افشاگری علیه یک ادعای جنجالی تلویزیون/ «برادران خیالی» سریع‌القلم از کجا آمدند؟

ادعاهای برنامه «جریان» که از شبکه یک سیما پخش می شود مبنی بر اعدام و بدهکاری بانکی برادران محمود سریع‌القلم، بر اساس بررسی اسناد ثبت‌احوال و پیشینه این خانواده، فاقد مبنای واقعی و نادرست ارزیابی می‌شود.

کد خبر: ۲۱۴۸۲۱۴

۱۲ تير ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از خبرآنلاین، برنامه تلویزیونی «جریان» که در تاریخ ۹ تیرماه ۱۴۰۵ از شبکه یک سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شد، اظهاراتی را درباره پیشینه خانوادگی و وضعیت حقوقی برادران محمود سریع‌القلم، استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی مطرح کرد. این گزارش بر اساس اصول روزنامه‌نگاری  و با استناد به مدارک هویتی، شجره‌نامه و پیشینه جغرافیایی نام‌برده، به بررسی میزان صحت ادعاهای مطرح‌شده در این برنامه تخصصی می‌پردازد.

بخش اول: جزییات ادعاهای مطرح شده در رسانه رسمی

در برنامه زنده «جریان» مورخ ۹ تیرماه ۱۴۰۵، کارشناس مدعو برنامه در بخشی از تحلیل خود که به بررسی مواضع سیاسی و فکری محمود سریع‌القلم اختصاص داشت، جزییاتی را درباره اعضای خانواده وی ارائه کرد. بر اساس اظهارات این کارشناس، دو برادر به نام‌های «وحید» و «فرید» به عنوان برادران محمود سریع‌القلم معرفی شدند.

البته این نخستین بار نیست که نام محمود سریع‌القلم در برخی برنامه‌های تلویزیونی با حاشیه همراه می‌شود. در ماه‌های گذشته نیز بخش‌هایی از یک برنامه طنز تلویزیونی با واکنش‌هایی نسبت به نحوه پرداختن به این استاد دانشگاه مواجه شده بود.

در این برنامه دو اتهام مشخص به این افراد منتسب شد: اول اینکه وحید سریع‌القلم به دلیل مشارکت در وقایع مسلحانه دهه ۱۳۶۰ در شهرستان آمل (استان مازندران) بازداشت و سپس اعدام شده است؛ دوم اینکه فرید سریع‌القلم به عنوان دیگر برادر او، دارای پرونده کلان بدهکاری در سیستم بانکی کشور است و در حال حاضر متواری محسوب می‌شود.

بخش دوم: راستی‌آزمایی هویت و تعداد اعضای خانواده

نخستین مرحله در فرایند فکت‌چک این مدعا، بررسی اسناد هویتی رسمی خانواده سریع‌القلم جهت احراز هویت افراد نام‌برده است. بر اساس استعلام و همچنین تاییدیه نزدیکان و اعضای درجه‌یک خانواده این مدرس دانشگاه، مشخص شد که در میان فرزندان این خانواده، افرادی به نام‌های «وحید سریع‌القلم» یا «فرید سریع‌القلم» وجود خارجی ندارند.

زمانی که اصل وجود اعضای انتسابی تکذیب می‌شود و مدارک قانونی بر عدم وجود چنین افرادی دلالت دارند، بخش‌های بعدی ادعا یعنی صدور حکم اعدام در وقایع آمل یا ثبت پرونده بدهکاری بانکی به نام این اسامی، فاقد موضوعیت قانونی و مصداق خارجی در واقعیت است.

بخش سوم: بررسی انطباق جغرافیایی و پیشینه محل زندگی

بخش دیگری از بررسی‌های این گزارش، بر روی جغرافیا و خاستگاه طایفه‌ای اعلام‌شده در برنامه تمرکز دارد. کارشناس برنامه با ارجاع اتهام اعدام به وقایع آمل، به طور تلویحی خاستگاه این خانواده را مرتبط با استان مازندران معرفی کرده است.

با این حال، بررسی سوابق، محل تولد پدر و اجداد و همچنین اسناد ثبت‌شده هویتی محمود سریع‌القلم نشان می‌دهد که اصالت خانوادگی او متعلق به خطه آذربایجان است. این خانواده فاقد هرگونه پیشینه سکونت دائم، تبار مادری یا پدری و یا سوابق ثبت‌شده در استان مازندران و به ویژه شهرستان آمل هستند. وجود این مغایرت جغرافیایی نشان می‌دهد که داده‌های مبنایی مورد استفاده در برنامه مذکور، بدون تطبیق با پیشینه واقعی این اشخاص تنظیم شده است.

تطبیق داده‌های پخش‌شده در صداوسیما با اسناد متقن هویتی نشان می‌دهد که گزاره‌های مطرح‌شده در برنامه «جریان» درباره خانواده محمود سریع‌القلم با واقعیت‌های تاریخی و سجلی او مغایرت کامل دارد.

ادعای مربوط به اقدامات حقوقی و کیفری برادران محمود سریع‌القلم به دلیل عدم وجود برادرانی با اسامی اعلام‌شده و عدم انطباق اصالت جغرافیایی خانواده با اسناد رسمی، کاملاً تکذیب می‌شود و فاقد اعتبار است.

بر اساس اطلاعات دریافتی، خانواده سریع‌القلم از طریق وکلای خود در حال تنظیم شکایت علیه افرادی هستند که این ادعاها را در برنامه مطرح کرده‌اند. هنوز جزئیات رسمی این شکایت منتشر نشده است.