هدفی در بیروت حمله کرد؛ پس از آنکه حزب‌الله پهپادهای بیشتری شلیک کرده بود. اما این حمله، به جای آنکه مذاکرات را به هم بزند، چنان که نتانیاهو آشکارا می‌خواست، فقط ترامپ را تشویق کرد تا توافق را نهایی کند.

وزیر دفاع اسرائیل اصرار داشت که نیروها در «مناطق امنیتی» که در جنوب لبنان تصرف کرده‌اند باقی خواهند ماند، اما توافق میان آمریکا و ایران تصریح می‌کند که متحدان آمریکا، یعنی اسرائیل، به جنگ در لبنان پایان دهند.

متحد قدیمی بیرون گود ماند

اسرائیل دیگر نمی‌تواند روی پشتیبانی متحدش در این موضوع حساب کند. رئیس‌جمهور آمریکا در چند مصاحبه گفت از شریک سابقش «خیلی عصبانی» شده، چون در حمله به بیروت «هیچ‌جور تشخیص درستی» نداشته است. او نتانیاهو را «مردی خیلی سخت» توصیف کرد.

یکی از مقام‌های پیشین اسرائیل که در واشنگتن مستقر بوده، گفت: «بخش بزرگی از مشکل این است که دیگر آن نوع رابطه با آمریکا را نداریم که مقام‌ها در همه سطوح آزادانه با هم حرف بزنند. حالا همه چیز زیر رابطه میان نتانیاهو و ترامپ و درام‌های شخصی آنها دفن شده است.»

در سطحی بنیادی‌تر، اهداف اسرائیل و آمریکا در ایران کم‌وبیش از هم فاصله گرفته‌اند. شماری از افراد در دستگاه دفاعی و اطلاعاتی اسرائیل در همان روزهای نخست جنگ نسبت به این شکاف به ژنرال‌ها هشدار داده بودند. اما روسای آنها، با موفقیت حملات اولیه هوایی، به هیجان آمدند و در تمام جنگ پشت نتانیاهو ایستادند. سپس ترامپ ترمز کشید. او بیش از آنکه بخواهد با همان حکومتی درگیر بماند که اسرائیل قصد سرنگونی‌اش را داشت، به دنبال توافق با آن بود. از آن زمان به بعد، اسرائیل بیرون گود مانده است.

پیوندهای ضعیف‌تر اسرائیل با متحدان

مقابله با ایران سال‌هاست که وسواس فکری نتانیاهو بوده است. او ۲ بار اسرائیل را با همین هدف وارد جنگ کرده است. هرچند این کارزارها به برنامه‌های هسته‌ای و موشکی ایران آسیب جدی زد، اما این آسیب شاید موقت باشد. اسرائیل در این میان، پیوندهای حیاتی خود با آمریکا و همچنین روابطش با کشورهای عربی را که آن را متحدی علیه ایران می‌دیدند، تضعیف کرده است.

همه اینها احتمالا به شانس نتانیاهو برای پیروزی در انتخابات اکتبر هم لطمه می‌زند. وقتی به نظر می‌رسد او در برابر ایران دستاورد چندانی نداشته، سخت است که خود را ضامن امنیت اسرائیل جا بزند. او همچنین نمی‌تواند خطر کند که در برابر ترامپ قرار بگیرد. نتانیاهو بسیار روی رابطه‌اش با رئیس‌جمهور آمریکا مانور داده بود؛ رئیس‌جمهوری که در اسرائیل محبوبیت زیادی دارد.

با این حال، رهبران اصلی اپوزیسیون هم در آغاز جنگ به همان اندازه جنگ‌طلب بودند. انتقاد آنها این است که نتانیاهو نتوانست نتیجه بگیرد، نه اینکه اصلا جنگ را آغاز کرد. یکی از برنامه‌ریزان نظامی می‌گوید: «ما به‌طرز ناامیدکننده‌ای به یک سیاست تازه درباره ایران نیاز داریم.» فعلا، اسرائیل چشم‌انداز چندانی برای چنین سیاستی ندارد.